# Meryem Sûresi, 34. Âyet (19:34)

> ذَٰلِكَ عِيسَى ٱبْنُ مَرْيَمَ ۚ قَوْلَ ٱلْحَقِّ ٱلَّذِى فِيهِ يَمْتَرُونَ

*Żâlike ‘îsâ-bnu meryem(e)(c) kavle-lhakki-lleżî fîhi yemterûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hakkında şüpheye düştükleri hak söze göre Meryem oğlu İsa işte budur.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/19/34

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Meryem Suresi 34. ayet, Hz. İsa'nın kimliği ve hakikati üzerine odaklanmaktadır. Ayet, O'nun Meryem oğlu İsa olduğunu ve hakkında şüpheye düşülen 'hak söz' olduğunu vurgulayarak, Hristiyan inancındaki bazı tartışmalı noktaları ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"عِيسَى","root":"ع-ي-س","rootLatin":"ayn-ye-sin","meaning":"Hz. İsa'nın özel ismi olup, Allah'ın kudretiyle babasız dünyaya gelen peygamberi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'İsa' isminin Arapça kökenli olmadığını, Süryanice veya İbranice'den geldiğini belirtir. Kur'an'da bu isim, Meryem oğlu İsa için kullanılmış ve onun peygamberlik vasfını ve mucizevi doğumunu işaret etmiştir. Ayetteki kullanımı, O'nun kimliğinin net bir ifadesidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'İsa' isminin özel bir isim olduğunu ve Kur'an'da 'Mesih' lakabıyla birlikte anıldığını ifade eder. Ayetteki 'İsa' kelimesi, hakkında şüphe edilen şahsın bizzat Meryem oğlu İsa olduğunu kesin bir dille ortaya koyar."}]},{"word":"ٱبْنُ","root":"ب-ن-و","rootLatin":"be-nun-vav","meaning":"Bir erkeğin soyundan gelen evladını ifade eder, burada Hz. İsa'nın annesi Meryem'e nispetini vurgular.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ibn' kelimesinin 'bina' kökünden geldiğini ve bir şeyin diğerinden türemesi, ondan meydana gelmesi anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'İbn Meryem' ifadesi, Hz. İsa'nın babasız doğumuna rağmen annesine nispet edilerek kimliğinin açıkça belirtilmesini sağlar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ibn' kelimesinin mecazi kullanımlarına da değinmekle birlikte, bu ayetteki kullanımının hakiki anlamda 'oğul' olduğunu vurgular. 'Meryem oğlu' ifadesi, Hz. İsa'nın beşerî yönünü ve annesi aracılığıyla dünyaya gelişini teyit ederken, ilahlık iddialarını reddeder."}]},{"word":"مَرْيَمَ","root":"م-ر-م","rootLatin":"mim-ra-mim","meaning":"Hz. İsa'nın annesi olan, iffeti ve takvasıyla bilinen mübarek kadının özel ismidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Meryem' isminin Arapça olmadığını, İbranice kökenli olduğunu ve 'ibadet eden, hizmet eden' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Kur'an'da bu isim, Hz. İsa'nın annesi için kullanılmış ve onun seçkinliğini ve Allah katındaki yüce makamını ifade etmiştir. Ayetteki 'Meryem'e nispet, Hz. İsa'nın beşerî kimliğinin temelidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'Meryem' isminin sadece Hz. İsa'nın annesi için kullanıldığını ve onun iffetinin, Allah'a teslimiyetinin ve mucizevi doğumun anahtar figürü olduğunu vurgular. Ayetteki 'Meryem' kelimesi, Hz. İsa'nın kimliğinin tartışılmaz bir parçası olarak sunulur."}]},{"word":"قَوْلَ","root":"ق-و-ل","rootLatin":"kaf-vav-lam","meaning":"Söz, ifade, beyan anlamına gelir; burada hakikati ve doğru olanı ifade eden sözü kasteder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kavl' kelimesinin 'söz, beyan' anlamlarına geldiğini ve Kur'an'da genellikle Allah'ın kelamını veya peygamberlerin tebliğini ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'kavle' kelimesi, 'hak' kelimesiyle birlikte 'gerçek söz' anlamını kazanarak, Hz. İsa hakkındaki doğru ve kesin beyanı ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn, 'kavl' kelimesinin mastar olarak 'söylemek' fiilinden türediğini ve bazen 'sözün kendisi' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'kavle' kelimesi, 'el-Hakk' ile izafet terkibi oluşturarak, Hz. İsa'nın kimliği hakkındaki ilahi ve değişmez hakikati vurgular."