# Kehf Sûresi, 94. Âyet (18:94)

> قَالُوا۟ يَـٰذَا ٱلْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِى ٱلْأَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلَىٰٓ أَن تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا

*Kâlû yâżâ-lkarneyni inne ye/cûce veme/cûce mufsidûne fî-l-ardi fehel nec'alu leke ḣarcen ‘alâ en tec'ale beynenâ vebeynehum seddâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Dediler ki: "Ey Zülkarneyn! Ye'cüc ve Me'cüc (adlı kavimler) yeryüzünde bozgunculuk yapmaktadırlar. Onlarla bizim aramıza bir engel yapman karşılığında sana bir vergi verelim mi?"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/18/94

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kehf Suresi'nin 94. ayeti, Zülkarneyn ile Yecüc ve Mecüc kavimleri arasındaki ilişkiyi ve sed yapımı talebini dilbilimsel bir çerçevede sunar. Ayet, 'fesat', 'sed' ve 'vergi' gibi anahtar kavramlar üzerinden dönemin sosyal ve siyasi dinamiklerini yansıtırken, bu kavramların Kur'an'daki genel semantik alanlarına da işaret eder.","keyConcepts":[{"word":"يَأْجُوجَ","root":"أ ج ج","rootLatin":"e-c-c","meaning":"Yecüc, Kur'an'da adı geçen, bozgunculuk yapan bir kavimdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'أجج' kökünü 'ateşin alevlenmesi, şiddetlenmesi' anlamında kullanır. Yecüc ve Mecüc isimlerinin bu kökten türemesi, onların 'şiddetli, yakıp yıkan, bozgunculuk yapan' karakterlerine işaret eder. Ayetteki bağlamda, bu kavmin yıkıcı ve tahrip edici doğası vurgulanmaktadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, özel isimlerin Kur'an'daki semantik alanlarını incelerken, Yecüc ve Mecüc gibi kavim isimlerinin belirli bir 'kötülük' veya 'bozgunculuk' arketipini temsil ettiğini belirtir. Bu ayette, onların 'müfsidûn' (bozguncular) olarak nitelendirilmesi, bu arketipin somut bir ifadesidir."}]},{"word":"مَأْجُوجَ","root":"أ ج ج","rootLatin":"e-c-c","meaning":"Mecüc, Yecüc ile birlikte anılan ve bozgunculuk yapan diğer bir kavimdir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, Yecüc ve Mecüc'ü 'birbirine benzeyen, aynı karakterde olan' kavimler olarak açıklar. Bu ayette, ikisinin birlikte zikredilmesi, onların ortak bozgunculuk eylemlerini ve tehditlerini pekiştirir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, Yecüc ve Mecüc'ün 'çokluk, kalabalık ve yayılmacılık' anlamlarını taşıyan bir kökten geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, bu kavimlerin sadece bozgunculuk yapmakla kalmayıp, aynı zamanda sayıca çok ve yayılmacı bir tehdit oluşturdukları ima edilir."}]},{"word":"مُفْسِدُونَ","root":"ف س د","rootLatin":"f-s-d","meaning":"Bozgunculuk yapanlar, yeryüzünde fesat çıkaranlar anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fesad' kelimesini 'salâhın (iyiliğin, düzenin) zıddı' olarak tanımlar. 'Müfsidûn' ise, bu düzeni bozan, yeryüzünde kargaşa ve yıkım çıkaran kişilerdir. Ayette, Yecüc ve Mecüc'ün bu sıfatla nitelendirilmesi, onların toplum düzenini ve barışı tehdit eden eylemlerini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fesad'ı 'bir şeyin itidalden çıkması' olarak açıklar. 'Müfsidûn' ise, bu itidali bozan, dengeyi altüst edenlerdir. Ayetteki kullanıma göre, Yecüc ve Mecüc'ün eylemleri, sadece fiziksel yıkım değil, aynı zamanda toplumsal ve ahlaki düzenin bozulması anlamına gelir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'fesad' kavramının Kur'an'da geniş bir semantik alana sahip olduğunu ve hem maddi hem de manevi bozulmayı ifade ettiğini belirtir. 'Müfsidûn' kelimesi, bu ayette, Yecüc ve Mecüc'ün sadece fiziksel zararlar vermekle kalmayıp, aynı zamanda ahlaki ve toplumsal değerleri de yozlaştıran bir tehdit olduğunu gösterir."}]},{"word":"خَرْجًا","root":"خ ر ج","rootLatin":"h-r-c","meaning":"Bir iş karşılığında ödenen ücret, vergi veya bedel anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'harc' kelimesini 'bir şeyin karşılığında verilen mal veya para' olarak açıklar. Ayetteki 'harcen' kelimesi, Zülkarneyn'in sed yapma hizmeti karşılığında halkın ödemeyi teklif ettiği bir tür ücret veya vergiye işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'harc' ve 'haraç' kelimelerinin köken itibarıyla 'çıkarmak, dışarı atmak' anlamından geldiğini ve buradan 'çıkarılan şey, ödenen şey' manasına evrildiğini belirtir. Ayette, bu kelime, halkın Zülkarneyn'e bir 'çıkarım' yani bir ödeme teklifini ifade eder."