# Kehf Sûresi, 98. Âyet (18:98)

> قَالَ هَـٰذَا رَحْمَةٌ مِّن رَّبِّى ۖ فَإِذَا جَآءَ وَعْدُ رَبِّى جَعَلَهُۥ دَكَّآءَ ۖ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّى حَقًّا

*Kâle hâżâ rahmetun min rabbî(s) fe-iżâ câe va'du rabbî ce'alehu dekkâ/(e)(s) vekâne va'du rabbî hakkâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Zülkarneyn, "Bu, Rabbimin bir rahmetidir. Rabbimin vaadi (kıyametin kopma vakti) gelince onu yerle bir eder. Rabbimin vaadi gerçektir" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/18/98

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kehf Suresi 98. ayet, Zülkarneyn'in seddin inşasını Allah'ın bir rahmeti olarak görmesini ve bu seddin kıyamete yakın bir zamanda yerle bir edileceği vaadini içermektedir. Ayet, Allah'ın kudretini, vaadinin hakikatini ve rahmetinin genişliğini vurgulayan temel kavramlar etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"رَحْمَةٌ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın lütfu, ihsanı ve merhametiyle kullarına bahşettiği iyilik ve kolaylık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahmet, kalpteki incelik ve şefkatten kaynaklanan bir iyilik yapma arzusudur. Allah Teâlâ'ya nispet edildiğinde ise sadece bu arzu değil, aynı zamanda bu arzuya uygun olarak fiilen iyilik ve ihsanda bulunma anlamını taşır. Ayetteki 'hâzâ rahmetun min Rabbî' ifadesi, Zülkarneyn'in yaptığı seddin, Allah'ın insanlara yönelik bir lütfu ve onlara Yecüc ve Mecüc'ün şerrinden korunma imkanı sunan bir ihsanı olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rahmet, Kur'an'da Allah'ın en temel sıfatlarından biri olarak karşımıza çıkar ve O'nun yaratılmışlara karşı gösterdiği şefkat, merhamet ve lütfu ifade eder. Bu ayette Zülkarneyn'in seddi inşa etmesi, Allah'ın insanları zarardan koruma ve onlara kolaylık sağlama yönündeki rahmetinin somut bir tezahürü olarak sunulur."}]},{"word":"وَعْدُ","root":"و ع د","rootLatin":"v-'-d","meaning":"Allah'ın kesin olarak gerçekleşeceğini bildirdiği sözü, vaadi.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Va'd, bir şeyin olacağını haber vermek ve taahhüt etmektir. Kur'an'da Allah'a nispet edildiğinde, O'nun sözünün asla değişmeyeceği ve mutlaka gerçekleşeceği anlamını taşır. Ayetteki 'va'dü Rabbî' ifadesi, seddin yıkılacağı ve kıyametin kopacağı yönündeki ilahi bildirimin kesinliğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Va'd, hem hayır hem de şer için kullanılır. Ancak Allah'a nispet edildiğinde genellikle hayır vaadi için kullanılırken, bu ayetteki 'va'dü Rabbî' ifadesi, seddin yıkılması gibi bir olayın gerçekleşeceğine dair kesin bir haberi ifade eder. Bu, Allah'ın kudretinin ve sözünün mutlak hakikatini gösterir."}]},{"word":"جَعَلَهُۥ","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-'-l","meaning":"Bir şeyi bir hale dönüştürmek, kılmak, yapmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ce'ale fiili, bir şeyi başka bir şeye dönüştürme, bir halden başka bir hale geçirme anlamında kullanılır. Ayetteki 'ce'alehû dekkâen' ifadesi, Allah'ın vaadi geldiğinde seddi tamamen yerle bir edeceğini, onu düz bir toprak parçasına dönüştüreceğini anlatır. Bu, Allah'ın mutlak gücünü ve iradesini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Ce'ale, bir şeyi yaratmak, icat etmek veya bir şeyi başka bir şeye dönüştürmek anlamlarına gelir. Bu ayetteki kullanımı, seddin sağlam yapısının Allah'ın emriyle tamamen ortadan kalkacağını, onun varlığının sona ereceğini ifade eder. Bu, Allah'ın yaratma ve yok etme kudretinin bir göstergesidir."}]},{"word":"دَكَّآءَ","root":"د ك ك","rootLatin":"d-k-k","meaning":"Yerle bir edilmiş, düzlenmiş, yıkılmış.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Dekkâ', yüksek bir şeyin düzlenmesi, yerle bir edilmesi anlamına gelir. Özellikle dağların veya yüksek yapıların yıkılıp düz bir hale gelmesi için kullanılır. Ayetteki 'ce'alehû dekkâen' ifadesi, Zülkarneyn'in inşa ettiği o muazzam seddin, Allah'ın emriyle tamamen yıkılacağını, düz bir toprak parçasına dönüşeceğini ve ondan hiçbir iz kalmayacağını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Dekkâ', bir şeyi şiddetle vurup parçalamak ve düzlemek demektir. Bu kelime, seddin sadece yıkılmakla kalmayıp, adeta toprağa karışarak tamamen düz bir hale geleceğini ifade eder. Bu, Allah'ın kudretinin ve vaadinin kesinliğinin bir göstergesidir; hiçbir engel O'nun iradesine karşı duramaz."}]},{"word":"حَقًّا","root":"ح ق ق","rootLatin":"h-k-k","meaning":"Gerçek, doğru, kesin ve şüphesiz.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hakk, bir şeyin sabit ve doğru olması, şüphe götürmemesi anlamına gelir. Allah'a nispet edildiğinde, O'nun sözlerinin ve vaatlerinin mutlak doğruluğunu ve gerçekleşme kesinliğini ifade eder. Ayetteki 'kâne va'dü Rabbî hakkâ' ifadesi, seddin yıkılacağı ve kıyametin kopacağı yönündeki ilahi vaadin şüphesiz bir gerçek olduğunu, asla değişmeyeceğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hakk kavramı, Kur'an'da Allah'ın varlığının, birliğinin, adaletinin ve sözlerinin mutlak gerçekliğini ifade eder. Bu ayette 'hakkâ' kelimesi, Allah'ın vaadinin sadece bir sözden ibaret olmadığını, aksine kesinlikle gerçekleşecek olan, değişmez bir hakikat olduğunu pekiştirir. Bu, müminlere güven verirken, inkarcılara da bir uyarı niteliği taşır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kader","kissa-diger-peygamberler","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"bu"},{"position":3,"surface":"رَحْمَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"rahmet"},{"position":4,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":5,"surface":"رَّبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":5,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"benim"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":6,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":7,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"مَجِيء","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":8,"surface":"وَعْدُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ع-د","rootLatin":"w-ʿ-d","lemma":"وَعْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"sözü"},{"position":9,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":9,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"benim"},{"position":10,"surface":"جَعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-ʿ-l","lemma":"جَعْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldı"},{"position":10,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":11,"surface":"دَكَّآءَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"د-ك-ك","rootLatin":"d-k-k","lemma":"دَكّ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yerle bir"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَوْن","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":13,"surface":"وَعْدُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ع-د","rootLatin":"w-ʿ-d","lemma":"وَعْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"sözü"},{"position":14,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":14,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"benim"},{"position":15,"surface":"حَقًّۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"gerçek"}]