# Meryem Sûresi, 35. Âyet (19:35)

> مَا كَانَ لِلَّهِ أَن يَتَّخِذَ مِن وَلَدٍ ۖ سُبْحَـٰنَهُۥٓ ۚ إِذَا قَضَىٰٓ أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ

*Mâ kâne li(A)llâhi en yetteḣiże min veled(in)(s) subhâneh(u)(c) iżâ kadâ emran fe-innemâ yekûlu lehu kun feyekûn(u)*

**Meal (Diyanet):** Allah'ın çocuk edinmesi düşünülemez. O, bundan yücedir, uzaktır. Bir işe hükmettiği zaman ona sadece "ol!" der ve o da oluverir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/19/35

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın çocuk edinmekten münezzeh olduğunu ve O'nun yaratma kudretinin 'kün' emriyle anında gerçekleştiğini vurgular. Anahtar kavramlar, Allah'ın yüceliğini, O'nun iradesinin mutlaklığını ve yaratılışın anlık doğasını dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَتَّخِذَ","root":"أ خ ذ","rootLatin":"e-h-z","meaning":"Allah'ın çocuk edinme fiilini reddeden bir bağlamda, bir şeyi kendine mal etmek, edinmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İttihâz (اتخاذ), bir şeyi kendine mal etmek, onu kendi için kılmak demektir. Ayetteki 'en yettehıze min veledin' ifadesi, Allah'ın bir çocuğu kendine ait kılmasının, yani edinmesinin imkansızlığını vurgular, zira bu fiil O'nun mutlak birliğine ve yüceliğine aykırıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'yettehıze' fiili, bir şeyi kendine dost edinmek veya bir şeyi kendine nispet etmek anlamında mecazi bir kullanımdır. Allah'ın çocuk edinmesi, O'nun zatına yakışmayan bir tasavvur olduğu için bu fiil olumsuzlukla kullanılmıştır."}]},{"word":"وَلَدٍ","root":"و ل د","rootLatin":"v-l-d","meaning":"Allah'a nispet edilmesi reddedilen, doğma ve doğurma fiiliyle ortaya çıkan varlık, çocuk anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Veled (ولد), hem erkek hem de dişi çocuk için kullanılır ve doğurma fiilinin sonucudur. Ayetteki 'min veledin' ifadesi, Allah'ın doğurma ve doğrulma gibi beşerî özelliklerden münezzeh olduğunu, dolayısıyla O'nun bir çocuğa sahip olmasının imkansızlığını açıkça belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Veled, neslin devamını sağlayan, bir ana ve babadan meydana gelen varlıktır. Allah için 'veled' isnadı, O'nun ezelî ve ebedî oluşuna, hiçbir şeye muhtaç olmamasına ve eşi benzeri bulunmamasına aykırıdır. Bu ayet, Hristiyanların İsa'yı Allah'ın oğlu olarak görme inancını reddeder."}]},{"word":"سُبْحَـٰنَهُۥٓ","root":"س ب ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Allah'ın her türlü noksanlıktan, eksiklikten ve O'na yakışmayan her şeyden uzak olduğunu ifade eden yüceltme ve tenzih kelimesidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sübhân (سبحان), Allah'ı her türlü noksanlıktan tenzih etmek, O'nu yüceltmek demektir. Ayetteki 'Sübhânehû' ifadesi, Allah'ın çocuk edinme gibi beşerî özelliklerden ve acizliklerden münezzeh olduğunu, O'nun mutlak kemal sahibi olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Sübhân, Allah'ın zatına layık olmayan her şeyden uzak olduğunu ifade eden bir masdardır. Bu ayette, 'veled' edinme fikrinin Allah'ın yüceliğiyle çeliştiğini belirtmek için kullanılmıştır; zira çocuk edinmek, bir ihtiyaca veya eksikliğe işaret eder ki bu da Allah için düşünülemez."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Sübhân kelimesi, Kur'an'da Allah'ın aşkınlığını ve mutlak yüceliğini ifade etmek için kullanılır. Özellikle Allah'a atfedilen beşerî niteliklerin reddi bağlamında, O'nun her türlü eksiklikten arınmış olduğunu vurgular. Bu ayette, 'çocuk edinme' fikrinin Allah'ın yüceliğiyle bağdaşmadığını belirtir."}]},{"word":"قَضَىٰٓ","root":"ق ض ي","rootLatin":"k-d-y","meaning":"Allah'ın bir işe hükmetmesi, onu takdir etmesi ve gerçekleştirmeyi dilemesi anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kadâ (قضى), bir şeyi tamamlamak, bitirmek ve hükmetmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'izâ kadâ emran' ifadesi, Allah'ın bir işin olmasını dilediğinde, o işin kesinleştiğini ve gerçekleşeceğini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kadâ, bir şeyi sağlam bir şekilde bitirmek, hükmetmek ve yerine getirmek demektir. Allah'ın bir emri 'kadâ' etmesi, o emrin kesinleşmesi ve gerçekleşmesi için gerekli olan her şeyin takdir edilmesi anlamına gelir. Bu, O'nun iradesinin mutlaklığını gösterir."