# Meryem Sûresi, 2. Âyet (19:2)

> ذِكْرُ رَحْمَتِ رَبِّكَ عَبْدَهُۥ زَكَرِيَّآ

*Żikru rahmeti rabbike ‘abdehu zekeriyyâ*

**Meal (Diyanet):** Bu, Rabbinin, Zekeriya kuluna olan merhametinin anılmasıdır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/19/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Meryem Suresi'nin 2. ayeti, Allah'ın kulu Zekeriya'ya bahşettiği rahmetin bir anılışı olduğunu ifade etmektedir. Ayet, 'zikr' (anma), 'rahmet' (merhamet) ve 'abd' (kul) gibi temel kavramlar üzerinden ilahi lütfu ve kul-Rab ilişkisini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ذِكْرُ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Bu kelime, anma, hatırlatma ve bahsetme anlamlarına gelir ve ayette ilahi bir lütfun dile getirilmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zikr'i hem kalple hem de dille hatırlama olarak tanımlar. Ayetteki 'zikr', Allah'ın Zekeriya'ya olan rahmetini insanlara bildirmesi, onu anması ve hatırlatması anlamındadır. Bu, sadece bir anma değil, aynı zamanda bir duyuru ve tebliğdir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe'ye göre 'zikr', burada 'haber verme' ve 'bildirme' manasındadır. Allah'ın, Zekeriya'ya olan rahmetini insanlara haber vermesi ve bu olayı Kur'an aracılığıyla anmasıdır. Bu, ilahi bir lütfun ifşasıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zikr' kavramının Kur'an'da sadece hatırlama değil, aynı zamanda Allah'ın varlığını ve kudretini idrak etme, O'nu anma ve O'nun ayetlerini tefekkür etme boyutunu vurgular. Ayetteki 'zikr', Allah'ın kendi fiilini, yani rahmetini anması ve bu anma ile insanlara bir mesaj iletmesidir."}]},{"word":"رَحْمَتِ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Bu kelime, merhamet, şefkat ve lütuf anlamlarına gelir ve ayette Allah'ın Zekeriya'ya gösterdiği özel ihsanı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rahmet'i kalpteki incelik ve şefkat olarak tanımlar ki bu da iyilik yapmayı gerektirir. Allah için kullanıldığında ise bu, O'nun kullarına yönelik lütfu, ihsanı ve nimetidir. Ayetteki 'rahmet', Zekeriya'ya evlat bahşedilmesi gibi özel bir ilahi lütfu ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'rahmet'in Kur'an'da farklı bağlamlarda farklı anlamlara gelebileceğini belirtir. Bu ayetteki 'rahmet', Allah'ın Zekeriya'ya olan özel ihsanı ve lütfu, yani ona bir çocuk vermesi anlamındadır. Bu, ilahi bir bağış ve ihsandır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rahmet'in Kur'an'da Allah'ın en temel sıfatlarından biri olduğunu ve O'nun yaratılmışlara karşı olan şefkatini, merhametini ve cömertliğini ifade ettiğini belirtir. Zekeriya kıssasında bu rahmet, yaşlılık ve kısırlığa rağmen bir evlat bahşedilmesi şeklinde somutlaşır."}]},{"word":"رَبِّكَ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Bu kelime, sahip, efendi, terbiye eden ve besleyen anlamlarına gelir ve ayette Allah'ın Zekeriya üzerindeki mutlak otoritesini ve gözetimini vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin aslen bir şeyi tedricen kemale erdirmek, terbiye etmek anlamına geldiğini belirtir. Allah için kullanıldığında ise O'nun yaratıcı, besleyici, koruyucu ve yönetici sıfatlarını kapsar. Ayetteki 'Rabbin', Zekeriya'yı terbiye eden, ona nimet veren ve onu gözeten Allah'tır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' kelimesinin hem malikiyet (sahiplik) hem de terbiye (eğitme, geliştirme) anlamlarını içerdiğini ifade eder. Ayetteki 'Rabbin', Zekeriya'nın hem sahibi hem de onu yetiştiren, ona lütufta bulunan yüce varlıktır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Rab' kelimesinin Kur'an'da Allah'ın yaratma, rızık verme, yönetme ve terbiye etme gibi fiillerini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbin', Zekeriya'ya rahmetini bahşeden, onu terbiye eden ve ona hükmeden ilahi otoritedir."}]},{"word":"عَبْدَهُۥ","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Bu kelime, kul, köle ve ibadet eden anlamlarına gelir ve ayette Zekeriya'nın Allah'a olan tam teslimiyetini ve kulluk makamını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'abd' kelimesinin aslen boyun eğme ve zelil olma anlamına geldiğini, şeriatta ise Allah'a tam bir teslimiyetle ibadet eden kişi için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'abd', Zekeriya'nın Allah'a karşı tam bir kulluk ve teslimiyet içinde olduğunu, bu nedenle ilahi rahmete layık görüldüğünü vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'abd' kelimesinin hem köle hem de Allah'a ibadet eden kişi anlamlarına geldiğini ifade eder. Kur'an'da peygamberler için kullanıldığında, bu onların Allah'a olan en üst düzeydeki kulluklarını ve teslimiyetlerini gösterir. Zekeriya'nın 'abd' olarak anılması, onun Allah katındaki yüksek makamını ve samimi kulluğunu işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'abd' kavramının Kur'an'da insanın Allah karşısındaki mutlak bağımlılığını ve O'na karşı sorumluluğunu ifade ettiğini belirtir. Zekeriya'nın 'abd' olarak nitelendirilmesi, onun Allah'ın iradesine tam bir teslimiyetle boyun eğdiğini ve bu teslimiyetin ilahi rahmetin tecellisine vesile olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","merhamet","vahiy-kuran"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ذِكْرُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذِكْر","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"anma","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"رَحْمَتِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"rahmeti","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":4,"surface":"عَبْدَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Masdarın mef'ûlü bih'i olduğu için mansûb","gloss":"kulunu","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"زَكَرِيَّآ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ز-ك-ر-ي","rootLatin":"z-k-r-y","lemma":"زَكَرِيَّا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Bedel olduğu için mansûb","gloss":"Zekeriya","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Bedel","izafet":"Muzâf"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Żikru"},{"position":2,"translit":"rahmeti"},{"position":3,"translit":"rabbike"},{"position":4,"translit":"‘abdehu"},{"position":5,"translit":"zekeriyyâ"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/1-15*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/1-15*
- **Korona Virüs'ün Düşündürdükleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *meryem suresi 2. ayeti*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/2*
- **Altı Peygamber - Hz.İsa (a.s) Ruhullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/2*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/2*
- **Altı Peygamber - Hz.İsa (a.s) Ruhullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/2*