# Meryem Sûresi, 8. Âyet (19:8)

> قَالَ رَبِّ أَنَّىٰ يَكُونُ لِى غُلَـٰمٌ وَكَانَتِ ٱمْرَأَتِى عَاقِرًا وَقَدْ بَلَغْتُ مِنَ ٱلْكِبَرِ عِتِيًّا

*Kâle rabbi ennâ yekûnu lî ġulâmun vekâneti-mraetî ‘âkiran vekad belaġtu mine-lkiberi ‘itiyyâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Zekeriyya, "Rabbim!" "Hanımım kısır ve ben de ihtiyarlığın son noktasına ulaşmış iken, benim nasıl çocuğum olur?" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/19/8

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Zekeriya peygamberin yaşlılığına ve eşinin kısırlığına rağmen bir erkek çocuk sahibi olma ihtimaline şaşkınlığını ifade etmektedir. Anahtar kavramlar, bu şaşkınlığın ve imkansız gibi görünen durumun dilbilimsel ve semantik derinliğini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"غُلَـٰمٌ","root":"غ ل م","rootLatin":"ğ-l-m","meaning":"Erkek çocuk, genç delikanlı anlamına gelir ve burada Zekeriya'nın arzu ettiği evladı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ğulâm' kelimesinin 'ğulûm' kökünden geldiğini ve ergenlik çağına yaklaşan veya bu çağa girmiş erkek çocuk için kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Zekeriya'nın yaşlılığına rağmen bir erkek evlat beklentisini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ğulâm' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'erkek çocuk' anlamında kullanıldığını ve bu ayette de Zekeriya'nın Allah'tan istediği evladın cinsiyetini açıkça belirttiğini ifade eder."}]},{"word":"عَاقِرًا","root":"ع ق ر","rootLatin":"'-k-r","meaning":"Kısır, çocuk doğurma yeteneği olmayan kadın anlamına gelir ve Zekeriya'nın eşinin durumunu betimler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'âkır' kelimesinin 'akr' kökünden türediğini ve hem erkek hem de kadın için çocuk doğuramama veya döl verememe durumunu ifade ettiğini açıklar. Ayette, Zekeriya'nın eşinin kısırlığının, çocuk sahibi olmalarına engel teşkil eden temel faktörlerden biri olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'âkır' kelimesinin 'çocuk doğurmayan kadın' anlamına geldiğini ve bu durumun genellikle doğuştan veya sonradan oluşan bir kusurdan kaynaklandığını belirtir. Ayette, Zekeriya'nın eşinin bu özelliğinin, onun şaşkınlığını artıran bir sebep olduğunu ifade eder."}]},{"word":"بَلَغْتُ","root":"ب ل غ","rootLatin":"b-l-ğ","meaning":"Ulaşmak, varmak anlamına gelir ve burada Zekeriya'nın yaşlılıkta ileri bir seviyeye ulaştığını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bülûğ' kelimesinin bir şeye ulaşmak, son noktasına varmak anlamına geldiğini belirtir. Ayette, Zekeriya'nın 'minel-kiberi itiyyâ' (yaşlılıkta son derece ileri bir noktaya) ulaşmasını ifade ederek, onun fiziksel durumunun çocuk sahibi olmaya elverişli olmadığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'bülûğ' kavramının Kur'an'da genellikle bir hedefe veya duruma ulaşmayı ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Zekeriya'nın yaşlılıkta ulaştığı 'itî' (aşırı yaşlılık) durumunu vurgulayarak, onun insani sınırlarını ve Allah'ın kudretinin bu sınırları aşan yönünü ortaya koyduğunu ifade eder."}]},{"word":"عِتِيًّا","root":"ع ت و","rootLatin":"'-t-v","meaning":"Aşırı yaşlılık, kemiklerin zayıflaması ve gücün tükenmesi anlamına gelir ve Zekeriya'nın ileri derecedeki yaşlılığını vurgular.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'itî' kelimesinin 'utuvv' kökünden geldiğini ve 'kemiklerin zayıflaması, gücün tükenmesi ve yaşlılıkta ileri bir dereceye ulaşma' anlamına geldiğini açıklar. Ayette, Zekeriya'nın fiziksel olarak çocuk sahibi olamayacak kadar yaşlandığını ve bu durumun onun şaşkınlığını haklı çıkardığını belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'itî' kelimesinin 'aşırı yaşlılık' ve 'kemiklerin katılaşması' anlamlarına geldiğini ifade eder. Bu ayette, Zekeriya'nın yaşlılığının sadece bir sayıdan ibaret olmadığını, aynı zamanda fiziksel olarak da çocuk sahibi olmaya engel teşkil eden bir duruma işaret ettiğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'itî' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'aşırıya gitme, haddi aşma' anlamında kullanıldığını ancak bu ayette 'yaşlılıkta aşırıya gitme, son derece yaşlanma' anlamında mecazi bir kullanım olduğunu belirtir. Zekeriya'nın durumunun, insan gücünün sınırlarını aşan bir noktaya geldiğini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dua","kissa-diger-peygamberler","insanin-yaratilisi"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş mansûb münâdâ olduğu için mansûb","gloss":"Rabbim"},{"position":3,"surface":"أَنَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"nasıl"},{"position":4,"surface":"يَكُونُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَوْن","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici bir edat olmadığı için merfû","gloss":"olur"},{"position":5,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":6,"surface":"غُلَـٰمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ل-م","rootLatin":"gh-l-m","lemma":"غُلَام","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"oğlum"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"كَانَتِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَوْن","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":8,"surface":"ٱمْرَأَتِى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ر-أ","rootLatin":"m-r-hamza","lemma":"اِمْرَأَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"كَانَتْ'in ismi olduğu için merfû","gloss":"karım"},{"position":9,"surface":"عَاقِرًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ق-ر","rootLatin":"ayn-q-r","lemma":"عَاقِر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَتْ'in haberi olduğu için mansûb","gloss":"kısır"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":11,"surface":"بَلَغْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ل-غ","rootLatin":"b-l-gh","lemma":"بُلُوغ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ulaştım"},{"position":12,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":13,"surface":"ٱلْكِبَرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"كِبَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yaşlılık"},{"position":14,"surface":"عِتِيًّۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ت-و","rootLatin":"ayn-t-w","lemma":"عِتِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"son derece"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/1-15*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19/1-15*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/8*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/8*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/8*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *19/8*
