# Meryem Sûresi, 65. Âyet (19:65)

> رَّبُّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا فَٱعْبُدْهُ وَٱصْطَبِرْ لِعِبَـٰدَتِهِۦ ۚ هَلْ تَعْلَمُ لَهُۥ سَمِيًّا

*Rabbu-ssemâvâti vel-ardi vemâ beynehumâ fa'budhu vastabir li'ibâdetih(i)(c) hel ta'lemu lehu semiyyâ(n)*

**Meal (Diyanet):** (Allah) göklerin, yerin ve bu ikisi arasındakilerin Rabbidir. Şu halde, O'na ibadet et ve O'na ibadet etmede sabırlı ol. Hiç, O'nun adını taşıyan bir başkasını biliyor musun?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/19/65

---

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna","sabir","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"رَّبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Rabbi"},{"position":2,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاوَات","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"göklerin"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yerin"},{"position":4,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mebnî","gloss":"o şey ki"},{"position":5,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْن","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arasında"},{"position":5,"surface":"هُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ikisinin"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"öyleyse"},{"position":6,"surface":"ٱعْبُدْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ع-ب-د","rootLatin":"ʿ-b-d","lemma":"عَبَدَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"ibadet et"},{"position":6,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"O'na"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"ٱصْطَبِرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ص-ب-ر","rootLatin":"s-b-r","lemma":"اِصْطَبَرَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sabret"},{"position":8,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":8,"surface":"عِبَـٰدَتِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ب-د","rootLatin":"ʿ-b-d","lemma":"عِبَادَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ibadetine"},{"position":8,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":9,"surface":"هَلْ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mı"},{"position":10,"surface":"تَعْلَمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bilir misin"},{"position":11,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":11,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":12,"surface":"سَمِيًّۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"benzer"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Meryem Suresi 65. ayet, Allah'ın evren üzerindeki mutlak Rabliğini ve bu Rabliğin gereği olarak O'na yönelmenin önemini vurgular. Ayet, ibadette sebat ve sabır ile Allah'ın eşsizliğini temel kavramlar üzerinden işler.","keyConcepts":[{"word":"رَّبُّ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Göklerin ve yerin yaratıcısı, sahibi, yöneticisi ve terbiye edicisi olan Allah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rab kelimesi, bir şeyi tedricen kemale erdirerek terbiye etmek, sahip olmak, yönetmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'Rabbu's-semâvâti ve'l-ard' ifadesi, Allah'ın gökleri ve yeri yaratıp idare eden, her şeyi kemale erdiren mutlak sahibi olduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rab, mülkün sahibi, terbiye eden, ıslah eden ve idare eden demektir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın tüm varlık âleminin yegâne maliki, yöneticisi ve düzenleyicisi olduğunu, dolayısıyla ibadete layık tek varlık olduğunu ifade eder."}]},{"word":"فَٱعْبُدْهُ","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'a kulluk et, O'na boyun eğ ve itaat et.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"'İbadet', boyun eğmek ve itaat etmek demektir. Ayetteki 'fa'budhu' emri, Allah'ın Rabliğinin bir sonucu olarak, O'na tam bir teslimiyetle kulluk edilmesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İbadet kavramı, Kur'an'da sadece ritüelistik eylemleri değil, aynı zamanda Allah'a karşı tam bir teslimiyet ve boyun eğmeyi ifade eder. Bu ayetteki 'fa'budhu', Allah'ın mutlak Rabliğine karşılık olarak insanın O'na tam bir kullukla yönelmesini emreder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Abd kökünden türeyen ibadet, en genel anlamıyla Allah'a karşı duyulan saygı ve teslimiyetin eyleme dönüşmüş halidir. Ayetteki emir, Allah'ın yaratıcı ve yönetici vasfına binaen, insanın O'na karşı kulluk görevini yerine getirmesi gerektiğini belirtir."}]},{"word":"وَٱصْطَبِرْ","root":"ص ب ر","rootLatin":"s-b-r","meaning":"İbadet yolunda zorluklara karşı dirençli ol ve sebat et.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sabır, nefsi hoşlanmadığı şeylere karşı tutmak ve zorluklara dayanmaktır. 'İstabir' fiili, ibadetin sürekliliği ve zorluklarına karşı azimle direnmeyi ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'a kulluk etme yolunda karşılaşılabilecek meşakkatlere karşı sebat gösterme emridir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İstif'al babından gelen 'istabir', sabırda mübalağa ve tekellüf (zorlama) ifade eder. Yani, sadece sabretmek değil, sabrı kendine huy edinmek, sabırda ısrarcı olmak demektir. Bu ayette, ibadetin devamlılığı ve zorluklarına karşı gösterilmesi gereken üstün sabrı vurgular."}]},{"word":"سَمِيًّا","root":"س م و","rootLatin":"s-m-w","meaning":"Allah'a denk veya benzer olabilecek bir varlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Semiyy kelimesi, isimde ortak olan, benzer, denk anlamına gelir. Ayetteki 'Hel ta'lemu lehu semiyyen' sorusu, Allah'ın zatında, sıfatlarında ve fiillerinde hiçbir benzeri, dengi ve ortağı olmadığını, O'nun eşsiz ve benzersiz olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Semiyy, hem isimde ortak olan hem de benzer ve denk olan demektir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın ulûhiyetinde ve Rabliğinde hiçbir ortağı veya benzeri bulunmadığını, dolayısıyla ibadete layık tek varlık olduğunu kesin bir dille ifade eder."}]}]}