# Kehf Sûresi, 48. Âyet (18:48)

> وَعُرِضُوا۟ عَلَىٰ رَبِّكَ صَفًّا لَّقَدْ جِئْتُمُونَا كَمَا خَلَقْنَـٰكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍۭ ۚ بَلْ زَعَمْتُمْ أَلَّن نَّجْعَلَ لَكُم مَّوْعِدًا

*Ve'uridû ‘alâ rabbike saffen lekad ci/tumûnâ kemâ ḣalaknâkum evvele merra(tin)(c) bel ze'amtum ellen nec'ale lekum mev'idâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Hepsi saf saf Rabbinin huzuruna çıkarılırlar. Onlara, "Andolsun, sizi ilk önce yarattığımız gibi bize geldiniz. Oysa siz, sizin için hesaba çekileceğiniz bir zaman belirlemediğimizi sanmıştınız" denir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/18/48

---

## Tefsir

{"topics":["dirilis","hesap-mizan","kiyamet","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"عُرِضُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"Ain-Ra-Dad","lemma":"عَرَضَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sunuldular"},{"position":2,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"Ra-Ba-Ba","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":4,"surface":"صَفًّۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-ف-ف","rootLatin":"Sad-Fa-Fa","lemma":"صَفّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"dizi dizi"},{"position":5,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Tekid Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"andolsun ki"},{"position":5,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":6,"surface":"جِئْتُمُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"Jim-Ya-Hamza","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldiniz"},{"position":6,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bize"},{"position":7,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Teşbih Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"gibi"},{"position":7,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Masdariye Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"olarak"},{"position":8,"surface":"خَلَقْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"Kha-Lam-Qaf","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattık"},{"position":8,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi"},{"position":9,"surface":"أَوَّلَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"أ-و-ل","rootLatin":"Hamza-Waw-Lam","lemma":"أَوَّل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"ilk"},{"position":10,"surface":"مَرَّةٍۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ر-ر","rootLatin":"Mim-Ra-Ra","lemma":"مَرَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"defa"},{"position":11,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"İdrab Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"bilakis"},{"position":12,"surface":"زَعَمْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ز-ع-م","rootLatin":"Zay-Ain-Mim","lemma":"زَعَمَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iddia ettiniz"},{"position":13,"surface":"أَلَّن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Edatları","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَّن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"asla yapmayacağımızı"},{"position":14,"surface":"نَّجْعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"Jim-Ain-Lam","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'ellen'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"kılmayız"},{"position":15,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":15,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":16,"surface":"مَّوْعِدًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekan/Zaman","root":"و-ع-د","rootLatin":"Waw-Ain-Dal","lemma":"مَوْعِد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir buluşma yeri/zamanı"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, kıyamet gününde insanların Allah'ın huzuruna çıkarılışını ve dünyadaki inkarlarının yüzlerine vurulmasını tasvir etmektedir. Anahtar kavramlar, bu hesaplaşmanın mahiyetini, yaratılışın başlangıcını ve vaat edilen buluşma gününü vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"عُرِضُوا۟","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","meaning":"İnsanların Allah'ın huzuruna çıkarılması, sunulması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'arz' kelimesinin bir şeyi ortaya koymak, göstermek ve sunmak anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'uridu' fiili, insanların hesap vermek üzere Allah'ın huzuruna getirilmesini, sergilenmesini ifade eder. Bu, gizli kalmış hiçbir şeyin olmayacağı bir sunumdur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'arz'ın mecazi olarak bir şeyin ortaya konulması, gösterilmesi anlamında kullanıldığını ifade eder. Burada insanlar, amelleriyle birlikte Allah'ın hükmüne sunulmaktadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'arz' fiilinin genellikle ilahi yargılamanın bir parçası olarak, insanların amelleriyle birlikte Allah'ın önüne getirilmesini ifade ettiğini belirtir. Bu, bir hesap verme ve yüzleşme anıdır."