# Meryem Sûresi, 57. Âyet (19:57)

> وَرَفَعْنَـٰهُ مَكَانًا عَلِيًّا

*Verafa'nâhu mekânen ‘aliyyâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Onu yüce bir makama yükselttik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/19/57

---

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","kissa-diger-peygamberler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"رَفَعْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ف-ع","rootLatin":"r-f-ʿ","lemma":"رَفَعَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yükselttik"},{"position":1,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":2,"surface":"مَكَانًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekân","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"مَكَان","form":"Mef'al","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün fîh (zarf-ı mekân) olduğu için mansûb","gloss":"bir yere"},{"position":3,"surface":"عَلِيًّا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-و","rootLatin":"ʿ-l-w","lemma":"عَلِيّ","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin (مَكَانًا) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"yüce"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Meryem Suresi 57. ayet, 'yükseltme' ve 'yücelik' kavramları üzerinden İdris peygamberin manevi ve makamsal mertebesini vurgulamaktadır. Ayet, bu kavramların semantik derinliğiyle, ilahi bir lütuf ve seçkinlik halini ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"وَرَفَعْنَاهُ","root":"ر ف ع","rootLatin":"r-f-a","meaning":"Allah'ın İdris peygamberi manevi ve makamsal olarak yüceltmesi, yükseltmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ref'' kelimesinin asıl anlamının bir şeyi bulunduğu yerden daha yüksek bir yere kaldırmak olduğunu belirtir. Ayetteki 've rafa'nâhu' ifadesi, İdris peygamberin hem cismani hem de manevi olarak yüceltildiğini, makamının artırıldığını ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir yükselme değil, aynı zamanda şan ve şerefin artırılmasıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ref'' fiilinin mecazi anlamlarına dikkat çeker. Ayetteki 'yükseltme'nin, İdris'in derecesini ve mertebesini artırma, onu insanlar arasında mümtaz bir konuma getirme anlamında kullanıldığını belirtir. Bu, ilahi bir ikram ve taltiftir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ref'' kavramının Kur'an'daki kullanımında genellikle Allah'ın bir kuluna bahşettiği üstün bir mertebeyi, şerefi veya makamı ifade ettiğini belirtir. İdris peygamberin 'yüce bir yere yükseltilmesi', onun Allah katındaki seçkin konumunu ve manevi derecesinin yüksekliğini sembolize eder."}]},{"word":"مَكَانًا","root":"م ك ن","rootLatin":"m-k-n","meaning":"İdris peygamberin yükseltildiği yer veya makam.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mekân' kelimesinin hem fiziksel bir yer hem de manevi bir konum veya mertebe anlamına gelebileceğini ifade eder. Ayetteki 'mekânen aliyyen' ifadesi, İdris'in yükseltildiği yerin sadece coğrafi bir konumdan ziyade, şerefli ve yüce bir makam olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'mekân' kelimesinin 'kavm' (kavim) ve 'menzile' (mertebe) anlamlarına da geldiğini belirtir. Bu bağlamda, İdris'in 'mekânen aliyyen'e yükseltilmesi, onun insanlar arasındaki konumunun ve Allah katındaki derecesinin yüceltilmesi demektir."}]},{"word":"عَلِيًّا","root":"ع ل و","rootLatin":"a-l-w","meaning":"Yüce, yüksek, şerefli ve üstün bir nitelik.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'uluvv' kelimesinin 'yükseklik' anlamına geldiğini ve hem maddi hem de manevi yükseklik için kullanıldığını belirtir. 'Aliyyen' kelimesi, İdris'in yükseltildiği 'mekân'ın niteliğini vurgular; bu, sıradan bir yükseklik değil, şeref ve faziletle dolu, ilahi bir yüceliktir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'uluvv'un bazen 'şeref' ve 'izzet' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'aliyyen' kelimesi, İdris'e bahşedilen makamın sadece yüksek değil, aynı zamanda şerefli, izzetli ve diğer makamlardan üstün olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'aliyy' kelimesinin Kur'an'da Allah'ın sıfatı olarak da kullanıldığını ve mutlak yüceliği ifade ettiğini belirtir. İdris'e atfedilen 'aliyyen' sıfatı, onun Allah katındaki özel konumunu ve manevi mertebesinin ne denli yüksek olduğunu pekiştirir; bu, ilahi yüceliğin bir yansımasıdır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i İdrîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/57*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/56-57*
- **İsrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/56-57*
- **Kelime-i İdrîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/57*
- **Kelime-i İdrîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/57*
- **İsrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/56-57*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/56-57*
- **Kelime-i İdrîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/57*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/56-57*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/56-57*
- **TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/57*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/56-57*