# Kehf Sûresi, 50. Âyet (18:50)

> وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَـٰٓئِكَةِ ٱسْجُدُوا۟ لِـَٔادَمَ فَسَجَدُوٓا۟ إِلَّآ إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ ٱلْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِۦٓ ۗ أَفَتَتَّخِذُونَهُۥ وَذُرِّيَّتَهُۥٓ أَوْلِيَآءَ مِن دُونِى وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّۢ ۚ بِئْسَ لِلظَّـٰلِمِينَ بَدَلًا

*Ve-iż kulnâ lilmelâ-iketi-scudû li-âdeme fesecedû illâ iblîse kâne mine-lcinni fefeseka ‘an emri rabbih(i)(k) efetetteḣiżûnehu veżurriyyetehu evliyâe min dûnî vehum lekum ‘aduvv(un)(c) bi/se lizzâlimîne bedelâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Hani biz meleklere, "Adem için saygı ile eğilin" demiştik de İblis'ten başka hepsi saygı ile eğilmişlerdi. İblis ise cinlerdendi de Rabbinin emri dışına çıktı. Şimdi siz, beni bırakıp da İblis'i ve neslini, kendinize dostlar mı ediniyorsunuz? Halbuki onlar sizin için birer düşmandırlar. Bu, zalimler için ne kötü bir bedeldir!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/18/50

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-adem","melekler","seytan-vesvese","kufur-sirk","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"zaman","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"قُلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedik","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"ٱلْمَلَـٰٓئِكَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَك","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"meleklere","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"ٱسْجُدُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-j-d","lemma":"سَجَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"secde edin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":5,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"أَادَمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-د-م","rootLatin":"'-d-m","lemma":"آدَم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Adem'e","irabMarker":"gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":6,"surface":"سَجَدُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-j-d","lemma":"سَجَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"secde ettiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":7,"surface":"إِلَّآ","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"hariç","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstisnâ edatı"},{"position":8,"surface":"إِبْلِيسَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ل-س","rootLatin":"b-l-s","lemma":"إِبْلِيس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Müstesna olduğu için mansûb","gloss":"İblis","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Müstesnâ"},{"position":9,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":10,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":11,"surface":"ٱلْجِنِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جِنّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"cinlerden","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":12,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":12,"surface":"فَسَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-س-ق","rootLatin":"f-s-q","lemma":"فَسَقَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çıktı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":13,"surface":"عَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"hakkında","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":14,"surface":"أَمْرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-م-ر","rootLatin":"'-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"emri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":15,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbinin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":15,"surface":"هِۦٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":16,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":16,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":16,"surface":"تَتَّخِذُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-خ-ذ","rootLatin":"'-kh-dh","lemma":"اِتَّخَذَ","form":"İftial","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ediniyorsunuz","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":16,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":17,"surface":"ذُرِّيَّتَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-ر-ر","rootLatin":"dh-r-r","lemma":"ذُرِّيَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"soyunu","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":17,"surface":"هُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":18,"surface":"أَوْلِيَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"وَلِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"dostlar","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":19,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":20,"surface":"دُونِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dışında","irabMarker":"takdîrî kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":20,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":21,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hâl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"oysa","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":21,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":22,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"sizin için"},{"position":22,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":23,"surface":"عَدُوٌّۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-د-و","rootLatin":"'-d-w","lemma":"عَدُوّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"düşman","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":24,"surface":"بِئْسَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Medh/Zemm","root":"ب-ا-س","rootLatin":"b-'-s","lemma":"بِئْسَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ne kötü","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":25,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":25,"surface":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"zalimler","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":26,"surface":"بَدَلًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-د-ل","rootLatin":"b-d-l","lemma":"بَدَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"değişme","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Temyîz"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kehf Suresi'nin 50. ayeti, meleklere Adem'e secde etme emrini, İblis'in bu emre karşı gelmesini ve onun cinlerden oluşunu ele almaktadır. Ayet, İblis ve soyunun dost edinilmemesi gerektiğini vurgulayarak, Allah'ın emrine karşı gelenlerin akıbetini ve düşmanlık kavramını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱسْجُدُوا۟","root":"س ج د","rootLatin":"s-c-d","meaning":"Allah'a veya Allah'ın emriyle bir başkasına saygı ve itaatle eğilmek, boyun eğmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Secde, alnı yere koyarak yapılan bir saygı ve tazim fiilidir. Ayetteki 'Adem'e secde edin' ifadesi, Adem'e ibadet anlamında değil, ona saygı gösterme ve Allah'ın emrine itaat etme anlamındadır. Bu, Allah'ın Adem'e verdiği üstünlüğü kabul etmenin bir göstergesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki secde, 'hürmet ve tazim' anlamındadır. Araplar, birine saygı göstermek için eğildiklerinde bu fiili kullanırlardı. Ayetteki bağlamda, meleklerin Adem'e secde etmesi, Allah'ın Adem'i halife tayin etmesine bir onay ve ona karşı bir saygı duruşudur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Secde kavramı Kur'an'da sadece ibadet anlamında değil, aynı zamanda 'boyun eğme, itaat etme ve teslimiyet' anlamında da kullanılır. Adem'e secde emri, meleklerin Allah'ın iradesine tam bir teslimiyetini ve Adem'in yaratılışındaki ilahi hikmeti kabul etmelerini ifade eder."}]},{"word":"إِبْلِيسَ","root":"ب ل س","rootLatin":"b-l-s","meaning":"Allah'ın rahmetinden ümidini kesmiş, hayırdan uzaklaşmış ve isyan etmiş varlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İblis kelimesi, 'iblas' kökünden türemiştir ve 'ümitsizliğe düşmek, hayırdan mahrum kalmak' anlamına gelir. Ayetteki İblis, Allah'ın emrine karşı gelerek rahmetinden ümidini kesmiş ve lanetlenmiş bir varlık olarak tasvir edilir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İblis, 'belese' fiilinden türemiş olup, 'şaşırmak, hayırdan ümidini kesmek' manasına gelir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın emrine isyan etmesi sebebiyle ilahi rahmetten uzaklaşan ve şaşkınlığa düşen varlığı ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İblis, Allah'ın emrine karşı gelerek 'iblas' (ümitsizlik) haline düşen, hayırdan nasibi kesilen ve bu yüzden şeytan adını alan varlıktır. Ayetteki kullanımı, onun isyanının ve Allah'tan uzaklaşmasının bir sonucudur."}]},{"word":"فَفَسَقَ","root":"ف س ق","rootLatin":"f-s-q","meaning":"Allah'ın emrinden çıkmak, doğru yoldan sapmak, isyan etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fısk, bir şeyin kabuğundan çıkması gibi, Allah'ın emrinden ve doğru yoldan çıkmak demektir. Ayetteki 'feseka an emri Rabbihi' ifadesi, İblis'in Allah'ın emrine itaatsizlik ederek haddi aşmasını ve doğru yoldan sapmasını açıkça belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Fısk, 'haddini aşmak, dışarı çıkmak' anlamındadır. İblis'in 'Rabbinin buyruğu dışına çıkması', onun Allah'ın koyduğu sınırları çiğnemesi ve emrine karşı gelmesi olarak yorumlanır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Fısk, Kur'an'da genellikle 'Allah'ın emirlerine karşı gelme, günah işleme ve itaatsizlik' anlamında kullanılır. İblis'in fıskı, onun Allah'ın Adem'e secde emrine uymayarak büyük bir günah işlemesini ve ilahi düzenden sapmasını ifade eder."