# Meryem Sûresi, 58. Âyet (19:58)

> أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ أَنْعَمَ ٱللَّهُ عَلَيْهِم مِّنَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مِن ذُرِّيَّةِ ءَادَمَ وَمِمَّنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍ وَمِن ذُرِّيَّةِ إِبْرَٰهِيمَ وَإِسْرَٰٓءِيلَ وَمِمَّنْ هَدَيْنَا وَٱجْتَبَيْنَآ ۚ إِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ ءَايَـٰتُ ٱلرَّحْمَـٰنِ خَرُّوا۟ سُجَّدًا وَبُكِيًّا ۩

*Ulâ-ike-lleżîne en'ama(A)llâhu ‘aleyhim mine-nnebiyyîne min żurriyyeti âdeme vemimmen hamelnâ me'a nûhin vemin żurriyyeti ibrâhîme ve-isrâ-île vemimmen hedeynâ vectebeynâ(c) iżâ tutlâ ‘aleyhim âyâtu-rrahmâni ḣarrû succeden vebukiyyâ(n)*

**Meal (Diyanet):** İşte bunlar, Adem'in ve Nuh ile beraber (gemiye) bindirdiklerimizin soyundan, İbrahim'in, Yakub'un ve doğru yola iletip seçtiklerimizin soyundan kendilerine nimet verdiğimiz nebilerdir. Kendilerine Rahman'ın ayetleri okunduğu zaman ağlayarak secdeye kapanırlardı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/19/58