}]},{"word":"كُن","root":"ك و ن","rootLatin":"k-v-n","meaning":"Allah'ın yaratma emri, varlık alanına çıkmayı ifade eden 'ol' emridir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kün (كن), 'kâne' fiilinin emir kipidir ve var olmayı, meydana gelmeyi ifade eder. Ayetteki 'kün fe yekûn' ifadesi, Allah'ın yaratma kudretinin anında ve mutlak olduğunu, O'nun bir şeye 'ol' demesiyle o şeyin hemen varlık bulduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'kün' emri, Allah'ın yaratma fiilinin kolaylığını ve anında gerçekleştiğini mecazi olarak anlatır. Bu, O'nun kudretinin büyüklüğünü ve hiçbir şeye muhtaç olmadığını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"'Kün' kelimesi, Kur'an'da Allah'ın yaratma gücünün ve iradesinin mutlaklığını ifade eden anahtar bir kavramdır. Bu kelime, yaratılışın bir süreç gerektirmediğini, aksine Allah'ın emriyle anında ve eksiksiz bir şekilde gerçekleştiğini semantik olarak ortaya koyar."}]},{"word":"فَيَكُونُ","root":"ك و ن","rootLatin":"k-v-n","meaning":"Allah'ın 'kün' emrinin hemen ardından, emredilen şeyin anında varlık bulması ve gerçekleşmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Yekûn (يكون), 'kâne' fiilinin muzari kipidir ve var olmayı, meydana gelmeyi ifade eder. 'Fe yekûn' ifadesindeki 'fe' harfi, sebebiyet ve ta'kib (ardıllık) ifade eder; yani 'kün' emrinin hemen ardından, hiçbir gecikme olmaksızın o şeyin varlık bulduğunu gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"'Fe yekûn' ifadesi, Allah'ın emrinin mutlak gücünü ve etkinliğini vurgular. O'nun 'ol' demesiyle, o şeyin varlık sahasına çıkması arasında hiçbir engel veya zaman farkı yoktur. Bu, Allah'ın yaratma kudretinin eşsizliğini ve sınırsızlığını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değildir"},{"position":2,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"k-w-n","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"اللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"A-l-h","rootLatin":"A-l-h","lemma":"اللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":4,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Nasb harfi olduğu için mebnî","gloss":"-mesi"},{"position":5,"surface":"يَتَّخِذَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"A-kh-dh","rootLatin":"A-kh-dh","lemma":"اِتَّخَذَ","form":"İftial","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَن) sonra geldiği için mansûb","gloss":"edinmesi"},{"position":6,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":7,"surface":"وَلَدٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"w-l-d","rootLatin":"w-l-d","lemma":"وَلَد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden (مِن) sonra geldiği için mecrûr","gloss":"çocuk"},{"position":8,"surface":"سُبْحَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"s-b-h","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سُبْحَان","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"münezzehtir"},{"position":8,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O"},{"position":9,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":10,"surface":"قَضَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"k-d-y","rootLatin":"k-d-y","lemma":"قَضَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hükmederse"},{"position":11,"surface":"أَمْرًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"A-m-r","rootLatin":"A-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir işe"},{"position":12,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":12,"surface":"إِنَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Hasr Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّمَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Hasr edatı olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":13,"surface":"يَقُولُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"k-w-l","rootLatin":"k-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"der"},{"position":14,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ona"},{"position":14,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":15,"surface":"كُن","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"k-w-n","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"ol"},{"position":16,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o da"},{"position":16,"surface":"يَكُونُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"k-w-n","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"olur"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/35*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/35*
- **Câsiye Sûresi** · *19/35*
- **Câsiye Sûresi** · *19/35*