# Kehf Sûresi, 59. Âyet (18:59)

> وَتِلْكَ ٱلْقُرَىٰٓ أَهْلَكْنَـٰهُمْ لَمَّا ظَلَمُوا۟ وَجَعَلْنَا لِمَهْلِكِهِم مَّوْعِدًا

*Vetilke-lkurâ ehleknâhum lemmâ zalemû vece'alnâ limehlikihim mev'idâ(n)*

**Meal (Diyanet):** İşte zulmettiklerinde yok ettiğimiz memleketler.. Helak edilmeleri için de belli bir zaman tayin etmiştik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/18/59

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","hukuk-ceza","adalet","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"تِلْكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"تِلْكَ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"işte şunlar","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Mübteda"},{"position":2,"surface":"ٱلْقُرَىٰٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Cemi","root":"ق-ر-ي","rootLatin":"q-r-y","lemma":"قَرْيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"İsm-i işaretten sonra geldiği için bedel olup merfû","gloss":"şehirler","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Bedel"},{"position":3,"surface":"أَهْلَكْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-ل-ك","rootLatin":"h-l-k","lemma":"أَهْلَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"helak ettik","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":4,"surface":"لَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ne zaman ki, -dığı zaman","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"ظَلَمُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَلَمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"zulmettiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":6,"surface":"جَعَلْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldık, tayin ettik","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":7,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"مَهْلِكِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-ل-ك","rootLatin":"h-l-k","lemma":"مَهْلِك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"helak etmeleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":7,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":8,"surface":"مَّوْعِدًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Zaman/Mekân","root":"و-ع-د","rootLatin":"w-'-d","lemma":"مَوْعِد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir vakit, bir süre","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kehf Suresi 59. ayet, geçmiş kavimlerin helak edilişini ve bu helakin ilahi bir takdire bağlı olduğunu vurgular. Ayet, zulüm ve helak kavramları üzerinden ilahi adalet ve zamanlamanın önemini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْقُرَىٰٓ","root":"ق ر ي","rootLatin":"k-r-y","meaning":"Ayette, geçmişte yaşamış ve helak edilmiş toplulukların yaşadığı yerleşim yerlerini, şehirleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'karye' kelimesinin hem yerleşim yerini hem de orada yaşayan topluluğu ifade ettiğini belirtir. Bu ayette ise, helak edilenin sadece binalar değil, o şehirlerde yaşayan insanlar olduğunu vurgular, dolayısıyla 'şehirler' derken aslında 'şehir halkı' kastedilir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'karye' kelimesinin Kur'an'da bazen 'ehl-i karye' (şehir halkı) anlamında mecazi olarak kullanıldığını ifade eder. Bu ayette de 'şehirleri helak ettik' ifadesiyle aslında o şehirlerin sakinlerinin helak edildiği kastedilir."}]},{"word":"أَهْلَكْنَـٰهُمْ","root":"ه ل ك","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Allah'ın, zulmeden kavimleri tamamen ortadan kaldırması, yok etmesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'helak' kelimesinin bir şeyin faydasız hale gelmesi, yok olması anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, ilahi bir ceza olarak kavimlerin varlıklarının sona erdirilmesi, yaşamlarının son bulmasıdır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'helak'ın bir şeyin son bulması, yok olması ve bazen de azapla yok edilmesi anlamlarına geldiğini açıklar. Bu ayetteki 'ehleknâhum' ifadesi, Allah'ın kudretiyle zalim kavimlerin cezalandırılıp tamamen ortadan kaldırılmasını ifade eder."}]},{"word":"ظَلَمُوا۟","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Kavimlerin Allah'ın emirlerine karşı gelerek, kendilerine ve başkalarına haksızlık etmeleri, haddi aşmaları eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zulüm' kavramının Kur'an'da geniş bir anlama sahip olduğunu, Allah'a şirk koşmaktan, insanlara haksızlık etmeye kadar birçok şeyi kapsadığını belirtir. Bu ayetteki 'zalemû' ifadesi, helakin temel sebebi olarak kavimlerin işlediği her türlü haksızlığı ve haddi aşmayı işaret eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zulüm'ün bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haddi aşmak olduğunu ifade eder. Ayetteki 'zalemû' fiili, kavimlerin ilahi sınırları aşarak kendilerine ve diğer varlıklara karşı işledikleri günahları ve haksızlıkları anlatır."}]},{"word":"مَهْلِكِهِم","root":"ه ل ك","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Kavimlerin helak edilecekleri zamanı veya helak ediliş yerini ifade eden bir isimdir.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'mehlik' kelimesinin hem helak zamanını (zaman zarfı) hem de helak yerini (mekan zarfı) ifade edebileceğini belirtir. Bu ayette 'mev'id' ile birlikte kullanılması, daha çok helakın gerçekleşeceği belirli bir zamanı vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'mehlik' kelimesinin 'helak' masdarından türeyen bir isim olduğunu ve helakın vuku bulduğu zamanı veya yeri ifade ettiğini açıklar. Ayetteki bağlamda, Allah'ın bu kavimlerin helakı için önceden takdir ettiği belirli bir zaman dilimini ifade eder."}]},{"word":"مَّوْعِدًا","root":"و ع د","rootLatin":"v-'-d","meaning":"Allah'ın, helak edilecek kavimler için belirlediği kesin ve şaşmaz bir zamanı, randevuyu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'va'd' kelimesinin hayır veya şer bir şeyin gerçekleşeceğine dair verilen söz olduğunu belirtir. 'Mev'id' ise bu sözün gerçekleşeceği zaman veya yerdir. Ayetteki 'mev'idâ' ifadesi, Allah'ın zalim kavimlerin helakı için belirlediği kesin ve kaçınılmaz bir zaman dilimini vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mev'id'in, vaat edilen şeyin gerçekleşeceği zaman veya mekan anlamına geldiğini ifade eder. Bu ayette, Allah'ın geçmiş kavimlerin helakı için takdir ettiği ve kesinlikle gerçekleşecek olan belirli bir zamanı işaret eder."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Vetilke"},{"position":2,"translit":"lkurâ"},{"position":3,"translit":"ehleknâhum"},{"position":4,"translit":"lemmâ"},{"position":5,"translit":"zalemû"},{"position":6,"translit":"vece'alnâ"},{"position":7,"translit":"limehlikihim"},{"position":8,"translit":"mev'idâ(n)"}]