---

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","kissa-adem","kissa-nuh","kissa-ibrahim","hidayet-dalalet"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Meryem Suresi 58. ayet, Allah'ın nimet verdiği peygamberlerin soy ağacını ve onların Rahman'ın ayetleri karşısındaki derin huşu ve teslimiyetini vurgulamaktadır. Ayet, peygamberlerin seçkinliğini ve ilahi kelama olan hassasiyetlerini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"أَنْعَمَ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-a-m","meaning":"Allah'ın bir kişiye veya topluluğa lütuf ve ihsanda bulunması, nimet vermesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Na'm (نعم) kelimesi, rahatlık ve güzellik anlamına gelir. İn'âm (إنعام) ise birine nimet vermek, iyilikte bulunmaktır. Ayetteki 'en'ame' fiili, Allah'ın peygamberlere bahşettiği özel lütufları, nübüvveti ve hidayeti ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"En'ame (أنعم) fiili, 'ihsan etti, lütufta bulundu' demektir. Burada Allah'ın peygamberlere verdiği nimetler, onların diğer insanlardan üstün kılınması ve ilahi vahye mazhar olmalarıdır."}]},{"word":"ذُرِّيَّةِ","root":"ذ ر أ","rootLatin":"z-r-e","meaning":"Bir kişinin soyu, nesli veya zürriyeti.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zürriyet (ذرية), 'nesil, soy' anlamına gelir. Ayette Adem'in, Nuh'un, İbrahim'in ve İsrail'in zürriyetinden bahsedilmesi, peygamberliğin bu seçkin soylardan geldiğini ve bir silsile halinde devam ettiğini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Zürriyet (ذرية), 'çocuklar ve nesil' demektir. Ayetteki kullanımı, peygamberlerin belirli bir soydan gelme özelliğini vurgulayarak, onların seçilmişliğini ve ilahi takdirdeki yerini belirtir."}]},{"word":"هَدَيْنَا","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Allah'ın bir kimseyi doğru yola iletmesi, rehberlik etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hidayet (هداية), 'lütuf ve incelikle yol göstermek' demektir. Ayetteki 'hedeynâ' fiili, Allah'ın peygamberlere doğru yolu göstermesi, onları hakka ulaştırması ve insanlara rehberlik etmeleri için seçmesi anlamındadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hidayet, Kur'an'da genellikle Allah'ın insanlara doğru yolu göstermesi, onları hakikate ulaştırması anlamında kullanılır. Bu ayette 'hedeynâ', Allah'ın peygamberleri özel bir lütufla doğru yola ilettiğini ve onları bu yolda sabit kıldığını ifade eder."}]},{"word":"اجْتَبَيْنَا","root":"ج ب ي","rootLatin":"c-b-y","meaning":"Allah'ın bir kimseyi seçip beğenmesi, kendine özgü kılması.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İctibâ (اجتباء), 'seçmek, kendine ayırmak' demektir. Ayetteki 'ictabeynâ' fiili, Allah'ın peygamberleri özel bir seçkinlikle diğer insanlardan ayırması, onları nübüvvet ve risalet görevi için seçmesi anlamını taşır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"İctibâ (اجتباء), 'toplamak, seçmek' anlamlarına gelir. Allah'ın peygamberleri 'ictibâ' etmesi, onları kendi katında özel bir konuma yükseltmesi ve vahyi taşımaları için seçkin kılmasıdır."}]},{"word":"خَرُّوا۟","root":"خ ر ر","rootLatin":"h-r-r","meaning":"Düşmek, yere kapanmak, secdeye varmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Harr (خرّ), 'yüksekten düşmek' anlamına gelir. Ayetteki 'harrû' fiili, peygamberlerin Rahman'ın ayetleri okunduğunda huşu içinde, saygıyla ve teslimiyetle secdeye kapanmalarını, adeta yere yığılmalarını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Harrû (خرّوا), 'yere düştüler, secde ettiler' demektir. Bu ifade, peygamberlerin ilahi kelamın azameti karşısında gösterdikleri derin saygı ve teslimiyetin fiziksel bir tezahürüdür."}]},{"word":"سُجَّدًا","root":"س ج د","rootLatin":"s-c-d","meaning":"Secde edenler, Allah'a boyun eğenler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Secde (سجود), 'tevazu ile boyun eğmek' demektir. Ayetteki 'sücceden' kelimesi, peygamberlerin Rahman'ın ayetleri karşısında gösterdikleri en üst düzeyde teslimiyet ve ibadeti, yani alınlarını yere koyarak Allah'a tazimlerini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Secde, Kur'an'da hem fiziksel olarak yere kapanmayı hem de manevi olarak Allah'a tam bir teslimiyet ve boyun eğmeyi ifade eder. Bu ayette 'sücceden', peygamberlerin ilahi kelamın etkisiyle gösterdikleri derin huşu ve mutlak itaatin bir göstergesidir."}]},{"word":"وَبُكِيًّا","root":"ب ك ي","rootLatin":"b-k-y","meaning":"Ağlayarak, gözyaşı dökerek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bükî (بكيّ), 'ağlamak' anlamına gelir. Ayetteki 've bükîyyen' ifadesi, peygamberlerin Rahman'ın ayetlerini dinlerken duydukları derin etki, huşu ve Allah korkusuyla gözyaşı döktüklerini, kalplerinin yumuşadığını gösterir."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Bükâ (بكاء), 'gözyaşı dökmek, ağlamak' demektir. Bu ayetteki 've bükîyyen', peygamberlerin ilahi kelamın azameti ve hakikati karşısında duydukları derin duygusal tepkiyi, Allah'a olan muhabbet ve haşyetlerinin bir tezahürü olarak ağlamalarını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"işte onlar"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Bedel veya haber olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"أَنْعَمَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"أَنْعَمَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"nimet verdi"},{"position":4,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":5,"surface":"عَلَيْهِم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":5,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":7,"surface":"ٱلنَّبِيِّـۧنَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ب-أ","rootLatin":"n-b-'","lemma":"نَبِيّ","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"peygamberler"},{"position":8,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":9,"surface":"ذُرِّيَّةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ر-أ","rootLatin":"dh-r-'","lemma":"ذُرِّيَّة","form":"Fu'ûl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nesli"},{"position":10,"surface":"ءَادَمَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-د-م","rootLatin":"a-d-m","lemma":"ءَادَم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"Adem"},{"position":11,"surface":"وَمِمَّنْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"مِمَّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":11,"surface":"مَّنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"kimseler"},{"position":12,"surface":"حَمَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-م-ل","rootLatin":"h-m-l","lemma":"حَمَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"taşıdık"},{"position":13,"surface":"مَعَ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"ile birlikte"},{"position":14,"surface":"نُوحٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ن-و-ح","rootLatin":"n-w-h","lemma":"نُوح","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Nuh"},{"position":15,"surface":"وَمِن","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":16,"surface":"ذُرِّيَّةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ر-أ","rootLatin":"dh-r-'","lemma":"ذُرِّيَّة","form":"Fu'ûl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nesli"},{"position":17,"surface":"إِبْرَٰهِيمَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ب-ر-ه-م","rootLatin":"b-r-h-m","lemma":"إِبْرَٰهِيم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"İbrahim"},{"position":18,"surface":"وَإِسْرَٰٓءِيلَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"إِسْرَٰٓءِيلَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"س-ر-ل","rootLatin":"s-r-l","lemma":"إِسْرَٰٓءِيل","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atfedildiği için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"İsrail"},{"position":19,"surface":"وَمِمَّنْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":19,"surface":"مِمَّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":19,"surface":"مَّنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"kimseler"},{"position":20,"surface":"هَدَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hidayet verdik"},{"position":21,"surface":"وَٱجْتَبَيْنَآ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":21,"surface":"ٱجْتَبَيْنَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ب-ي","rootLatin":"j-b-y","lemma":"اِجْتَبَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"seçtik"},{"position":22,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Şart Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Şart edatı olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":23,"surface":"تُتْلَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ت-ل-و","rootLatin":"t-l-w","lemma":"تَلَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"okunur"},{"position":24,"surface":"عَلَيْهِمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":24,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":25,"surface":"ءَايَـٰتُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nâib-i Fâil olduğu için merfû","gloss":"ayetleri"},{"position":26,"surface":"ٱلرَّحْمَـٰنِ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَٰن","form":"Fa'lân","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rahman'ın"},{"position":27,"surface":"خَرُّوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ر-ر","rootLatin":"h-r-r","lemma":"خَرَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yere kapanırlardı"},{"position":28,"surface":"سُجَّدًۭا","pos":"isim","posDetail":"Hâl","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-j-d","lemma":"سَاجِد","form":"Fa'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"secde ederek"},{"position":29,"surface":"وَبُكِيًّۭا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":29,"surface":"بُكِيًّۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-ك-ي","rootLatin":"b-k-y","lemma":"بُكَاء","form":"Fu'âl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"ağlayarak"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19. sure 58. ayette*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19. sure 58. ayette*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/58-59*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/58-59*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/58-59*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/58-59*
