# Kehf Sûresi, 57. Âyet (18:57)

> وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن ذُكِّرَ بِـَٔايَـٰتِ رَبِّهِۦ فَأَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِىَ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ ۚ إِنَّا جَعَلْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَن يَفْقَهُوهُ وَفِىٓ ءَاذَانِهِمْ وَقْرًا ۖ وَإِن تَدْعُهُمْ إِلَى ٱلْهُدَىٰ فَلَن يَهْتَدُوٓا۟ إِذًا أَبَدًا

*Vemen azlemu mimmen żukkira bi-âyâti rabbihi fea'rada ‘anhâ venesiye mâ kaddemet yedâh(u)(c) innâ ce'alnâ ‘alâ kulûbihim ekinneten en yefkahûhu vefî âżânihim vakrâ(an)(s) ve-in ted'uhum ilâ-lhudâ felen yehtedû iżen ebedâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Kim, kendisine Rabbinin ayetleri hatırlatılıp da onlardan yüz çeviren ve elleriyle yaptığını unutandan daha zalimdir? Şüphesiz biz, onu anlamamaları için, kalplerine perdeler gerdik, kulaklarına da ağırlıklar koyduk. Sen onları hidayete çağırsan da artık ebediyen hidayet bulamazlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/18/57

---

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","musrikler","tabiat-ayetleri","kufur-sirk"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın ayetlerinden yüz çeviren ve geçmiş amellerini unutan kimselerin zulmünü ve kalplerindeki manevi körlüğü ele almaktadır. Dilbilimsel olarak, 'zulüm', 'yüz çevirme', 'unutma', 'örtü' ve 'sağırlık' gibi kavramlar üzerinden insan nefsinin hakikate karşı direncini ve bunun sonuçlarını derinlemesine işlemektedir.","keyConcepts":[{"word":"أَظْلَمُ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"En zalim, haksızlıkta en ileri giden kişi anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulüm (ظلم), bir şeyi ait olduğu yerin dışına koymak, haddi aşmak demektir. Ayetteki 'أظلم' (ef'al-i tafdil) kalıbı, Rabbinin ayetlerinden yüz çeviren ve kendi yaptıklarını unutan kişinin, bu davranışıyla en büyük haksızlığı ve zulmü işlediğini vurgular. Bu, Allah'ın hakkını ve kendi nefsine karşı sorumluluğunu ihlal etmektir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'أظلم' ifadesini, 'kim daha zalimdir?' şeklinde retorik bir soru olarak ele alır ve bununla, bu tür davranışlarda bulunanların zulmünün büyüklüğünü pekiştirdiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın ayetlerine karşı nankörlük eden ve kendi amellerini göz ardı edenlerin zulmünün eşsiz olduğunu ifade eder."}]},{"word":"أَعْرَضَ","root":"ع ر ض","rootLatin":"a-r-d","meaning":"Yüz çevirmek, sırt dönmek, bir şeyden uzaklaşmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'أعرض عنها' ifadesini, 'ayetlerden yüz çevirdi, onlara kulak asmadı' şeklinde açıklar. Bu, sadece fiziksel bir uzaklaşma değil, aynı zamanda zihinsel ve kalbi bir reddedişi ifade eder. Ayette, Rabbinin ayetleri kendisine hatırlatıldığı halde, bu ayetlere karşı ilgisiz kalmayı ve onları kabul etmemeyi anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'i'râd' (إعراض) kavramını, Kur'an'da genellikle Allah'ın mesajına karşı takınılan olumsuz bir tavır olarak inceler. Bu, hakikati bilme potansiyeli varken bile ondan bilinçli olarak uzak durmayı, onu görmezden gelmeyi ifade eder. Ayetteki 'أعرض عنها' ifadesi, ilahi rehberliğe karşı gösterilen bu direnci ve kayıtsızlığı vurgular."}]},{"word":"نَسِىَ","root":"ن س ي","rootLatin":"n-s-y","meaning":"Unutmak, ihmal etmek, terk etmek anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nisyan (نسيان), bir şeyi akıldan çıkarmak, unutmak demektir. Ancak Kur'an'da bazen 'terk etmek' veya 'ihmal etmek' anlamında da kullanılır. Ayetteki 'نسي ما قدمت يداه' ifadesi, kişinin geçmişte yaptığı iyi veya kötü amelleri unutmasını, yani onları hesaba katmamasını ve sonuçlarını düşünmemesini ifade eder. Bu, bir tür gaflet ve sorumluluktan kaçınmadır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nesiye' fiilinin Kur'an'daki kullanımlarını incelerken, sadece hafızadan silinme anlamının ötesinde, bir şeyi kasten göz ardı etme, önemsememe ve dolayısıyla terk etme anlamlarını da taşıdığını belirtir. Ayetteki bağlamda, kişinin kendi amellerini unutması, onların ahiretteki karşılığını düşünmemesi ve bu nedenle tövbe etme veya kendini düzeltme fırsatını kaçırması anlamına gelir."