# Meryem Sûresi, 13. Âyet (19:13)

> وَحَنَانًا مِّن لَّدُنَّا وَزَكَوٰةً ۖ وَكَانَ تَقِيًّا

*Vehanânen min ledunnâ vezekâ(ten)(s) vekâne takiyyâ(n)*

**Meal (Diyanet):** (12-14) (Yahya, dünyaya gelip büyüyünce onu peygamber yaptık ve kendisine) "Ey Yahya, kitaba sımsıkı sarıl" dedik. Biz, ona daha çocuk iken hikmet ve katımızdan kalp yumuşaklığı ve ruh temizliği vermiştik. O, Allah'tan sakınan, anne babasına iyi davranan bir kimse idi. İsyancı bir zorba değildi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/19/13

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Meryem Suresi 13. ayet, Yahya peygamberin çocukluk dönemindeki üstün vasıflarını, Allah'ın ona bahşettiği özel lütufları ve takva sahibi kişiliğini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, ilahi bir ihsan olarak verilen 'hanan' ve 'zekat' kavramları üzerinden Yahya'nın ruhsal saflığını ve Allah'a karşı derin saygısını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"حَنَانًا","root":"ح ن ن","rootLatin":"h-n-n","meaning":"Allah'tan gelen özel bir merhamet, şefkat ve kalp yumuşaklığı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hanan' kelimesini 'şefkat, merhamet ve acıma' olarak açıklar. Ayetteki 'min ledünnâ' (katımızdan) ifadesiyle birlikte, bu şefkatin ilahi bir lütuf olduğunu ve Yahya'ya özel olarak verildiğini belirtir. Bu, sadece insani bir şefkat değil, ilahi bir ihsanla gelen kalbi bir yumuşaklıktır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hanan' kelimesini 'rahmet' ve 'merhamet' olarak tefsir eder. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın Yahya'ya bahşettiği özel bir lütuf ve kalbi bir incelik olduğunu, onun insanlara karşı şefkatli, Allah'a karşı ise huşu içinde olmasını sağlayan bir özellik olduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hanan' kavramının Kur'an'daki kullanımını incelerken, bu kelimenin genellikle ilahi bir merhamet ve şefkat boyutunu taşıdığını belirtir. Yahya bağlamında, bu kavramın onun peygamberlik misyonu için gerekli olan, insanlara karşı şefkatli ve anlayışlı bir tutum sergilemesini sağlayan ruhsal bir nitelik olduğunu vurgular."}]},{"word":"زَكَوٰةً","root":"ز ك و","rootLatin":"z-k-w","meaning":"Manevi temizlik, saflık, arınmışlık ve ruhsal gelişim.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zekât' kelimesinin aslının 'artma, çoğalma ve temizlenme' olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda, Yahya'ya verilen 'zekât'ın, onun günahlardan arınmış, manen temiz ve ahlaken yüce bir karaktere sahip olması anlamına geldiğini ifade eder. Bu, hem ruhsal saflığı hem de ahlaki olgunluğu kapsar."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'zekât'ı 'temizlik ve bereket' olarak açıklar. Yahya'ya verilen 'zekât'ın, onun hem bedenen hem de ruhen temiz, günahlardan uzak ve Allah katında makbul bir kul olduğunu gösterdiğini belirtir. Bu, aynı zamanda onun ahlaki erdemlerinin de bir göstergesidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zekât' kelimesinin Kur'an'daki geniş anlam yelpazesine dikkat çeker. Yahya bağlamında, bu kelimenin onun ruhsal arınmışlığını, günahlardan uzak duruşunu ve Allah'a karşı samimi bir bağlılık içinde olmasını ifade ettiğini belirtir. Bu, aynı zamanda onun peygamberlik vasfının bir gereği olan manevi saflığıdır."}]},{"word":"تَقِيًّا","root":"و ق ي","rootLatin":"w-q-y","meaning":"Allah'tan korkan, sakınan, O'nun emirlerine uyan ve günahlardan uzak duran kimse.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'takva' kelimesinin kök anlamının 'korunmak, sakınmak' olduğunu belirtir. Ayetteki 'takiyyen' ifadesiyle Yahya'nın, Allah'ın azabından ve gazabından sakınan, O'nun emirlerine riayet eden ve yasaklarından kaçınan bir kişi olduğunu vurgular. Bu, onun Allah'a karşı derin bir saygı ve sorumluluk bilinci taşıdığını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'takva'yı 'Allah'ın emirlerine uyup yasaklarından kaçınarak kendini korumak' olarak tanımlar. Yahya'nın 'takiyyen' olması, onun çocuk yaşta bile olsa, Allah'a karşı tam bir teslimiyet ve itaat içinde olduğunu, günahlardan uzak durduğunu ve ilahi sınırlara riayet ettiğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'takva' kavramını Kur'an'ın merkezi ahlaki kavramlarından biri olarak ele alır. Yahya'nın 'takiyyen' vasfı, onun sadece dışsal bir dindarlık sergilemediğini, aynı zamanda içsel bir Allah bilinciyle hareket ettiğini, O'nun rızasını kazanma ve gazabından sakınma çabası içinde olduğunu belirtir. Bu, onun peygamberlik vasfının temelini oluşturan bir özelliktir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["takva","kissa-diger-peygamberler","ihlas","edep-haya"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"حَنَانًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ن-ن","rootLatin":"h-n-n","lemma":"حَنَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (verilen fiilin mef'ûlü)","gloss":"şefkat, merhamet"},{"position":2,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den, dan"},{"position":3,"surface":"لَّدُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ل-د-ن","rootLatin":"l-d-n","lemma":"لَدُنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"katından"},{"position":3,"surface":"ا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"زَكَوٰةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ز-ك-و","rootLatin":"z-k-w","lemma":"زَكَاة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için mansûb","gloss":"temizlik, arınma"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":6,"surface":"تَقِيًّۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"تَقِيّ","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"takva sahibi, sakınan"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/1-15*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/1-15*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/13*
- **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/13*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/13*
- **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/13*