# Meryem Sûresi, 17. Âyet (19:17)

> فَٱتَّخَذَتْ مِن دُونِهِمْ حِجَابًا فَأَرْسَلْنَآ إِلَيْهَا رُوحَنَا فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَرًا سَوِيًّا

*Fetteḣażet min dûnihim hicâben feerselnâ ileyhâ rûhanâ fetemeśśele lehâ beşeran seviyyâ(n)*

**Meal (Diyanet):** (16-17) (Ey Muhammed!) Kitap'ta (Kur'an'da) Meryem'i de an. Hani ailesinden ayrılarak doğu tarafında bir yere çekilmiş ve (kendini onlardan uzak tutmak için) onlarla arasında bir perde germişti. Biz, ona Cebrail'i göndermiştik de ona tam bir insan şeklinde görünmüştü.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/19/17

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Meryem Suresi 17. ayet, Hz. Meryem'in inzivaya çekilişini ve Cebrail'in ona insan suretinde görünmesini anlatır. Ayet, 'hicâb', 'rûh' ve 'beşer' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi müdahalenin ve insanüstü varlıkların insan algısındaki tezahürünün dilbilimsel ve semantik boyutlarını ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"حِجَابًا","root":"ح ج ب","rootLatin":"h-c-b","meaning":"Hz. Meryem'in insanlardan uzaklaşmak ve kendini gizlemek için edindiği perde veya engel.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hicâb (حجاب), bir şeyi örtmek, gizlemek ve ona ulaşmayı engellemek anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, Hz. Meryem'in insanlardan ayrılıp inzivaya çekilerek kendini koruma altına almasını ifade eder. Bu, hem fiziksel bir perdeyi hem de toplumsal bir uzaklaşmayı simgeler."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hicâb (حجاب), burada 'setr' (örtünme, gizlenme) anlamındadır. Hz. Meryem'in kavminden uzaklaşarak bir yere çekilmesi ve kendini onlardan ayırması kastedilir. Bu, mecazi olarak bir ayrılık ve korunma halini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hicâb kavramı, Kur'an'da genellikle bir ayrılık, engel veya gizlenme perdesi olarak kullanılır. Meryem Suresi'ndeki bağlamı, Hz. Meryem'in hem fiziksel hem de ruhsal bir inzivaya çekilerek ilahi bir tecelliye hazırlanmasını gösterir. Bu, dış dünyadan izole olma ve içsel bir arınma sürecini ifade eder."}]},{"word":"رُوحَنَا","root":"ر و ح","rootLatin":"r-v-h","meaning":"Allah tarafından gönderilen, genellikle Cebrail (a.s.) olarak anlaşılan ilahi elçi veya ruh.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rûh (روح), nefes, can ve ilahi vahiy getiren melek anlamlarına gelir. Ayetteki 'rûhanâ' (ruhumuz), Allah'ın emriyle vahiy getiren Cebrail (a.s.)'ı ifade eder. Bu, ilahi bir kudretin ve mesajın taşıyıcısıdır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rûh (روح), Kur'an'da farklı anlamlarda kullanılır; can, vahiy, Cebrail ve ilahi destek gibi. Bu ayette 'rûhanâ' ifadesi, Allah'ın özel bir elçisi olan Cebrail'i işaret eder. Onun gönderilmesi, ilahi bir müdahalenin ve mucizenin başlangıcıdır."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rûh (روح) kelimesi burada Cebrail (a.s.) için kullanılmıştır. Allah'ın onu Hz. Meryem'e göndermesi, ilahi bir iradenin ve kudretin tecellisidir. Bu, bir meleğin insan suretinde görünmesi gibi olağanüstü bir durumu ifade eder."}]},{"word":"بَشَرًا","root":"ب ش ر","rootLatin":"b-ş-r","meaning":"Cebrail'in Hz. Meryem'e göründüğü, dış görünüşü ve özellikleri itibarıyla tam bir insan sureti.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Beşer (بشر), insanın dış görünüşünü, derisini ve bedensel özelliklerini ifade eder. Ayetteki 'beşeran' (bir insan olarak) ifadesi, Cebrail'in Hz. Meryem'e tam ve kusursuz bir insan suretinde görünmesini anlatır. Bu, meleğin insan algısına uygun bir şekilde tezahür etmesidir."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Beşer (بشر), insanın zahiri, dış yüzü ve bedeni ile ilgili bir kavramdır. Cebrail'in 'beşeran' olarak görünmesi, onun insan gözüyle algılanabilir, tam ve eksiksiz bir insan formunda tecelli ettiğini gösterir. Bu, ilahi bir varlığın insan idrakine indirgenmiş halidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Beşer (بشر) kelimesi, Kur'an'da genellikle insanın fiziki ve biyolojik yönünü vurgular. Cebrail'in 'beşeran seviyyen' (tam bir insan olarak) görünmesi, onun insan formunda, yani etten ve kemikten, kusursuz bir şekilde tecelli ettiğini belirtir. Bu, ilahi mesajın insanlara ulaşmasında bir kolaylık sağlamak içindir."