}]},{"word":"ٱلْحَقِّ","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"ha-kaf-kaf","meaning":"Gerçek, doğru, hakikat anlamına gelir; burada Hz. İsa'nın kimliği ve konumu hakkındaki ilahi ve değişmez gerçeği ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hak' kelimesinin 'doğruluk, gerçeklik, sabitlik' anlamlarına geldiğini ve Allah'ın isimlerinden biri olduğunu belirtir. Ayetteki 'kavle' kelimesiyle birlikte 'hak söz' olarak kullanılması, Hz. İsa'nın Allah'ın kelimesi ve ruhu olduğunu, ancak ilah olmadığını bildiren kesin ve doğru beyanı ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hak' kelimesinin zıddının 'bâtıl' olduğunu ve 'hak'kın, varlığı sabit ve doğru olan her şeyi kapsadığını ifade eder. Ayetteki 'el-Hakk' kelimesi, Hz. İsa'nın kimliği ve konumu hakkındaki tartışmalara son veren, Allah katından gelen mutlak gerçeği temsil eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hak' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve 'gerçeklik, adalet, doğru inanç' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Bu ayette 'hak', Hz. İsa'nın ilah olmadığını, Allah'ın kulu ve elçisi olduğunu ifade eden temel ve değişmez gerçeği vurgular."}]},{"word":"يَمْتَرُونَ","root":"م-ر-ي","rootLatin":"mim-ra-ye","meaning":"Şüphe etmek, tereddüt etmek, tartışmak anlamına gelir; burada Hz. İsa'nın kimliği hakkında insanların düştüğü tereddüt ve tartışmaları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'imterû' fiilinin 'mira' kökünden geldiğini ve 'şüphe etmek, tartışmak, çekişmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Hz. İsa'nın ilahlığı veya babasız doğumu gibi konularda insanların içine düştüğü tereddütleri ve bu konudaki çekişmeleri ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yemterûn' fiilinin 'şüpheye düşmek, ihtilaf etmek' anlamında kullanıldığını ve bu ayette, Hz. İsa'nın kimliği ve konumu hakkında Yahudilerin ve Hristiyanların farklı görüşlere sahip olmalarını, bu konuda şüphe ve tartışma içinde bulunmalarını anlattığını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn, 'imtira' kelimesinin 'şüphe ve tereddüt' anlamına geldiğini ve bu fiilin, bir konuda kesin bilgiye sahip olmamaktan kaynaklanan kararsızlığı ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'yemterûn' kelimesi, Hz. İsa hakkındaki hakikate rağmen insanların hala şüphe ve tartışma içinde olmalarını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-isa-meryem","peygamberlik","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî; mübteda konumunda mahallen merfû.","gloss":"işte bu"},{"position":2,"surface":"عِيسَى","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عِيسَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için takdiren merfû.","gloss":"İsa"},{"position":3,"surface":"ٱبْنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-و","rootLatin":"b-n-w","lemma":"اِبْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı veya bedeli olduğu için merfû.","gloss":"oğlu"},{"position":4,"surface":"مَرْيَمَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"م-ر-م","rootLatin":"m-r-m","lemma":"مَرْيَم","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için fetha ile mecrûr (gayr-ı munsarıf).","gloss":"Meryem"},{"position":5,"surface":"قَوْلَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl veya mahzuf bir fiilin mef'ûlü bih'i olduğu için mansûb.","gloss":"sözü"},{"position":6,"surface":"ٱلْحَقِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr.","gloss":"gerçeğin"},{"position":7,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mahallen mecrûr.","gloss":"ki o"},{"position":8,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî.","gloss":"içinde"},{"position":8,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr.","gloss":"onun"},{"position":9,"surface":"يَمْتَرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ر-ي","rootLatin":"m-r-y","lemma":"اِمْتَرَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû (nûn'un sübûtu ile).","gloss":"şüpheye düşüyorlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/34*
- **Meryem Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *34.Âyet*
- **Meryem Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *34.Âyet*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/34*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/34*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/34*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/34*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/34*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/34*