# Kehf Sûresi, 80. Âyet (18:80)

> وَأَمَّا ٱلْغُلَـٰمُ فَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِينَآ أَن يُرْهِقَهُمَا طُغْيَـٰنًا وَكُفْرًا

*Veemmâ-lġulâmu fekâne ebevâhu mu/mineyni feḣaşînâ en yurhikahumâ tuġyânen vekufrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** "Çocuğa gelince, anası babası mü'min insanlardı. Onları azgınlığa ve küfre sürüklemesinden korktuk."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/18/80

---

## Tefsir

{"topics":["kader","iman","kufur-sirk","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"أَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"ama, gelince","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":2,"surface":"ٱلْغُلَـٰمُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ل-م","rootLatin":"gh-l-m","lemma":"غُلَام","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"oğlan","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Rabıt","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cevap harfi olduğu için mebnî","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":3,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"أَبَوَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ب-و","rootLatin":"a-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"iki ebeveyn","irabMarker":"elif ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin ismi","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"مُؤْمِنَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ا-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"inanan iki kişi","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"خَشِينَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ش-ي","rootLatin":"kh-sh-y","lemma":"خَشِيَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"korktuk","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":7,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Nasb harfi olduğu için mebnî","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":8,"surface":"يُرْهِقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ه-ق","rootLatin":"r-h-q","lemma":"أَرْهَقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَن ile mansûb olduğu için mansûb","gloss":"sürüklemesi","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":8,"surface":"هُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları (ikisini)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":9,"surface":"طُغْيَـٰنًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ط-غ-ي","rootLatin":"ṭ-gh-y","lemma":"طُغْيَان","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"azgınlık","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":10,"surface":"كُفْرًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كُفْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için mansûb","gloss":"inkâr","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kehf Suresi'nin 80. ayeti, Hızır kıssasında öldürülen çocuğun durumunu açıklarken, 'ğulâm' (oğlan), 'mü'minîn' (inananlar), 'haşînâ' (korktuk), 'yürhıqahumâ' (azdırması/sürüklemesi), 'tuğyânen' (azgınlık) ve 'küfrân' (inkâr) gibi anahtar kavramlar üzerinden ilahi takdirin ve maslahatın derinliğini vurgular. Bu kavramlar, çocuğun gelecekteki potansiyel sapkınlığı ve bunun ebeveynleri üzerindeki olumsuz etkisi etrafında şekillenir.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْغُلَـٰمُ","root":"غ ل م","rootLatin":"ğ-l-m","meaning":"Ayette, Hızır tarafından öldürülen genç erkek çocuğu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ğulâm' kelimesini ergenlik çağına yaklaşan veya yeni girmiş genç erkek çocuk olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, henüz ergenliğe ulaşmamış, ancak gelecekte büyük bir tehlike arz edecek olan çocuğu işaret eder, bu da onun masumiyetinin ötesinde bir potansiyel taşıdığını gösterir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ğulâm'ı 'genç delikanlı' olarak açıklar. Bu ayetteki bağlamda, Hızır'ın öldürdüğü çocuğun yaşını ve durumunu belirtir, onun henüz tam bir yetişkin olmamasına rağmen, gelecekteki eylemlerinin ebeveynleri için büyük bir fitne olacağını ima eder."}]},{"word":"مُؤْمِنَيْنِ","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Çocuğun anne ve babasının Allah'a inanan, iman sahibi kişiler olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'îmân'ı kalple tasdik, dille ikrar ve organlarla amel olarak tanımlar. 