}]},{"word":"سَوِيًّا","root":"س و ي","rootLatin":"s-v-y","meaning":"Cebrail'in göründüğü insan suretinin tam, eksiksiz, düzgün ve kusursuz olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Seviyy (سوي), düzgün, tam, eksiksiz ve kusursuz anlamına gelir. 'Beşeran seviyyen' ifadesi, Cebrail'in Hz. Meryem'e göründüğü insan suretinin herhangi bir kusur veya eksiklik taşımadığını, tam ve mükemmel bir insan görünümünde olduğunu vurgular. Bu, ilahi bir varlığın tecellisindeki mükemmelliği ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Seviyy (سوي), bir şeyin dengeli, düzgün ve tam olması halidir. Ayetteki 'seviyyen' kelimesi, Cebrail'in insan suretinde görünüşünün herhangi bir anormallik veya eksiklik içermediğini, aksine tam ve mükemmel bir insan formu olduğunu belirtir. Bu, Hz. Meryem'in onu bir insan olarak kolayca algılamasını sağlamıştır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Seviyy (سوي), burada 'tamam' ve 'kâmil' anlamındadır. Cebrail'in 'beşeran seviyyen' olarak görünmesi, onun eksiksiz, tam teşekküllü bir insan suretinde tecelli ettiğini ifade eder. Bu, ilahi bir varlığın insan idrakine uygun bir şekilde ortaya çıkışını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-isa-meryem","melekler","vahiy-kuran"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"sonra, ve"},{"position":1,"surface":"ٱتَّخَذَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"اِتِّخَاذ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"edindi, tuttu"},{"position":2,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":3,"surface":"دُونِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"altında, dışında"},{"position":3,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":4,"surface":"حِجَابًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ج-ب","rootLatin":"h-j-b","lemma":"حِجَاب","form":"Fi'âl","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"perde"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"sonra, ve"},{"position":5,"surface":"أَرْسَلْنَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"إِرْسَال","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gönderdik"},{"position":6,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e, -a"},{"position":6,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":7,"surface":"رُوحَنَا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-و-ح","rootLatin":"r-w-h","lemma":"رُوح","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ruhumuzu"},{"position":8,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"sonra, ve"},{"position":8,"surface":"تَمَثَّلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"تَمَثُّل","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"şekillendi, göründü"},{"position":9,"surface":"لَهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için, -e, -a"},{"position":9,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":10,"surface":"بَشَرًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-ش-ر","rootLatin":"b-sh-r","lemma":"بَشَر","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"insan olarak"},{"position":11,"surface":"سَوِيًّۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-w-y","lemma":"سَوِيّ","form":"Fa'îl","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"tam, düzgün"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **En'âm Sûresi** · *19/17*
- **En'âm Sûresi** · *19/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *19/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *19/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *19/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *19/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *19/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *19/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *19/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *19/17*
- **Zâriyât Sûresi** · *19/17*
- **Zâriyât Sûresi** · *19/17*