# Meryem Sûresi, 24. Âyet (19:24)

> فَنَادَىٰهَا مِن تَحْتِهَآ أَلَّا تَحْزَنِى قَدْ جَعَلَ رَبُّكِ تَحْتَكِ سَرِيًّا

*Fenâdâhâ min tahtihâ ellâ tahzenî kad ce'ale rabbuki tahteki seriyyâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Bunun üzerine (Cebrail) ağacın altından ona şöyle seslendi: "Üzülme, Rabbin senin alt tarafında bir dere akıttı."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/19/24

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Meryem Suresi 24. ayet, Meryem'e doğum sancıları sırasında gelen ilahi teselliyi ve ona verilen mucizevi yardımı anlatır. Ayet, 'üzülme', 'Rabbinin lütfu' ve 'su kaynağı' gibi kavramlarla Meryem'in içinde bulunduğu zor durumdan kurtuluşunu ve Allah'ın kudretini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"فَنَادَىٰهَا","root":"ن د ي","rootLatin":"n-d-y","meaning":"Meryem'e seslenmek, ona hitap etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nidâ (نِدَاء), uzaktan seslenmek, çağırmak anlamına gelir. Ayetteki 'fenâdâhâ' ifadesi, Meryem'e doğum sancıları sırasında, onun altından gelen bir sesle yapılan çağrıyı ifade eder. Bu, ilahi bir teselli ve yönlendirme çağrısıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Nidâ, birine seslenmek ve ona hitap etmek demektir. Burada 'fenâdâhâ' fiili, Meryem'e yönelik bir hitabı, bir seslenişi belirtir. Bu sesin kaynağı ve içeriği, Meryem'e moral ve yönlendirme sağlamak içindir."}]},{"word":"تَحْزَنِى","root":"ح ز ن","rootLatin":"h-z-n","meaning":"Üzülmek, kederlenmek, sıkıntıya düşmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hüzn (حُزْن), nefsin hoşlanmadığı bir şeyin meydana gelmesi veya hoşlandığı bir şeyin elden gitmesi sebebiyle duyduğu kederdir. Ayetteki 'lâ tahzenî' (üzülme) ifadesi, Meryem'in içinde bulunduğu zor durum ve yalnızlık nedeniyle hissettiği kederi gidermek için ilahi bir tesellidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hüzn kavramı Kur'an'da genellikle sıkıntı, keder ve endişe anlamlarında kullanılır. Meryem'in durumunda bu, toplumun tepkisinden ve doğum sancılarından kaynaklanan derin bir üzüntüyü ifade eder. 'Lâ tahzenî' emri, bu üzüntüyü gidermeye yönelik ilahi bir güvencedir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Hüzn, kalpteki sıkıntı ve kederdir. Ayetteki 'lâ tahzenî' ifadesi, Meryem'in yaşadığı fiziksel ve ruhsal sıkıntıya karşı bir rahatlama ve güvence vaadidir. Allah, onun üzüntüsünü gidereceğini bildirmektedir."}]},{"word":"جَعَلَ","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-'-l","meaning":"Kılmak, yapmak, yaratmak, tayin etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ce'l (جَعْل), bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmek veya bir şeyi var etmek anlamına gelir. Ayetteki 'kad ce'ale Rabbuki' ifadesi, Allah'ın Meryem için bir kolaylık ve lütuf yarattığını, ona bir imkan sunduğunu belirtir. Bu, onun altından bir su kaynağı akıtması veya İsa'yı ona bir şeref kılması olabilir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Ce'l, bir şeyi bir şey yapmak veya bir şeyi bir durumdan başka bir duruma geçirmektir. Burada 'kad ce'ale Rabbuki' ifadesi, Rabbinin Meryem için bir kolaylık ve nimet hazırladığını, ona bir lütuf bahşettiğini gösterir. Bu, ya İsa'yı onun için bir şeref kılması ya da ayaklarının altından bir su kaynağı akıtmasıdır."}]},{"word":"رَبُّكِ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Meryem'in Rabbi, onu terbiye eden, besleyen ve işlerini idare eden Allah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rabb (رَبّ), terbiye eden, besleyen, işleri idare eden ve sahip olan demektir. Ayetteki 'Rabbuki' ifadesi, Meryem'e özel bir hitap olup, Allah'ın ona olan yakınlığını, onu koruyup kolladığını ve ona lütufta bulunduğunu vurgular. Bu, Meryem'in zor anında Allah'ın ona sahip çıktığını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rab kavramı Kur'an'da genellikle Allah'ın yaratıcı, besleyici, koruyucu ve hükmedici sıfatlarını ifade eder. Meryem'e 'Rabbin' diye hitap edilmesi, Allah'ın ona olan özel ilgisini ve onun üzerindeki mutlak otoritesini ve lütfunu belirtir. Bu, Meryem'e güven ve teselli verir."