# Kehf Sûresi, 84. Âyet (18:84)

> إِنَّا مَكَّنَّا لَهُۥ فِى ٱلْأَرْضِ وَءَاتَيْنَـٰهُ مِن كُلِّ شَىْءٍ سَبَبًا

*İnnâ mekkennâ lehu fî-l-ardi veâteynâhu min kulli şey-in sebebâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Biz onu yeryüzünde kudret sahibi kıldık ve kendisine her konuda (amacına ulaşabileceği) bir yol verdik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/18/84

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kehf Suresi 84. ayet, Allah'ın Zülkarneyn'e yeryüzünde güç ve imkanlar bahşettiğini, ona her türlü şeye ulaşma yolunu (sebeb) öğrettiğini ifade etmektedir. Ayet, ilahi takdirin ve kudretin bir kul üzerindeki tecellisini, ona verilen maddi ve manevi donanımları dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"مَكَّنَّا","root":"م-ك-ن","rootLatin":"m-k-n","meaning":"Allah'ın bir kimseye yeryüzünde güç, imkan ve yerleşim sağlaması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mekn (مكان) kelimesi, bir şeyin yerleştiği mahaldir. Temkîn (تمكين) ise bir şeyi bir yerde sağlamlaştırmak, yerleştirmek ve ona güç vermektir. Ayetteki 'mekkennâ' ifadesi, Allah'ın Zülkarneyn'e yeryüzünde sağlam bir mevki, güç ve otorite verdiğini, onu oraya yerleştirdiğini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Temkîn, bir şeyi bir yerde sağlamlaştırmak ve onu orada sabit kılmaktır. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın Zülkarneyn'e yeryüzünde hükmetme, tasarruf etme ve işlerini yürütme imkanı tanıdığını, onu bu konuda güçlü kıldığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Mekn kökünden türeyen fiiller, genellikle bir şeye güç ve imkan verme, onu sağlamlaştırma ve yerleştirme anlamlarını taşır. 'Mekkennâ lehu' ifadesi, Allah'ın Zülkarneyn'e yeryüzünde geniş bir etki alanı, hükümranlık ve işlerini kolayca yapabilme kudreti verdiğini vurgular."}]},{"word":"الْأَرْضِ","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"Üzerinde yaşadığımız, Allah'ın yarattığı yeryüzü.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Arz (الأرض), bilinen yeryüzüdür. Ayetteki 'fi'l-ardı' ifadesi, Zülkarneyn'e verilen gücün ve imkanların belirli bir coğrafi alanda, yani yeryüzünde geçerli olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Arz, göğün zıddı olan ve üzerinde yaşadığımız küredir. Kur'an'da genellikle insanların yaşam alanı, imtihan yeri ve Allah'ın kudretinin tecelli ettiği mekan olarak kullanılır. Bu ayette, Zülkarneyn'in hükümranlık alanının ve kendisine verilen imkanların yeryüzü ile sınırlı olduğunu ifade eder."}]},{"word":"ءَاتَيْنَـٰهُ","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Allah'ın bir kimseye bir şeyi vermesi, bahşetmesi.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İtâ' (إيتاء), vermek demektir. Ayetteki 'âteynâhu' ifadesi, Allah'ın Zülkarneyn'e lütuf ve ihsan olarak bir şeyler verdiğini, ona bahşettiğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İtâ', bir şeyi bir başkasına ulaştırmak ve vermektir. Bu ayette, Allah'ın Zülkarneyn'e 'her şeyden bir sebep' verdiğini, yani ona çeşitli imkanlar ve yollar bahşettiğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'îtâ'' fiili, genellikle Allah'ın insanlara lütuf olarak verdiği nimetleri, bilgiyi, gücü veya imkanları ifade etmek için kullanılır. Zülkarneyn bağlamında, bu fiil ona ilahi bir ihsan olarak verilen özel yetenekleri ve başarı yollarını vurgular."}]},{"word":"سَبَبًا","root":"س-ب-ب","rootLatin":"s-b-b","meaning":"Bir amaca ulaşmak için kullanılan yol, araç, vesile veya imkan.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sebeb (سبب), bir şeye ulaşmak için tutulan yol veya vasıtadır. Ayetteki 'min külli şey'in sebeben' ifadesi, Zülkarneyn'e her türlü işini gerçekleştirmesi için gerekli olan yolların, araçların ve imkanların verildiğini belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sebeb, bir şeye ulaşmak için tutulan ip veya yoldur. Kur'an'da genellikle bir amaca götüren vasıta, yol veya imkan anlamında kullanılır. Zülkarneyn'e her şeyden bir sebep verilmesi, onun her türlü hedefine ulaşabilmesi için gerekli olan bilgi, güç, araç ve yolların kendisine bahşedildiğini gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Sebeb, bir şeye ulaşmak için kullanılan vasıta ve yoldur. Bu ayetteki kullanımı, Zülkarneyn'in karşılaştığı her durumda, hedeflerine ulaşmasını sağlayacak uygun araçlara, bilgilere veya stratejilere sahip kılındığını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Sebeb kelimesi, Kur'an'da genellikle bir sonuca götüren araç, yol, vesile veya neden anlamında kullanılır. 'Min külli şey'in sebeben' ifadesi, Zülkarneyn'e sadece belirli bir alanda değil, her alanda başarıya ulaşmasını sağlayacak imkanların ve yolların verildiğini, onun bu konuda donanımlı kılındığını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","kader","rizik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz biz"},{"position":1,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"biz"},{"position":2,"surface":"مَكَّنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-ك-ن","rootLatin":"m-k-n","lemma":"مَكَّنَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yerleştirdik"},{"position":3,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ona"},{"position":3,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"o"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":6,"surface":"وَءَاتَيْنَـٰهُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"ءَاتَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"ʾ-t-y","lemma":"آتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdik"},{"position":6,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"ona"},{"position":7,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":8,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":9,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"š-y-ʾ","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":10,"surface":"سَبَبًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ب","rootLatin":"s-b-b","lemma":"سَبَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir yol"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *18/84-85*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *18/84-85*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *18/84-85*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *18/84-85*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *18/84-85*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *18/84-85*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *18/84-85*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *18/84-85*