}]},{"word":"أَكِنَّةً","root":"ك ن ن","rootLatin":"k-n-n","meaning":"Örtüler, perdeler anlamına gelir; burada kalplerin hakikati idrak etmesini engelleyen manevi engelleri ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'ekinneh' (أكنة) kelimesini 'örtüler, perdeler' olarak açıklar. Bu örtüler, kalplerin hakikati görmesini ve anlamasını engelleyen manevi engellerdir. Ayetteki 'جعلنا على قلوبهم أكنة' ifadesi, Allah'ın bu kişilerin kalplerine, kendi tercihleri ve günahları sebebiyle bir tür körlük ve anlayışsızlık koyduğunu belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ekinneh' kelimesinin 'kınn' (كنّ) kökünden geldiğini ve 'örtmek, gizlemek' anlamı taşıdığını belirtir. Ayetteki kullanımı, kalplerin ilahi mesajı idrak etmesini engelleyen, adeta bir kılıf gibi saran manevi perdeleri ifade eder. Bu, onların hakikati işitme ve anlama yeteneklerinin körelmesiyle sonuçlanır."}]},{"word":"وَقْرًا","root":"و ق ر","rootLatin":"v-k-r","meaning":"Ağırlık, sağırlık, kulaklardaki işitmeyi engelleyen bir tür tıkanıklık anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'vakra' (وقر) kelimesini 'kulaklardaki ağırlık, sağırlık' olarak açıklar. Bu, mecazi anlamda, ilahi mesajı işitmeye karşı duyarsızlığı ve isteksizliği ifade eder. Ayetteki 'في آذانهم وقرا' ifadesi, bu kişilerin kulaklarının hakikati işitmeye kapalı olduğunu, dolayısıyla hidayet çağrısına cevap veremeyeceklerini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'vakra' kelimesinin 'vakar' (وقار) kökünden geldiğini ve 'ağırlık, doluluk' anlamlarını taşıdığını belirtir. Kulaklardaki ağırlık, işitmeyi engelleyen bir durumdur. Ayetteki bağlamda, bu, kişilerin ilahi hakikatleri işitmeye ve anlamaya karşı gösterdikleri direnci ve bu direncin bir sonucu olarak oluşan manevi sağırlığı sembolize eder."}]},{"word":"يَهْتَدُوا۟","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yolu bulmak, hidayete ermek, rehberlik edilmek anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hidayet (هداية), doğru yola iletmek veya doğru yolu bulmak demektir. Ayetteki 'فلن يهتدوا' ifadesi, bu kişilerin kalplerindeki örtüler ve kulaklarındaki ağırlık nedeniyle, kendilerine hidayet çağrısı yapılsa bile asla doğru yolu bulamayacaklarını, yani hidayeti kabul etmeyeceklerini vurgular. Bu, onların kendi tercihleri sonucu oluşan manevi durumlarının bir sonucudur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hidayet' kavramını Kur'an'ın temel kavramlarından biri olarak ele alır ve onu 'doğru yolu bulma, Allah'ın rehberliğine uyma' olarak tanımlar. Ayetteki olumsuz kullanım ('len yehtedû'), bu kişilerin, kendi iradeleriyle hakikatten yüz çevirmeleri ve kalplerini mühürlemeleri nedeniyle, artık hidayete ulaşma yeteneklerini kaybettiklerini gösterir. Bu, Allah'ın bir cezası olmaktan ziyade, onların kendi eylemlerinin doğal bir sonucudur."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cümleleri birbirine bağladığı için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"kim"},{"position":2,"surface":"أَظْلَمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"أَظْلَم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha zalim"},{"position":3,"surface":"مِمَّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"kimse"},{"position":4,"surface":"ذُكِّرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"z-k-r","lemma":"ذَكَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hatırlatıldı"},{"position":5,"surface":"بِـَٔايَـٰتِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"ءَايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"Cem'-i Müennes Sâlim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"'-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetleri"},{"position":6,"surface":"رَبِّهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbinin"},{"position":6,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"فَأَعْرَضَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cümleleri birbirine bağladığı için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":7,"surface":"أَعْرَضَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"'-r-d","lemma":"أَعْرَضَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yüz çevirdi"},{"position":8,"surface":"عَنْهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ondan"},{"position":8,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"o (müennes)"},{"position":9,"surface":"وَنَسِىَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cümleleri birbirine bağladığı için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"نَسِىَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-س-ي","rootLatin":"n-s-y","lemma":"نَسِيَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"unuttu"},{"position":10,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"şeyi"},{"position":11,"surface":"قَدَّمَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-د-م","rootLatin":"q-d-m","lemma":"قَدَّمَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"takdim etti"},{"position":12,"surface":"يَدَاهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-د-ي","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Tesniye","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû (elif ile)","gloss":"iki eli"},{"position":12,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":13,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":13,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"biz"},{"position":14,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldık"},{"position":15,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":16,"surface":"قُلُوبِهِمْ","pos":"isim","posDetail":"Cem'-i Teksir","root":"ق-ل-ب","rootLatin":"q-l-b","lemma":"قَلْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kalplerine"},{"position":16,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":17,"surface":"أَكِنَّةً","pos":"isim","posDetail":"Cem'-i Teksir","root":"ك-ن-ن","rootLatin":"k-n-n","lemma":"كِنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"örtüler"},{"position":18,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":19,"surface":"يَفْقَهُوهُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ق-ه","rootLatin":"f-q-h","lemma":"فَقِهَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından sonra geldiği için mansûb (nun düşmesiyle)","gloss":"anlasınlar"},{"position":19,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":20,"surface":"وَفِىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cümleleri birbirine bağladığı için mebnî","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"فِىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":21,"surface":"ءَاذَانِهِمْ","pos":"isim","posDetail":"Cem'-i Teksir","root":"ء-ذ-ن","rootLatin":"'-z-n","lemma":"أُذُن","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kulaklarında"},{"position":21,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":22,"surface":"وَقْرًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ق-ر","rootLatin":"w-q-r","lemma":"وَقْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ağırlık"},{"position":23,"surface":"وَإِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cümleleri birbirine bağladığı için mebnî","gloss":"ve"},{"position":23,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":24,"surface":"تَدْعُهُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatından sonra geldiği için meczûm (illet harfinin düşmesiyle)","gloss":"çağırırsan"},{"position":24,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"onları"},{"position":25,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-e"},{"position":26,"surface":"ٱلْهُدَىٰ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هُدَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hidayete"},{"position":27,"surface":"فَلَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cevap harfi olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":27,"surface":"لَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"asla"},{"position":28,"surface":"يَهْتَدُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"اِهْتَدَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından sonra geldiği için mansûb (nun düşmesiyle)","gloss":"hidayet bulmazlar"},{"position":29,"surface":"إِذًا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap ve Ceza","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذًا","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":30,"surface":"أَبَدًۭا","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ء-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"أَبَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"asla"}]