}]},{"word":"سَرِيًّا","root":"س ر ي","rootLatin":"s-r-y","meaning":"Su kaynağı, derecik veya şerefli, yüce kişi (İsa).","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Seriyy (سَرِيّ) kelimesi, bu ayette iki farklı şekilde yorumlanmıştır. Bir görüşe göre 'seriyy', Meryem'in ayaklarının altından akan küçük bir dere, bir su kaynağıdır. Diğer bir görüşe göre ise 'seriyy', İsa'nın kendisidir; yani Allah, İsa'yı Meryem için şerefli ve yüce kılmıştır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Seriyy, 'küçük nehir' veya 'dere' anlamına gelir. Ayetteki 'tahteki seriyyen' ifadesi, Meryem'in altından akıtılan bir su kaynağını mecaz yoluyla ifade eder. Bu, Meryem'in susuzluğunu gidermek için Allah'ın bir lütfudur."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Seriyy kelimesi, 'gece yolculuğu yapan' anlamından türeyerek 'akarsu' veya 'dere' anlamına gelir. Aynı zamanda 'şerefli, yüce' anlamında da kullanılır. Ayetteki bağlamda her iki anlam da mümkündür; ya Meryem'in altından akan bir su kaynağı ya da İsa'nın kendisinin şerefli bir varlık olduğu kastedilmiştir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Seriyy kelimesinin etimolojik kökeni, 'gece akmak' fiilinden gelir ve bu da 'akarsu' anlamını destekler. Ancak, kelimenin 'şerefli' anlamı da Arap dilinde mevcuttur. Ayetteki 'seriyyen' ifadesi, Meryem'e hem fiziksel bir rahatlama (su) hem de manevi bir teselli (İsa'nın yüceliği) sunan çift anlamlı bir kelime olarak değerlendirilebilir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-isa-meryem","tevekkul","rizik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve, hemen sonra"},{"position":1,"surface":"نَادَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-د-و","rootLatin":"n-d-w","lemma":"نَادَىٰ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"seslendi"},{"position":1,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"ona"},{"position":2,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":3,"surface":"تَحْتِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekân","root":"ت-ح-ت","rootLatin":"t-h-t","lemma":"تَحْت","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"altı"},{"position":3,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":4,"surface":"أَلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nehiy ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki ...mesin"},{"position":5,"surface":"تَحْزَنِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ز-ن","rootLatin":"h-z-n","lemma":"حَزَنَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَلَّا tarafından nasb edildiği için mansûb (ن harfi düşmüştür)","gloss":"üzülme"},{"position":6,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gerçekten, muhakkak"},{"position":7,"surface":"جَعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldı, yaptı"},{"position":8,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Rab"},{"position":8,"surface":"كِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كِ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":9,"surface":"تَحْتَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekân","root":"ت-ح-ت","rootLatin":"t-h-t","lemma":"تَحْت","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün fîh (zarf) olduğu için mansûb","gloss":"altında"},{"position":9,"surface":"كِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كِ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":10,"surface":"سَرِيًّۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ر-و","rootLatin":"s-r-w","lemma":"سَرِيّ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"dere, nehir"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/24*
- **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/24*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *19/23-25*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *19/23-25*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *19/23-25*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *19/23-25*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *19/23-25*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *19/23-25*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *19/23-25*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/24*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/24*
- **TB. Kelime-i Îseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/24*