}]},{"word":"أَوْلِيَآءَ","root":"و ل ي","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Dostlar, yardımcılar, koruyucular, kendilerine güvenilenler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Velî kelimesi, 'yakınlık, dostluk, yardım' anlamlarına gelir. Ayetteki 'evliya' kelimesi, İblis ve soyunun dost edinilmemesi gerektiğini vurgulayarak, onlara güvenmenin, onları koruyucu veya yardımcı olarak görmenin yanlışlığını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Velî, 'yakın olan, yardım eden, işleri üstlenen' demektir. Ayetteki 'evliya' kelimesi, İblis ve soyunun insanlara gerçek dost olamayacağını, aksine onların düşman olduğunu belirtir. Bu, onlara karşı bir bağlılık veya güven ilişkisi kurmaktan sakınmayı emreder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Velî kavramı Kur'an'da 'koruyucu, yardımcı, dost' anlamlarında kullanılır ve genellikle Allah'a nispet edilir. Ayetteki 'evliya' kelimesi, İblis ve soyunun bu niteliklere sahip olmadığını, dolayısıyla onlara velî olarak bağlanmanın Allah'a karşı bir hata olduğunu vurgular."}]},{"word":"عَدُوٌّۢ","root":"ع د و","rootLatin":"a-d-v","meaning":"Düşman, karşıt, muhalif.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Adüv, 'haddi aşmak, düşmanlık etmek' kökünden gelir. Ayetteki 've hum lekum adüvvün' ifadesi, İblis ve soyunun insanlara karşı açık bir düşmanlık beslediğini ve onlara zarar vermek için çalıştığını belirtir. Bu, onların dost edinilmemesi gerektiğinin temel gerekçesidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Adüv, 'karşıtlık, muhalefet' anlamındadır. Ayetteki bağlamda, İblis ve soyunun insanlığa karşı beslediği kin ve düşmanlık, onların insanları doğru yoldan saptırma çabalarıyla somutlaşır. Bu nedenle onlara güvenmek, düşmana güvenmek gibidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Adüv kelimesi Kur'an'da genellikle 'açık düşman, hasım' anlamında kullanılır. Ayetteki 'onlar size düşmandır' ifadesi, İblis ve soyunun insanlara karşı olan düşmanlığının kesin ve değişmez bir gerçek olduğunu vurgular, bu da onlardan uzak durulması gerektiğini pekiştirir."}]},{"word":"بَدَلًا","root":"ب د ل","rootLatin":"b-d-l","meaning":"Değişim, karşılık, bir şeyin yerine konulan şey.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bedel, bir şeyin yerine başka bir şeyin konulmasıdır. Ayetteki 'bi'se li'z-zalimîne bedelen' ifadesi, Allah'ı bırakıp İblis ve soyunu dost edinmenin, zalimler için ne kötü bir tercih ve değişim olduğunu belirtir. Bu, yanlış bir tercihin kötü sonucunu vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Bedel, 'bir şeyin yerine geçen' anlamındadır. Ayetteki bağlamda, Allah'ın dostluğunu bırakıp İblis'in dostluğunu seçmek, zalimler için kötü bir bedeldir. Bu, manevi bir alışverişte yapılan yanlış bir tercihin sonucunu ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Bedel, bir şeyin yerine konulan şeydir. Ayetteki 'bedelen' kelimesi, Allah'ın dostluğunun yerine İblis ve soyunun dostluğunu koymanın, zalimler için ne kadar kötü bir takas olduğunu anlatır. Bu, ilahi rızayı kaybetme pahasına yapılan bir değişimin olumsuzluğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve-iż"},{"position":2,"translit":"kulnâ"},{"position":3,"translit":"lilmelâ-iketi"},{"position":4,"translit":"scudû"},{"position":5,"translit":"li-âdeme"},{"position":6,"translit":"fesecedû"},{"position":7,"translit":"illâ"},{"position":8,"translit":"iblîse"},{"position":9,"translit":"kâne"},{"position":10,"translit":"mine"},{"position":11,"translit":"lcinni"},{"position":12,"translit":"fefeseka"},{"position":13,"translit":"‘an"},{"position":14,"translit":"emri"},{"position":15,"translit":"rabbih(i)(k)"},{"position":16,"translit":"efetetteḣiżûnehu"},{"position":17,"translit":"veżurriyyetehu"},{"position":18,"translit":"evliyâe"},{"position":19,"translit":"min"},{"position":20,"translit":"dûnî"},{"position":21,"translit":"vehum"},{"position":22,"translit":"lekum"},{"position":23,"translit":"‘aduvv(un)(c)"},{"position":24,"translit":"bi/se"},{"position":25,"translit":"lizzâlimîne"},{"position":26,"translit":"bedelâ(n)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *18. sure 50. ayette*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *18. sure 50. ayette*
- **Cin Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *18. sure 50. âyette*