# Meryem Sûresi, 92. Âyet (19:92)

> وَمَا يَنۢبَغِى لِلرَّحْمَـٰنِ أَن يَتَّخِذَ وَلَدًا

*Vemâ yenbeġî lirrahmâni en yetteḣiże veledâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Halbuki Rahman'a bir çocuk edinmek yakışmaz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/19/92

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın mutlak birliğini ve eşsizliğini vurgulayarak, O'na çocuk isnat etmenin imkansızlığını dilbilimsel ve semantik olarak reddeder. 'Yenbağı' fiili, Rahman'ın yüce zatına yakışmayan bir durumu ifade ederken, 'veled' kavramı, Allah'ın yaratılmışlarla olan ilişkisinin mahiyetini anlamak için merkezi bir rol oynar.","keyConcepts":[{"word":"يَنۢبَغِى","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-ğ-y","meaning":"Rahman'a çocuk edinmenin asla yakışmadığını, uygun olmadığını ve O'nun şanına layık olmadığını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bağa' fiilinin asıl anlamının 'bir şeyi aramak, istemek' olduğunu belirtir. 'Yenbağı' ise, bir şeyin bir başkasına uygun olması, yakışması veya layık olması anlamında kullanılır. Ayetteki 'mâ yenbağı' ifadesi, Rahman'ın yüce zatına çocuk edinmenin asla uygun olmadığını, O'nun kemaline zıt olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yenbağı' kelimesini 'yakışmaz, layık değildir' şeklinde açıklar. Bu ayetteki kullanımıyla, Allah'ın zatına çocuk isnat etmenin, O'nun ululuğuna ve tekliğine aykırı bir durum olduğunu, dolayısıyla böyle bir şeyin O'ndan sadır olmasının mümkün olmadığını mecazi bir dille ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'yenbağı' fiilinin burada 'imkansızlık' ve 'şana uygunsuzluk' anlamlarını bir arada taşıdığını belirtir. Rahman'ın mutlak kudreti ve birliği göz önüne alındığında, O'nun bir çocuğa ihtiyaç duyması veya edinmesi hem aklen hem de naklen imkansızdır ve O'nun yüce zatına yakışmaz."}]},{"word":"لِلرَّحْمَـٰنِ","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın en geniş ve kuşatıcı rahmet sahibi olduğunu, bu nedenle O'na çocuk isnat etmenin O'nun rahmet ve kudret sıfatlarıyla çeliştiğini belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rahman' isminin, Allah'ın geniş ve kuşatıcı rahmetini ifade ettiğini belirtir. Bu rahmet, tüm varlıkları kapsar ve O'nun mutlak kudretini gösterir. Ayette 'Rahman' isminin kullanılması, bu kadar geniş rahmet ve kudret sahibi olan bir varlığın, bir çocuğa ihtiyaç duymasının veya edinmesinin anlamsızlığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rahman' isminin Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. Bu isim, Allah'ın yaratıcı ve rızık verici sıfatlarını, tüm varlıklara yönelik genel lütfunu ifade eder. Ayette 'Rahman'ın çocuk edinmesi' ifadesinin reddi, O'nun bu mutlak ve kuşatıcı rahmetinin, herhangi bir ortaklık veya eksiklikle bağdaşmadığını semantik olarak güçlendirir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'Rahman' isminin, Allah'ın rahmetinin kemalini ve şümulünü ifade ettiğini belirtir. Bu ismin ayette kullanılması, O'nun zatına çocuk isnat etmenin, O'nun bu kemal sıfatıyla çeliştiğini, çünkü çocuk edinmenin bir eksiklik veya ihtiyaçtan kaynaklanabileceğini, oysa Rahman'ın her türlü eksiklikten münezzeh olduğunu vurgular."}]},{"word":"يَتَّخِذَ","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"e-h-z","meaning":"Allah'ın bir şeyi kendine edinmesi, sahiplenmesi veya bir şeye sahip olması anlamında kullanılarak, O'nun çocuk edinmesinin imkansızlığını vurgular.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ittehaze' fiilinin 'edinmek, kendine almak, sahiplenmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın bir çocuğu kendine edinmesinin, O'nun mutlak varlığına ve hiçbir şeye muhtaç olmamasına aykırı olduğunu ifade eder. Zira edinme, bir tür ihtiyaç veya eksiklikten kaynaklanır ki bu da Allah için söz konusu değildir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'ittehaze' fiilinin burada 'bir şeyi kendine nispet etmek, ona sahip olmak' anlamında kullanıldığını açıklar. Allah'ın çocuk edinmesi, O'nun yaratıcı ve müstağni sıfatlarıyla çelişir. O, hiçbir şeye muhtaç değildir ve her şeyi yaratandır, dolayısıyla bir çocuğu 'edinmesi' düşünülemez."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ittehaze' fiilinin Kur'an'daki kullanımlarının genellikle bir şeyi kendine mal etme, sahiplenme veya bir şeyi bir amaç için kullanma anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın bir çocuğu 'edinmesi' kavramı, O'nun yaratıcı ve mutlak egemenlik sahibi zatına yakışmayan bir ilişki biçimini ifade eder."}]},{"word":"وَلَدًا","root":"و-ل-د","rootLatin":"v-l-d","meaning":"Allah'ın zatından türeyen veya O'nunla bir tür soy bağı olan bir varlığı ifade eder ki bu, Allah'ın birliğine ve eşsizliğine aykırıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'veled' kelimesinin 'doğurulan, dünyaya gelen' anlamında kullanıldığını belirtir. Allah'a 'veled' isnat edilmesi, O'nun yaratılmışlara benzemesi, bir eşe veya bir başlangıca sahip olması gibi imkansız durumları çağrıştırır. Ayet, Allah'ın bu tür insani niteliklerden münezzeh olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'veled' kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak birliğini ve eşsizliğini vurgulamak için sıkça reddedildiğini belirtir. Bu kavram, Allah'ın yaratıcı ve müstağni sıfatlarıyla çelişir. Allah'ın 'veled' edinmesi, O'nun yaratılmışlara bağımlı olması veya onlara benzemesi anlamına gelir ki bu da Kur'an'ın tevhid ilkesine aykırıdır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'veled' kelimesinin hem erkek hem de kız çocuk için kullanılabileceğini ve 'doğum' eyleminin sonucunu ifade ettiğini belirtir. Ayette 'veled'in reddi, Allah'ın doğurmaktan ve doğurulmaktan münezzeh olduğunu, O'nun zatının hiçbir şeye benzemediğini ve hiçbir şeye ihtiyaç duymadığını açıkça ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","kufur-sirk","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"يَنۢبَغِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-gh-y","lemma":"يَنۢبَغِى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yaraşır"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"الرَّحْمَـٰنِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Has","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"الرَّحْمَـٰن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rahman'a"},{"position":4,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariyye ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Masdariyye ve nasb edatı olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":5,"surface":"يَتَّخِذَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"اِتَّخَذَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'أَن'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"edinmesi"},{"position":6,"surface":"وَلَدًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ل-د","rootLatin":"w-l-d","lemma":"وَلَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"çocuk"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19. sure 92. ayette*