# Kehf Sûresi, 77. Âyet (18:77)

> فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَآ أَتَيَآ أَهْلَ قَرْيَةٍ ٱسْتَطْعَمَآ أَهْلَهَا فَأَبَوْا۟ أَن يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَن يَنقَضَّ فَأَقَامَهُۥ ۖ قَالَ لَوْ شِئْتَ لَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا

*Fentalekâ hattâ iżâ eteyâ ehle karyetin(i)-stat'amâ ehlehâ feebev en yudayyifûhumâ fevecedâ fîhâ cidâran yurîdu en yenkadda feekâmeh(u)(s) kâle lev şi/te letteḣażte ‘aleyhi ecrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Yine yola koyuldular. Nihayet bir şehir halkına varıp onlardan yiyecek istediler. Halk onları konuk etmek istemedi. Derken orada yıkılmaya yüz tutmuş bir duvar gördüler. Adam hemen o duvarı doğrulttu. Musa, "İsteseydin bu iş için bir ücret alırdın" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/18/77

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","imtihan-bela","comertlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve, sonra"},{"position":1,"surface":"ٱنطَلَقَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ط-ل-ق","rootLatin":"ṭ-l-q","lemma":"اِنْطَلَقَ","form":"İnfi'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yola koyuldular"},{"position":2,"surface":"حَتَّىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"sonunda, kadar"},{"position":3,"surface":"إِذَآ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":4,"surface":"أَتَيَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-ت-ي","rootLatin":"ʾ-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldiler"},{"position":5,"surface":"أَهْلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ه-ل","rootLatin":"ʾ-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"halkı"},{"position":6,"surface":"قَرْيَةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-ي","rootLatin":"q-r-y","lemma":"قَرْيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bir kasabanın"},{"position":7,"surface":"ٱسْتَطْعَمَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ط-ع-م","rootLatin":"ṭ-ʿ-m","lemma":"اِسْتَطْعَمَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yiyecek istediler"},{"position":8,"surface":"أَهْلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ه-ل","rootLatin":"ʾ-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"halkı"},{"position":8,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun (kasabanın)"},{"position":9,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"أَبَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-ب-ي","rootLatin":"ʾ-b-y","lemma":"أَبَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"reddetiler"},{"position":10,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki"},{"position":11,"surface":"يُضَيِّفُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ض-ي-ف","rootLatin":"ḍ-y-f","lemma":"ضَيَّفَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı (أَن) ile mansûb","gloss":"misafir etsinler"},{"position":11,"surface":"هُمَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"o ikisini"},{"position":12,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"وَجَدَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"buldular"},{"position":13,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":13,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun (kasabanın)"},{"position":14,"surface":"جِدَارًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-د-ر","rootLatin":"j-d-r","lemma":"جِدَار","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir duvar"},{"position":15,"surface":"يُرِيدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"istiyor"},{"position":16,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki"},{"position":17,"surface":"يَنقَضَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ق-ض","rootLatin":"n-q-ḍ","lemma":"اِنْقَضَّ","form":"İnfi'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı (أَن) ile mansûb","gloss":"yıkılsın"},{"position":18,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"أَقَامَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"أَقَامَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"doğrulttu"},{"position":18,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":19,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":20,"surface":"لَوْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":21,"surface":"شِئْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"š-y-ʾ","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dileseydin"},{"position":22,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette"},{"position":22,"surface":"ٱتَّخَذْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"ʾ-ḫ-ḏ","lemma":"اِتَّخَذَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"alırdın"},{"position":23,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":23,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":24,"surface":"أَجْرًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ج-ر","rootLatin":"ʾ-j-r","lemma":"أَجْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir ücret"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kehf Suresi 77. ayet, Hz. Musa ve Hızır'ın yolculuğunda karşılaştıkları bir kasaba halkının misafirperverlikten kaçınmasını ve Hızır'ın yıkılmaya yüz tutmuş bir duvarı onarmasını anlatır. Ayet, 'istat'ama' (yiyecek istemek), 'ebav' (reddetmek), 'yudayyifuhuma' (misafir etmek), 'yenkadda' (yıkılmaya yüz tutmak) ve 'eqamehu' (doğrultmak/onarmak) gibi fiillerle bu olay örgüsünü ve karakterlerin eylemlerini dilbilimsel olarak derinleştirir.","keyConcepts":[{"word":"ٱسْتَطْعَمَآ","root":"ط ع م","rootLatin":"t-a-m","meaning":"Birinden yiyecek talep etmek, yemek istemek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'طعم' kökünü 'yemek' veya 'tatmak' anlamında kullanır. 