# Kehf Sûresi, 88. Âyet (18:88)

> وَأَمَّا مَنْ ءَامَنَ وَعَمِلَ صَـٰلِحًا فَلَهُۥ جَزَآءً ٱلْحُسْنَىٰ ۖ وَسَنَقُولُ لَهُۥ مِنْ أَمْرِنَا يُسْرًا

*Veemmâ men âmene ve'amile sâlihan felehu cezâen(i)-lhusnâ(s) vesenekûlu lehu min emrinâ yusrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** "Her kim de iman eder ve salih amel işlerse, ona mükafat olarak daha güzeli var. (Üstelik) ona emrimizden kolay olanı söyleyeceğiz."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/18/88

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kehf Suresi'nin 88. ayeti, iman ve salih amelin karşılığını, Allah'ın kolaylaştırıcı emrini vurgulayarak adalet ve mükafat prensibini ortaya koyar. Ayet, 'iman', 'salih amel', 'ceza' ve 'kolaylık' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi adaletin işleyişini ve müminlere yönelik lütfu dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنَ","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a ve O'nun gönderdiklerine kalben tasdik edip güvenmek, inanmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (أمن), korkunun zıddı olan emniyetten türemiştir. Kalbin tasdikiyle birlikte emniyet ve güven duygusunu ifade eder. Ayetteki 'âmen' (ءَامَنَ) kelimesi, Allah'a ve O'nun emirlerine tam bir teslimiyet ve güvenle inanmayı, bu inancın getirdiği iç huzuru ve emniyeti vurgular. Bu, sadece bir tasdik değil, aynı zamanda bir güven ilişkisidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzitsu'ya göre 'iman' (أمن), Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda Allah ile insan arasında kurulan bir 'güven' ve 'ahitleşme' ilişkisidir. Ayetteki 'âmen' (ءَامَنَ) kelimesi, bu ahde sadık kalan ve Allah'a güvenen kişinin mükafatlandırılacağını ifade eder. Bu, pasif bir inançtan ziyade, aktif bir bağlılık ve güveni içerir."}]},{"word":"عَمِلَ","root":"ع م ل","rootLatin":"a-m-l","meaning":"Belirli bir amaç doğrultusunda fiil ve eylemde bulunmak, iş yapmak.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Amel (عمل), bir işi yapmak, icra etmek anlamına gelir. Kur'an'da genellikle 'salih' (صالح) kelimesiyle birlikte kullanılarak 'iyi ve yararlı işler' anlamını kazanır. Ayetteki 'amile' (عَمِلَ) kelimesi, imanın sadece kalpte kalmayıp, dışa vurulan fiillerle, yani salih amellerle tamamlandığını gösterir. Bu, imanın pratik bir tezahürüdür."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Amel (عمل), iradeye dayalı olarak yapılan her türlü fiildir. Kefevî, amelin, kasıtlı ve bilinçli eylemleri kapsadığını belirtir. Ayetteki 'amile' (عَمِلَ) kelimesi, müminin imanının bir sonucu olarak bilinçli ve iyi niyetle yaptığı tüm işleri ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir eylem değil, aynı zamanda niyetin de dahil olduğu kapsamlı bir fiildir."}]},{"word":"صَـٰلِحًا","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"İyi, doğru, faydalı ve ıslah edici nitelikte olan amel.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Salih (صالح), fesadın zıddıdır; düzgün, iyi ve faydalı olanı ifade eder. İbn Kuteybe, Kur'an'da 'salih amel'in, Allah'ın rızasına uygun, insanlara ve topluma faydalı olan her türlü iş olduğunu belirtir. Ayetteki 'sâlihan' (صَـٰلِحًا) kelimesi, imanın sadece bir beyan olmaktan öte, toplumsal ve bireysel fayda sağlayan, ahlaki ve dini değerlere uygun eylemlerle desteklenmesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'salih' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının, sadece bireysel iyiliği değil, aynı zamanda toplumsal düzeni ve ahengi sağlayan eylemleri de kapsadığını belirtir. Ayetteki 'sâlihan' (صَـٰلِحًا) kelimesi, müminin yaptığı işlerin hem kendi nefsine hem de çevresine olumlu katkılar sağlaması gerektiğini, bu tür amellerin Allah katında değerli olduğunu ifade eder."}]},{"word":"جَزَآءً","root":"ج ز ي","rootLatin":"c-z-y","meaning":"Yapılan bir fiilin karşılığı olarak verilen mükafat veya ceza.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Ceza (جزاء), bir fiilin karşılığıdır; iyilik için iyilik, kötülük için kötülük. Fîrûzâbâdî, Kur'an'da cezanın hem olumlu (mükafat) hem de olumsuz (azap) anlamda kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'cezâen' (جَزَآءً) kelimesi, iman edip salih amel işleyenlere verilecek olan 'güzel' (الحسنى) karşılığı ifade eder ki bu, olumlu bir mükafattır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Ceza (جزاء), bir amelin neticesi olarak ortaya çıkan sonuçtur. Semîn el-Halebî, bu kelimenin Kur'an'da ilahi adaletin bir tecellisi olarak kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'cezâen' (جَزَاءً) kelimesi, Allah'ın iman ve salih amele karşılık olarak vaat ettiği 'güzel' (الحسنى) mükafatın kesinliğini ve adaletini vurgular."}]},{"word":"يُسْرًا","root":"ي س ر","rootLatin":"y-s-r","meaning":"Kolaylık, rahatlık, zorluğun zıddı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Yüsr (يسر), zorluğun (عسر) zıddıdır; kolaylık ve rahatlık anlamına gelir. Râgıb, Kur'an'da Allah'ın kullarına kolaylık dilediğini ve zorluk dilemediğini ifade eden ayetlere dikkat çeker. Ayetteki 'yüsrâ' (يُسْرًا) kelimesi, Allah'ın iman edip salih amel işleyenlere emirlerinde ve hayatlarında kolaylık sağlayacağını, onlara zorluk çıkarmayacağını, işlerini kolaylaştıracağını belirtir. Bu, ilahi bir lütuf ve merhamettir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Yüsr (يسر), bir şeyin kolay ve rahat olmasıdır. Sicistânî, bu kelimenin Kur'an'da Allah'ın kullarına olan rahmetinin ve kolaylaştırıcılığının bir göstergesi olarak kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yüsrâ' (يُسْرًا) kelimesi, Allah'ın müminlere olan hitabının ve onlara yüklediği sorumlulukların kolaylaştırılmış olacağını, dini yaşamanın zorluk değil, kolaylık getireceğini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["iman","ahiret-mukafat","dirilis","adalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart edatı olduğu için mebnî","gloss":"ama"},{"position":2,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kim"},{"position":3,"surface":"ءَامَنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman etti"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"عَمِلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"amel işledi"},{"position":5,"surface":"صَـٰلِحًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"salih"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":6,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":7,"surface":"جَزَآءً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"karşılık olarak"},{"position":8,"surface":"ٱلْحُسْنَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"حُسْنَى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"en güzeli"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"سَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstikbal","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yakında"},{"position":9,"surface":"نَقُولُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"diyeceğiz"},{"position":10,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":11,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":12,"surface":"أَمْرِنَا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ء-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"işimizden"},{"position":12,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":13,"surface":"يُسْرًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ي-س-ر","rootLatin":"y-s-r","lemma":"يُسْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kolaylık"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enbiyâ Sûresi** · *18/88*
- **Enbiyâ Sûresi** · *18/88*