'Mü'minîn' ise bu vasıflara sahip olanlardır. Ayetteki 'mü'minîn' ifadesi, ebeveynlerin salih kişiler olduğunu ve bu nedenle çocuklarının sapkınlığından korunmaları gerektiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'iman' kavramının Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda bir güven ve teslimiyet hali olduğunu belirtir. Ayetteki 'mü'minîn', ebeveynlerin Allah'a olan derin güvenlerini ve bu güvenin, çocuklarının gelecekteki sapkınlığından korunma arzusunun temelini oluşturduğunu gösterir."}]},{"word":"فَخَشِينَآ","root":"خ ش ي","rootLatin":"h-ş-y","meaning":"Allah'ın veya Hızır'ın (ilahi bir emirle) çocuğun ebeveynlerini azdırmasından ve inkara sürüklemesinden endişe ettiğini, korktuğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'haşyet'i 'ta'zimle karışık korku' olarak tanımlar. Bu ayetteki 'haşînâ' ifadesi, ilahi bir bilginin sonucu olarak, çocuğun gelecekteki potansiyel sapkınlığının ebeveynler üzerindeki yıkıcı etkisinden duyulan derin endişeyi ve bu endişenin ilahi bir hikmetle eyleme dönüştüğünü gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'haşyet'in genellikle bilginin eşlik ettiği bir korku olduğunu belirtir. Ayetteki 'haşînâ', Hızır'ın (ilahi bilgiyle) çocuğun gelecekteki durumunu bilerek, ebeveynlerin imanını koruma adına duyduğu bu bilgisel korkuyu ve tedbiri ifade eder."}]},{"word":"يُرْهِقَهُمَا","root":"ر ه ق","rootLatin":"r-h-q","meaning":"Çocuğun ebeveynlerini azgınlığa ve inkara sürüklemesi, onları kuşatması veya onlara zorluk çıkarması anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'irhâk' kelimesini 'bir şeyi zorla üzerine yüklemek, kuşatmak' olarak açıklar. Ayetteki 'yürhıqahumâ', çocuğun gelecekteki azgınlığının ve inkârının, ebeveynlerini zorla bu duruma sürükleyeceğini, onları kuşatacağını ve onlara büyük bir yük olacağını mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'irhâk'ın 'bir şeyi zorla birine ulaştırmak, onu sıkıntıya sokmak' anlamlarını taşıdığını belirtir. Bu ayette, çocuğun kötü gidişatının, ebeveynlerini manevi bir sıkıntıya sokacağını ve onları kendi inançlarından uzaklaştıracağını vurgular."}]},{"word":"طُغْيَـٰنًا","root":"ط غ ي","rootLatin":"t-ğ-y","meaning":"Sınırları aşma, haddi aşma, azgınlık ve isyan etme halini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tuğyân'ı 'haddi aşmak, sınırı geçmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'tuğyânen', çocuğun gelecekteki davranışlarının Allah'ın koyduğu sınırları aşan, azgın ve isyankar bir nitelik taşıyacağını, bunun da ebeveynleri için bir fitne olacağını belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'tuğyân'ı 'zulümde aşırı gitmek, haddi aşmak' olarak açıklar. Bu ayetteki kullanımı, çocuğun sadece günah işlemekle kalmayıp, aynı zamanda ebeveynlerini de bu azgınlığa sürükleyerek onlara zulmetme potansiyelini ifade eder."}]},{"word":"وَكُفْرًا","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"İnkar etme, nankörlük etme, gerçeği örtme ve Allah'a karşı gelme halini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr'ün temel anlamının 'örtmek' olduğunu ve bu bağlamda 'nimeti örtmek' yani nankörlük, 'gerçeği örtmek' yani inkar anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'küfrân', çocuğun gelecekte sadece azgınlık yapmakla kalmayıp, aynı zamanda Allah'ın nimetlerini inkar ederek küfre düşeceğini ve ebeveynlerini de bu duruma sürükleyeceğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr'ün Kur'an'da sadece bir inançsızlık değil, aynı zamanda Allah'ın lütfuna karşı bir nankörlük ve O'nun emirlerine karşı bir isyan olduğunu vurgular. Ayetteki 'küfrân', çocuğun ebeveynlerini Allah'a karşı nankörlüğe ve isyana sürükleme potansiyelini, yani onların imanını tehlikeye atma durumunu açıklar."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Veemmâ"},{"position":2,"translit":"lġulâmu"},{"position":3,"translit":"fekâne"},{"position":4,"translit":"ebevâhu"},{"position":5,"translit":"mu/mineyni"},{"position":6,"translit":"feḣaşînâ"},{"position":7,"translit":"en"},{"position":8,"translit":"yurhikahumâ"},{"position":9,"translit":"tuġyânen"},{"position":10,"translit":"vekufrâ(n)"}]