# Kehf Sûresi, 87. Âyet (18:87)

> قَالَ أَمَّا مَن ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُۥ ثُمَّ يُرَدُّ إِلَىٰ رَبِّهِۦ فَيُعَذِّبُهُۥ عَذَابًا نُّكْرًا

*Kâle emmâ men zaleme fesevfe nu'ażżibuhu śümme yuraddu ilâ rabbihi feyu'ażżibuhu ‘ażâben nukrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Zülkarneyn, "Her kim zulmederse, biz onu cezalandıracağız. Sonra o Rabbine döndürülür. O da kendisini görülmedik bir azaba uğratır" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/18/87

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, zulmedenlerin akıbetini ve Allah'ın onlara vereceği cezayı ele almaktadır. Anahtar kavramlar, zulmün niteliğini, azabın şiddetini ve dönüşün kaçınılmazlığını vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ظَلَمَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Haksızlık etmek, zulmetmek, haddi aşmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulüm, bir şeyi ait olduğu yerin dışına koymaktır. Ayetteki 'men zaleme' ifadesi, Allah'ın koyduğu sınırları aşan, O'na şirk koşan veya kullarına haksızlık eden kişiyi ifade eder. Bu, hem nefsine hem de başkalarına karşı işlenen her türlü haksızlığı kapsar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Zulüm, burada 'şirk' anlamında kullanılmıştır. Ayetteki bağlamda, Allah'ın birliğine inanmayarak veya O'nun emirlerine karşı gelerek kendine haksızlık eden kişiyi ifade eder. Bu, en büyük zulüm olarak kabul edilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zulüm, Kur'an'da sadece haksızlık etmek değil, aynı zamanda 'doğru yoldan sapmak' ve 'Allah'ın sınırlarını aşmak' anlamlarına da gelir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın belirlediği ilahi düzene karşı gelmeyi ve bu düzeni bozmayı ifade eder."}]},{"word":"نُعَذِّبُهُۥ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Azap etmek, işkence etmek, cezalandırmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azap, bir şeyi engellemek, alıkoymak anlamına gelir. Kur'an'da ise genellikle 'cezalandırmak' ve 'acı çektirmek' anlamında kullanılır. Ayetteki 'nuazzibuhu' ifadesi, Allah'ın zulmedenlere dünyada veya ahirette vereceği cezayı, yani onları acı ve sıkıntıya uğratmayı ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Azap, 'tatlı su' anlamına gelen 'azb' kelimesinin zıddıdır. Yani, tatlılıktan mahrum bırakmak, acı ve sıkıntıya düşürmek demektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın zulmedenlere tattıracağı acı ve elem dolu cezayı vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Azap kelimesi, Kur'an'da genellikle 'şiddetli ceza' ve 'acı veren işkence' anlamlarında geçer. Bu ayetteki 'nuazzibuhu' ifadesi, Allah'ın adaletinin bir tecellisi olarak, zulmedenlerin hak ettikleri karşılığı göreceklerini ve bu karşılığın oldukça şiddetli olacağını belirtir."}]},{"word":"يُرَدُّ","root":"ر د د","rootLatin":"r-d-d","meaning":"Geri döndürülmek, iade edilmek, geri çevrilmek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Redd, bir şeyi geldiği yere geri çevirmek demektir. Ayetteki 'yuraddu ilâ Rabbihî' ifadesi, zulmeden kişinin ölümden sonra Allah'ın huzuruna geri döndürüleceğini, yani hesap vermek üzere diriltileceğini ifade eder. Bu, kaçınılmaz bir dönüşü ve hesap gününü vurgular."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Redd, bir şeyin aslına veya başlangıç noktasına geri dönmesidir. Ayetteki bağlamda, her canlının yaratıcısı olan Allah'a döneceği gerçeğini ifade eder. Bu dönüş, iradi değil, zorunlu bir dönüş olup, hesap verme amacını taşır."}]},{"word":"عَذَابًا","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Azap, ceza, işkence anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azap, 'acı veren ceza' demektir. Ayetteki 'azâben nükrâ' ifadesi, bu cezanın niteliğini vurgular. 'Azâben' kelimesi, 'nuazzibuhu' fiilinin mef'ûl-i mutlakı olarak, azabın şiddetini ve kesinliğini pekiştirir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Azap, bedene veya ruha verilen acı ve sıkıntıdır. Bu ayetteki 'azâben' kelimesi, fiilin anlamını güçlendirerek, zulmedenlere verilecek olan cezanın gerçek ve somut bir acı olduğunu ifade eder."}]},{"word":"نُّكْرًا","root":"ن ك ر","rootLatin":"n-k-r","meaning":"Görülmemiş, bilinmedik, şiddetli ve korkunç anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Nükr, 'inkâr edilen, bilinmeyen' demektir. Ayetteki 'azâben nükrâ' ifadesi, daha önce benzeri görülmemiş, şiddeti ve dehşetiyle şaşırtıcı olan bir azabı ifade eder. Bu, azabın olağanüstü ve korkunç niteliğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nükr, 'bilinmeyen, tanınmayan' anlamına gelir. Kur'an'da genellikle 'şiddetli, korkunç ve dehşet verici' anlamında kullanılır. Ayetteki 'nükrâ' kelimesi, zulmedenlere verilecek olan azabın sıradan bir ceza olmadığını, aksine akıllara durgunluk veren bir şiddette olacağını belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nükr, 'akıl ve duyuların alışık olmadığı, yadırgadığı' şeydir. Ayetteki 'nükrâ' ifadesi, bu azabın insan tasavvurunun ötesinde, dehşet verici ve alışılmadık bir nitelikte olacağını gösterir. Bu, azabın büyüklüğünü ve şiddetini pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ahiret-mukafat","cehennem","adalet","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"أَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ama, gelince","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":3,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"kimse","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mübteda"},{"position":4,"surface":"ظَلَمَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"ẓ-l-m","lemma":"ظَلَمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"zulmetti, haksızlık yaptı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman, ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":5,"surface":"سَوْفَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstikbal","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سَوْفَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gelecekte","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"نُعَذِّبُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-dh-b","lemma":"عَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"azap edeceğiz","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":6,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":7,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"يُرَدُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-د-د","rootLatin":"r-d-d","lemma":"رَدَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"döndürülür","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Meçhul muzâri fiil"},{"position":9,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbi","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":10,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":11,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman, ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":11,"surface":"يُعَذِّبُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-dh-b","lemma":"عَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"azap eder","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":11,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":12,"surface":"عَذَابًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"azap","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak"},{"position":13,"surface":"نُّكْرًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ن-ك-ر","rootLatin":"n-k-r","lemma":"نُكْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"bilinmedik, görülmemiş","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kâle"},{"position":2,"translit":"emmâ"},{"position":3,"translit":"men"},{"position":4,"translit":"zaleme"},{"position":5,"translit":"fesevfe"},{"position":6,"translit":"nu'ażżibuhu"},{"position":7,"translit":"śümme"},{"position":8,"translit":"yuraddu"},{"position":9,"translit":"ilâ"},{"position":10,"translit":"rabbihi"},{"position":11,"translit":"feyu'ażżibuhu"},{"position":12,"translit":"‘ażâben"},{"position":13,"translit":"nukrâ(n)"}]