}]},{"word":"سَدًّا","root":"س د د","rootLatin":"s-d-d","meaning":"İki şeyin arasını ayıran, engelleyen duvar veya bariyer anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sedd' kelimesini 'iki şeyin arasını kapatan, engelleyen yapı' olarak tanımlar. Ayetteki 'sedden' kelimesi, Yecüc ve Mecüc'ün saldırılarını önlemek amacıyla inşa edilecek fiziksel bir bariyeri ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sedd'i 'bir şeyi kapatmak, engellemek' anlamında kullanır. Kur'an'da bu kelime, hem doğal engeller (dağlar) hem de insanlar tarafından yapılan engeller için kullanılır. Bu ayette, Yecüc ve Mecüc'ün geçişini engellemek için Zülkarneyn'den istenen yapay bir bariyeri ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sedd' kelimesinin 'bir açıklığı kapatmak, bir yolu tıkamak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, bu kelime, Yecüc ve Mecüc'ün istilalarını durduracak, halkı onlardan koruyacak sağlam bir duvarın inşasını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","sosyal-dayanisma","hukuk-ceza","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"يَـٰذَا","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ey"},{"position":2,"surface":"ذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Hamse","root":"ذ-و","rootLatin":"dh-w","lemma":"ذُو","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için mansûb","gloss":"sahibi"},{"position":3,"surface":"ٱلْقَرْنَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-ن","rootLatin":"q-r-n","lemma":"قَرْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"iki boynuzlu"},{"position":4,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz"},{"position":5,"surface":"يَأْجُوجَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"أ-ج-ج","rootLatin":"a-j-j","lemma":"يَأْجُوج","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Yecüc"},{"position":6,"surface":"وَمَأْجُوجَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"مَأْجُوجَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"أ-ج-ج","rootLatin":"a-j-j","lemma":"مَأْجُوج","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"Mecüc"},{"position":7,"surface":"مُفْسِدُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-س-د","rootLatin":"f-s-d","lemma":"مُفْسِد","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"bozgunculuk yapanlar"},{"position":8,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":9,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":10,"surface":"فَهَلْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":10,"surface":"هَلْ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mi?"},{"position":11,"surface":"نَجْعَلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yapalım mı"},{"position":12,"surface":"لَكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":12,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sana"},{"position":13,"surface":"خَرْجًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"kh-r-j","lemma":"خَرْج","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"vergi"},{"position":14,"surface":"عَلَىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":15,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Masdariye Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki"},{"position":16,"surface":"تَجْعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أن) sonra geldiği için mansûb","gloss":"yapman"},{"position":17,"surface":"بَيْنَنَا","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün fîh (zarf) olduğu için mansûb","gloss":"aramıza"},{"position":17,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":18,"surface":"وَبَيْنَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki zarfa atfedildiği için mansûb","gloss":"aralarına"},{"position":18,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":19,"surface":"سَدًّۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-د-د","rootLatin":"s-d-d","lemma":"سَدّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir sed"}]