# Kehf Sûresi, 79. Âyet (18:79)

> أَمَّا ٱلسَّفِينَةُ فَكَانَتْ لِمَسَـٰكِينَ يَعْمَلُونَ فِى ٱلْبَحْرِ فَأَرَدتُّ أَنْ أَعِيبَهَا وَكَانَ وَرَآءَهُم مَّلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ غَصْبًا

*Emmâ-ssefînetu fekânet limesâkîne ya'melûne fî-lbahri feeradtu en e'îbehâ vekâne verâehum melikun ye/ḣużu kulle sefînetin ġasbâ(n)*

**Meal (Diyanet):** "O gemi, denizde çalışan birtakım yoksul kimselere ait idi. Onu yaralamak istedim, çünkü onların ilerisinde, her gemiyi zorla ele geçiren bir kral vardı."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/18/79

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","kader","adalet","yetim-zayif"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"gelince"},{"position":2,"surface":"ٱلسَّفِينَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"s-f-n","rootLatin":"s-f-n","lemma":"سَفِينَة","form":"Fa'île","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"gemi"},{"position":3,"surface":"فَكَانَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"k-w-n","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"مَسَـٰكِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil Cemi","root":"s-k-n","rootLatin":"s-k-n","lemma":"مِسْكِين","form":"Mefâ'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yoksullar"},{"position":5,"surface":"يَعْمَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"'-m-l","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"çalışıyorlar"},{"position":6,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":7,"surface":"ٱلْبَحْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"b-h-r","rootLatin":"b-h-r","lemma":"بَحْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"deniz"},{"position":8,"surface":"فَأَرَدتُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"r-w-d","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"istedim"},{"position":9,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ki"},{"position":10,"surface":"أَعِيبَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"'-y-b","rootLatin":"'-y-b","lemma":"أَعَابَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından sonra geldiği için mansûb","gloss":"kusurlu kılayım"},{"position":10,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":11,"surface":"وَكَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"k-w-n","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"vardı"},{"position":12,"surface":"وَرَآءَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"w-r-y","rootLatin":"w-r-y","lemma":"وَرَاء","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arkalarında"},{"position":12,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":13,"surface":"مَّلِكٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"m-l-k","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلِك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"bir hükümdar"},{"position":14,"surface":"يَأْخُذُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"'-kh-dh","rootLatin":"'-kh-dh","lemma":"أَخَذَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"alıyordu"},{"position":15,"surface":"كُلَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"k-l-l","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"her"},{"position":16,"surface":"سَفِينَةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"s-f-n","rootLatin":"s-f-n","lemma":"سَفِينَة","form":"Fa'île","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"gemi"},{"position":17,"surface":"غَصْبًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"gh-s-b","rootLatin":"gh-s-b","lemma":"غَصْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"zorla"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kehf Suresi'nin 79. ayeti, Hz. Musa ve Hızır kıssasının önemli bir bölümünü teşkil eder. Ayet, Hızır'ın gemiyi delme eyleminin ardındaki ilahi hikmeti, yani yoksul sahiplerini zalim bir kralın zulmünden koruma amacını dilbilimsel bir derinlikle açıklar. Anahtar kavramlar, yoksulluk, gemi, kusur ve zorla alma gibi temalar etrafında şekillenir ve ilahi takdirin görünürdeki olumsuzluklar ardındaki hayırları barındırdığını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱلسَّفِينَةُ","root":"س-ف-ن","rootLatin":"s-f-n","meaning":"Denizde yolculuk yapmak için kullanılan büyük araç, gemi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sefine' kelimesini 's-f-n' kökünden türemiş olarak, su üzerinde yüzen ve insanları/yükleri taşıyan araç olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, bu gemi, geçimini denizden sağlayan yoksul bir grubun tek mal varlığı ve geçim kaynağıdır, dolayısıyla onların hayati önem taşıyan aracıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sefine' kelimesinin Kur'an'daki kullanımını mecazi anlamlara da işaret ederek açıklar. Bu ayette ise kelime, doğrudan fiziksel bir gemiyi ifade etmekle birlikte, yoksulların geçim kaynağı olması hasebiyle onların umutlarını ve yaşamlarını temsil eden bir metafor olarak da görülebilir."}]},{"word":"لِمَسَـٰكِينَ","root":"س-ك-ن","rootLatin":"s-k-n","meaning":"Geçim sıkıntısı çeken, ihtiyaç sahibi, yoksul kimseler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'miskin' kelimesini 'sükûn' kökünden türeterek, hareket edemeyecek, geçimini sağlayamayacak kadar yoksul olan kişi olarak açıklar. Ayetteki 'mesakin' ifadesi, geminin sahiplerinin maddi durumlarının zayıflığını ve bu geminin onlar için ne kadar hayati olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'miskin'i, 'sükûn' (durgunluk, hareketsizlik) kökünden türeterek, yoksulluktan dolayı hareket edemeyen, kazanç sağlayamayan kişi olarak tanımlar. Ayetteki 'mesakin' kelimesi, bu kişilerin geçimlerini sağlamak için denizde çalışmaya mecbur olduklarını ve geminin onlar için tek geçim kaynağı olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'miskin' kavramının sadece maddi yoksulluğu değil, aynı zamanda toplumsal dezavantajlılığı ve yardıma muhtaçlığı da ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'mesakin' ifadesi, Hızır'ın eyleminin ardındaki merhamet ve koruma güdüsünü, bu yoksul insanların korunmaya değer olduğunu vurgular."}]},{"word":"أَعِيبَهَا","root":"ع-ي-ب","rootLatin":"a-y-b","meaning":"Bir şeye kusur, ayıp, eksiklik katmak, onu kusurlu hale getirmek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ayb' kelimesini bir şeydeki eksiklik veya kusur olarak tanımlar. Ayetteki 'a'îbehâ' fiili, Hızır'ın gemiye dışarıdan bir kusur, bir hasar verdiğini ifade eder. Bu eylem, görünüşte olumsuz olsa da, daha büyük bir zararı engellemek için yapılan bir müdahaledir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ayb' kelimesinin bir şeyin değerini düşüren, onu kusurlu kılan her türlü eksiklik olduğunu belirtir. Ayetteki 'a'îbehâ' ifadesi, gemiye kasten bir kusur verilmesini, böylece kralın onu almaktan vazgeçmesini sağlayacak bir stratejiyi anlatır."}]},{"word":"غَصْبًا","root":"غ-ص-ب","rootLatin":"ğ-s-b","meaning":"Zorla, cebren, haksız yere ve rıza dışı bir şeyi almak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'gasb' kelimesini bir başkasının malını zorla ve haksız yere almak olarak tanımlar. Ayetteki 'gasben' ifadesi, zalim kralın gemileri sahiplerinin rızası olmadan, güç kullanarak ele geçirme eylemini net bir şekilde ortaya koyar ve Hızır'ın müdahalesinin haklı gerekçesini oluşturur."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'gasb'ı, bir malı sahibinin izni olmaksızın, zorla ve haksız yere ele geçirmek olarak açıklar. Ayetteki 'gasben' kelimesi, kralın eyleminin adaletsizliğini ve yoksul gemi sahipleri için oluşturduğu tehdidin büyüklüğünü vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'gasb' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının, sadece maddi bir şeyi zorla almayı değil, aynı zamanda bir hakkı veya özgürlüğü gasp etmeyi de kapsadığını belirtir. Ayetteki bağlamda, kralın gemileri 'gasben' alması, yoksulların geçim hakkını ve yaşamlarını gasp etme tehdidini ifade eder."}]}]}