'İstif'al' kalıbı olan 'istat'ama' ise bir şeyin talep edilmesini, özellikle de yiyecek talep edilmesini ifade eder. Ayette, Hz. Musa ve Hızır'ın bir kasaba halkından misafir olarak yiyecek istemeleri bağlamında kullanılmıştır, bu da onların temel bir ihtiyacını dile getirdiğini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'istat'ama' fiilini 'yemek istedi' veya 'yemek talep etti' şeklinde açıklar. Ayetteki kullanımı, yolculuk esnasında ihtiyaç duyulan temel gıdanın, kasaba halkından istenmesi durumunu mecazi bir anlatımla değil, doğrudan bir talep olarak ifade eder."}]},{"word":"فَأَبَوْا۟","root":"أ ب ي","rootLatin":"e-b-y","meaning":"Reddetmek, kabul etmemek, geri çevirmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'أبى' fiilini 'imtina etmek, reddetmek' olarak açıklar. Ayetteki 'fe-ebav' ifadesi, kasaba halkının Hz. Musa ve Hızır'ın yiyecek talebini ve misafir edilme isteklerini kesin bir dille geri çevirdiğini, bu konuda bir direniş gösterdiğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'أبى' kökünün 'bir şeyi yapmaktan veya kabul etmekten kaçınmak, direnmek' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki bağlamda, kasaba halkının misafirperverlik görevini yerine getirmekten ve yolculara yiyecek vermekten kasıtlı olarak kaçındığını, bu durumun onların ahlaki bir eksikliğini gösterdiğini ifade eder."}]},{"word":"يُضَيِّفُوهُمَا","root":"ض ي ف","rootLatin":"d-y-f","meaning":"Misafir etmek, ağırlamak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ضَيْف' kelimesinin 'misafir' anlamına geldiğini ve 'ضَيَّفَ' fiilinin 'misafir ağırlamak, ikramda bulunmak' manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yudayyifuhuma' ifadesi, kasaba halkının Hz. Musa ve Hızır'ı misafir etme, onlara yiyecek ve barınak sağlama yükümlülüğünü reddettiğini açıkça ortaya koyar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ضيافة' kavramını 'misafire ikramda bulunma, onu ağırlama' olarak tanımlar. Ayetteki 'yudayyifuhuma' fiili, kasaba halkının bu temel insani ve ahlaki görevi yerine getirmekten kaçınarak, yolculara karşı olumsuz bir tavır sergilediğini gösterir."}]},{"word":"يَنقَضَّ","root":"ن ق ض","rootLatin":"n-q-d","meaning":"Yıkılmak, çökmek, bozulmak.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'نَقَضَ' fiilinin 'bir şeyi bozmak, yıkmak, çözmek' anlamlarına geldiğini belirtir. 'İnfi'al' kalıbındaki 'yenqadda' ise 'kendi kendine yıkılmaya yüz tutmak, çökmek üzere olmak' anlamını taşır. Ayetteki duvarın durumu, kendi kendine yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu, yani sağlamlığını yitirdiğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nakd' kökünün 'bozma, yıkma' anlamlarını vurgular. 'Yenqadda' fiili, ayetteki duvarın fiziksel olarak zayıfladığını ve her an yıkılabilecek durumda olduğunu, bu durumun Hızır'ın müdahalesini gerektiren bir aciliyet taşıdığını semantik olarak açıklar."}]},{"word":"فَأَقَامَهُۥ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Doğrultmak, ayağa kaldırmak, onarmak, sağlamlaştırmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'قَامَ' fiilinin 'ayağa kalkmak, durmak' anlamlarını taşıdığını, 'if'al' kalıbındaki 'eqame' fiilinin ise 'bir şeyi doğrultmak, düzeltmek, sağlamlaştırmak' manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fe-eqamehu' ifadesi, Hızır'ın yıkılmaya yüz tutmuş duvarı onararak, onu tekrar sağlam bir hale getirdiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'k-v-m' kökünün 'istikamet, doğruluk, düzen' gibi kavramlarla ilişkisini inceler. 'Eqame' fiili, ayetteki bağlamda, bozulan bir şeyi düzeltme, doğru hale getirme ve böylece bir düzeni yeniden tesis etme eylemini ifade eder. Hızır'ın duvarı onarması, sadece fiziksel bir tamir değil, aynı zamanda bir denge ve düzenin yeniden sağlanmasıdır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Kehf Sûresi 77. Âyetinde*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Kehf Sûresi 77. Âyetinde*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *18/77*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *18/77*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *18/77*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *18/77*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *18/77*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *18/77*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *18/77*
- **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *18/77*
- **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *18/77*