}]},{"word":"صَفًّا","root":"ص-ف-ف","rootLatin":"s-f-f","meaning":"İnsanların düzenli bir şekilde, sıra sıra dizilmesi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'saffen' kelimesinin 'saf' yani sıra, dizi halinde durmak anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, insanların kıyamet gününde Allah'ın huzurunda düzenli bir şekilde, toplu halde duracaklarını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'saf' kelimesinin birbiri ardına dizilmiş şeyler için kullanıldığını belirtir. 'Saffen' ise bu dizilişin halini ifade eder ve insanların mahşer yerinde belirli bir düzen içinde toplanacaklarını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'saffen'in hal zarfı olarak geldiğini ve insanların Allah'ın huzuruna çıkarılırkenki durumlarını, yani sıra sıra dizilmiş halde olacaklarını ifade ettiğini belirtir. Bu, ilahi kudretin ve düzenin bir göstergesidir."}]},{"word":"خَلَقْنَاكُمْ","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Allah'ın insanları yoktan var etmesi, yaratması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halk' kelimesinin bir şeyi takdir etmek, sonra da onu icat etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'halaknâkum' ifadesi, Allah'ın insanları ilk defa, yoktan ve benzersiz bir şekilde yarattığını vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'halk'ın başlangıçta bir şeyi ölçüp biçmek, sonra da onu meydana getirmek olduğunu ifade eder. 'Halaknâkum' ifadesi, Allah'ın insanları ilk yaratılışta olduğu gibi, kıyamet günü de aynı kudretle yeniden diriltebileceğine işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'halk' kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak yaratma gücünü ve evrendeki her şeyin O'nun eseri olduğunu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, yeniden dirilişin, ilk yaratılış kadar kolay olduğunu hatırlatır."}]},{"word":"زَعَمْتُمْ","root":"ز-ع-م","rootLatin":"z-a-m","meaning":"İddia etmek, sanmak, asılsız bir şekilde söylemek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'za'm' kelimesinin genellikle doğru olmayan bir iddia veya zan için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'za'amtum' ifadesi, inkarcıların kıyametin gerçekleşmeyeceği veya bir hesap gününün olmayacağı yönündeki batıl iddialarını ve yanlış inançlarını dile getirir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'za'm'ın hem doğru hem de yanlış iddialar için kullanılabileceğini, ancak Kur'an'da genellikle batıl ve asılsız iddialar için kullanıldığını belirtir. Burada, inkarcıların ahiret hakkındaki yanlış zanları kastedilmektedir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'za'm' fiilinin Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda, gerçekle örtüşmeyen, temelsiz iddiaları ifade etmek için kullanıldığını vurgular. Ayetteki 'za'amtum', inkarcıların ahiret inkarının ne kadar temelsiz olduğunu ortaya koyar."}]},{"word":"مَّوْعِدًا","root":"و-ع-د","rootLatin":"v-a-d","meaning":"Vaat edilen buluşma yeri veya zamanı, randevu.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'va'd' kelimesinin hem hayır hem de şer için söz vermek anlamına geldiğini, 'mev'id'in ise vaat edilen yer veya zaman olduğunu belirtir. Ayetteki 'mev'id', kıyamet günü için Allah'ın insanlara vaat ettiği toplanma ve hesaplaşma yerini/zamanını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mev'id'in mecazi olarak bir araya gelme, buluşma yeri veya zamanı anlamında kullanıldığını ifade eder. Burada, Allah'ın insanları hesap için bir araya getireceği o büyük gün kastedilmektedir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'mev'id'in 'va'd' kökünden türeyen bir isim olduğunu ve hem vaat edilen zamanı hem de vaat edilen yeri ifade edebileceğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın kıyamet günü için belirlediği, inkarcıların ise inkar ettiği buluşma gününü ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 5)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *18/47-48*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 5)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *18/47-48*
- **Kâf Sûresi** · *18/47-48*
- **Kâf Sûresi** · *18/47-48*