# Kehf Sûresi, 69. Âyet (18:69)

> قَالَ سَتَجِدُنِىٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ صَابِرًا وَلَآ أَعْصِى لَكَ أَمْرًا

*Kâle setecidunî in şâa(A)llâhu sâbiran velâ a'sî leke emrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Musa, "İnşaallah beni sabırlı bulacaksın. Hiçbir işte de sana karşı gelmeyeceğim" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/18/69

---

## Tefsir

{"topics":["sabir","kissa-musa"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"سَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstikbal","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gelecek zaman eki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"تَجِدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"bulacaksın","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":2,"surface":"نِي","pos":"harf","posDetail":"Nûn-u Vikaye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"koruma nunu","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"ي","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"beni","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":4,"surface":"شَاءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"sh-y-ʾ","lemma":"شَاءَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dilerse","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":6,"surface":"صَابِرًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ب-ر","rootLatin":"ṣ-b-r","lemma":"صَابِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"sabırlı olarak","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"أَعْصِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ص-ي","rootLatin":"ʿ-ṣ-y","lemma":"عَصَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"karşı gelmem","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":9,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sana","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":10,"surface":"أَمْرًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-م-ر","rootLatin":"ʾ-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir işi/emri","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kehf Suresi 69. ayet, Hz. Musa ile Hızır kıssasında Hızır'ın Hz. Musa'ya sabır ve itaat şartını koştuğu bir diyalog kesitidir. Ayet, 'sabır' ve 'isyankârlık' gibi temel ahlaki kavramlar üzerinden, ilahi bilginin ve hikmetin anlaşılmasında teslimiyetin önemini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"صَابِرًا","root":"ص ب ر","rootLatin":"s-b-r","meaning":"Bu bağlamda, Hızır'ın Hz. Musa'dan beklediği, olayların zahirine bakarak aceleci davranmama ve itiraz etmeme halidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sabır' kelimesini nefsi, akıl ve şeriatın gerektirdiği şey üzerinde tutmak veya ondan alıkoymak olarak tanımlar. Ayetteki 'sâbiran' ifadesi, Hızır'ın Hz. Musa'dan, kendisinden sadır olacak fiiller karşısında aceleci davranmayıp, itiraz etmeden beklemesini talep etmesini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sabır' kavramını Kur'an'da genellikle zorluklar karşısında metanet gösterme, dayanma ve şikayet etmeme olarak ele alır. Bu ayette Hızır'ın Hz. Musa'dan beklediği sabır, ilahi hikmeti henüz idrak edemediği olaylar karşısında gösterilmesi gereken bir tür teslimiyet ve tahammüldür."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sabır' kelimesinin mecazi anlamlarına değinirken, bazen 'nefsi tutmak, hapsetmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'sâbiran' ifadesi, Hz. Musa'nın nefsini, Hızır'ın eylemlerine karşı çıkmaktan alıkoyması, yani kendini tutması anlamını taşır."}]},{"word":"أَعْصِى","root":"ع ص ى","rootLatin":"a-s-y","meaning":"Bu kelime, Hızır'ın Hz. Musa'dan beklediği, kendisine verilen emre karşı gelmeme, isyan etmeme halidir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'asâ' fiilini 'emre muhalefet etmek, karşı gelmek' olarak açıklar. Ayetteki 'lâ a'sî' ifadesi, Hz. Musa'nın Hızır'ın talimatına, yani 'bana soru sormayacaksın' emrine karşı gelmeyeceğini, isyan etmeyeceğini taahhüt etmesini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ısyân' kelimesinin 'itaatin zıddı' olduğunu ve 'emre muhalefet etmek' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette Hızır, Hz. Musa'dan, kendisinin koyduğu şarta, yani 'bana bir şey sormama' emrine karşı gelmemesini, isyan etmemesini istemektedir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ısyân' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın emirlerine veya peygamberlerin tebliğlerine karşı gelme anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise, Hızır'ın özel bir bilgi ve hikmetle hareket ettiği bağlamda, onun talimatlarına karşı gelmenin bir tür 'ısyân' olarak nitelendirildiğini gösterir."}]},{"word":"أَمْرًا","root":"أ م ر","rootLatin":"e-m-r","meaning":"Burada 'emir', Hızır'ın Hz. Musa'ya yönelttiği, kendisine soru sormama yönündeki talimatı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'emr' kelimesinin hem 'iş, durum' hem de 'talimat, buyruk' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'emran' kelimesi, Hızır'ın Hz. Musa'ya verdiği 'bana hiçbir şey hakkında soru sormayacaksın' şeklindeki kesin talimatı ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'emr' kelimesinin 'sözlü veya fiili bir şeyi talep etmek' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'emran' kelimesi, Hızır'ın Hz. Musa'dan beklediği, kesin bir dille ifade edilmiş olan 'sorgulamama' talimatını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'emr' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını ve bazen 'şart, koşul' anlamına da gelebileceğini belirtir. Bu ayetteki 'emran', Hızır'ın Hz. Musa'ya koyduğu, yolculuğa devam etmenin bir şartı olan 'sorgulamama' koşulunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kâle"},{"position":2,"translit":"setecidunî"},{"position":3,"translit":"in"},{"position":4,"translit":"şâa(A)"},{"position":5,"translit":"llâhu"},{"position":6,"translit":"sâbiran"},{"position":7,"translit":"velâ"},{"position":8,"translit":"a'sî"},{"position":9,"translit":"leke"},{"position":10,"translit":"emrâ(n)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Ahmet Avni Konuk · *18/69*
- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Ahmet Avni Konuk · *18/69*