# Meryem Sûresi, 50. Âyet (19:50)

> وَوَهَبْنَا لَهُم مِّن رَّحْمَتِنَا وَجَعَلْنَا لَهُمْ لِسَانَ صِدْقٍ عَلِيًّا

*Vevehebnâ lehum min rahmetinâ vece'alnâ lehum lisâne sidkin ‘aliyyâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Onlara rahmetimizden bağışta bulunduk. Onlar için yüce bir doğruluk dili var ettik (güzel bir söz ile anılmalarını temin ettik).

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/19/50

---

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","merhamet","sidk","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"وَهَبْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ه-ب","rootLatin":"w-h-b","lemma":"وَهَبَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bağışladık"},{"position":2,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":3,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":4,"surface":"رَّحْمَتِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"rahmet"},{"position":4,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldık"},{"position":6,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":7,"surface":"لِسَانَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-س-ن","rootLatin":"l-s-n","lemma":"لِسَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"dil, söz"},{"position":8,"surface":"صِدْقٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"صِدْق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"doğruluk"},{"position":9,"surface":"عَلِيًّا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-و","rootLatin":"'-l-w","lemma":"عَلِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"yüce, yüksek"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Meryem Suresi 50. ayet, Allah'ın peygamberlere bahşettiği rahmeti ve onların sonraki nesiller arasında yüce bir dille anılmalarını sağladığını ifade etmektedir. Ayet, ilahi lütfu ve peygamberlerin kalıcı mirasını vurgulayan temel kavramlar içermektedir.","keyConcepts":[{"word":"وَهَبْنَا","root":"و ه ب","rootLatin":"v-h-b","meaning":"Allah'ın karşılıksız olarak lütuf ve ihsanda bulunması, bağışlaması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vehb kelimesi, karşılıksız olarak bir şey vermeyi ifade eder. Ayetteki 'vehebnâ' fiili, Allah'ın peygamberlere rahmetinden karşılıksız olarak lütuf ve ihsanda bulunduğunu, onlara peygamberlik ve diğer nimetleri bağışladığını gösterir. Bu, ilahi lütfun ve cömertliğin bir tezahürüdür."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Vehb, bir şeyi karşılıksız ve ivazsız olarak vermektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın peygamberlere olan özel lütfunu ve onlara bahşettiği nimetleri vurgular. Bu bağış, peygamberlerin kendi çabalarıyla değil, tamamen Allah'ın rahmetiyle elde ettikleri bir durumdur."}]},{"word":"رَحْمَتِنَا","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın kullarına yönelik şefkat, merhamet ve lütfu.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahmet, Allah'ın kullarına olan şefkat ve merhametidir. Ayetteki 'rahmetinâ' ifadesi, Allah'ın peygamberlere olan özel lütfunu ve onlara bahşettiği nimetlerin kaynağının O'nun engin rahmeti olduğunu belirtir. Bu rahmet, peygamberlik, hidayet ve diğer ilahi ihsanları kapsar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rahmet, Kur'an'da Allah'ın en temel sıfatlarından biri olup, O'nun yaratılmışlara karşı duyduğu şefkat ve lütfu ifade eder. Bu ayetteki 'rahmetinâ' kelimesi, Allah'ın peygamberlere bahşettiği her türlü iyiliğin, O'nun sonsuz merhametinin bir tecellisi olduğunu vurgular. Bu, sadece maddi değil, manevi ve ruhani lütufları da içerir."}]},{"word":"لِسَانَ","root":"ل س ن","rootLatin":"l-s-n","meaning":"Burada 'dil'den ziyade, 'söz', 'övgü', 'anılma' veya 'şöhret' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Lisan kelimesi, Kur'an'da bazen 'söz', 'övgü' veya 'şöhret' anlamında mecazi olarak kullanılır. Ayetteki 'lisâne sıdkın' ifadesi, peygamberlerin sonraki nesiller arasında iyi bir şekilde anılmalarını, dillerde dolaşan güzel sözlerle övülmelerini ifade eder. Bu, onların kalıcı ve yüce bir mirasa sahip olduklarını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Lisan, bazen 'medih' (övme) ve 'senâ' (yüceltme) anlamlarına gelir. Ayetteki 'lisâne sıdkın' tabiri, peygamberlerin dillerde dolaşan doğru ve güzel övgülerle anılmasını, onların şerefli bir isimle yâd edilmesini ifade eder. Bu, onların tebliğlerinin ve şahsiyetlerinin sonraki nesiller tarafından takdir edildiğini gösterir."}]},{"word":"صِدْقٍ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-q","meaning":"Doğruluk, gerçeklik, samimiyet; burada 'güzel' ve 'doğru' anlamında 'lisan' kelimesini niteler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sıdk, sözde, fiilde ve niyette doğruluktur. Ayetteki 'lisâne sıdkın' ifadesi, peygamberlerin anılmalarının doğru, gerçek ve güzel olacağını, onların hakkında söylenen sözlerin hakikati yansıtacağını belirtir. Bu, onların şöhretlerinin asılsız değil, hakikat üzerine kurulu olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Sıdk kelimesi, Kur'an'da genellikle doğruluk, hakikat ve samimiyet anlamlarında kullanılır. 'Lisâne sıdkın' terkibinde ise, peygamberlerin dillerde dolaşan anılarının ve övgülerinin doğru, güvenilir ve güzel olacağını ifade eder. Bu, onların mirasının sahtelikten uzak, gerçek bir değer taşıdığını gösterir."}]},{"word":"عَلِيًّا","root":"ع ل و","rootLatin":"a-l-v","meaning":"Yüce, yüksek, şerefli; burada 'lisan'ın niteliğini, yani anılmanın üstünlüğünü ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Alî, yüce ve yüksek demektir. Ayetteki 'lisâne sıdkın aliyyen' ifadesi, peygamberlerin dillerde dolaşan anılarının ve övgülerinin sadece doğru olmakla kalmayıp, aynı zamanda çok yüce ve şerefli olacağını belirtir. Bu, onların makamlarının ve bıraktıkları etkinin büyüklüğünü vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Alî, yücelik ve üstünlük ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, peygamberlerin dillerde dolaşan şöhretlerinin ve anılarının, diğer insanların anılmalarından daha üstün, daha şerefli ve daha kalıcı olacağını gösterir. Bu, Allah'ın onlara bahşettiği özel bir mertebedir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i İsmâiliyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/50*
- **Kelime-i İsmâiliyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/50*
- **Kelime-i İsmâiliyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/50*
- **Kelime-i İsmâiliyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/50*
- **Kelime-i İsmâiliyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/50*
- **Kelime-i İsmâiliyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/50*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/41-51*
- **Kelime-i İsmâiliyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/50*
- **Kelime-i İsmâiliyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/50*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/41-51*
- **Altı Peygamber - Hz.İbrahim (a.s) Halillullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/50*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/50*