# Bakara Sûresi, 101. Âyet (2:101)

> وَلَمَّا جَآءَهُمْ رَسُولٌ مِّنْ عِندِ ٱللَّهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيقٌ مِّنَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ كِتَـٰبَ ٱللَّهِ وَرَآءَ ظُهُورِهِمْ كَأَنَّهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

*Velemmâ câehum rasûlun min ‘indi(A)llâhi musaddikun limâ me'ahum nebeże ferîkun mine-lleżîne ûtu-lkitâbe kitâba(A)llâhi verâe zuhûrihim keennehum lâ ya'lemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlara, Allah katından ellerinde bulunan Kitab'ı (Tevrat'ı) doğrulayıcı bir peygamber gelince, kendilerine kitap verilenlerden bir kısmı, sanki bilmiyorlarmış gibi Allah'ın Kitab'ını (Tevrat'ı) arkalarına attılar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/101

---

## Tefsir

{"topics":["ehli-kitap","ilahi-kitaplar","peygamberlik","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Şart Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَلَمَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve ... olduğu zaman"},{"position":2,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara"},{"position":3,"surface":"رَسُولٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir elçi"},{"position":4,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":5,"surface":"عِندِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ع-ن-د","rootLatin":"ʿ-n-d","lemma":"عِنْد","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"katından"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":7,"surface":"مُصَدِّقٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-د-ق","rootLatin":"ṣ-d-q","lemma":"مُصَدِّق","form":"Tef'îl","features":{"number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin (رسول) sıfatı olduğu için merfû","gloss":"doğrulayıcı"},{"position":8,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":9,"surface":"مَعَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"م-ع-و","rootLatin":"m-ʿ-w","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"yanında"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":10,"surface":"نَبَذَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ب-ذ","rootLatin":"n-b-dh","lemma":"نَبَذَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"attı"},{"position":11,"surface":"فَرِيقٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ر-ق","rootLatin":"f-r-q","lemma":"فَرِيق","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir grup"},{"position":12,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":13,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":14,"surface":"أُوتُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"ʾ-t-y","lemma":"آتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verildiler"},{"position":15,"surface":"ٱلْكِتَـٰبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Kitap"},{"position":16,"surface":"كِتَـٰبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Kitabı"},{"position":17,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":18,"surface":"وَرَآءَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"و-ر-ء","rootLatin":"w-r-ʾ","lemma":"وَرَاء","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arkasına"},{"position":19,"surface":"ظُهُورِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ظ-ه-ر","rootLatin":"ẓ-h-r","lemma":"ظَهْر","form":"-","features":{"number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sırtları"},{"position":19,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":20,"surface":"كَأَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَأَنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sanki"},{"position":20,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Kâenne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"onlar"},{"position":21,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":22,"surface":"يَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"biliyorlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Yahudilerin kendi kutsal kitaplarını tasdik eden bir peygamber gelmesine rağmen, Allah'ın kitabına karşı takındıkları olumsuz tavrı dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Özellikle 'nebeze' fiili ve 'kitab' kavramı üzerinden, ilahi vahye karşı gösterilen inkarcı tutumun semantik katmanları incelenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"رَسُولٌ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah tarafından bir mesajı iletmek üzere gönderilen kişi, elçi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'resul' kelimesini 'irsâl' (göndermek) kökünden türemiş olarak açıklar ve Allah tarafından özel bir görevle, bir mesajı tebliğ etmek üzere gönderilen kişi olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, Yahudilere kendi kitaplarını doğrulayan ve Allah katından gelen bir elçiyi ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'resul'ün, 'nebi'den daha genel bir anlam taşıdığını, zira her resulün nebi olduğunu ancak her nebinin resul olmadığını belirtir. Ayetteki 'resul', Hz. Muhammed'i işaret ederek, önceki kitapları tasdik eden ve yeni bir şeriat getiren elçi konumunu vurgular."}]},{"word":"مُصَدِّقٌ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-q","meaning":"Doğrulayan, tasdik eden, uygunluk gösteren.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'musaddık' kelimesinin 'sıdk' (doğruluk) kökünden geldiğini ve bir şeyin doğruluğunu onaylamak, tasdik etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'musaddıkun limâ me'ahum' ifadesi, gelen peygamberin Yahudilerin elindeki Tevrat'ı ve içindeki hakikatleri onayladığını, onunla çelişmediğini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'musaddık' kelimesini mecazi olarak 'uygunluk gösteren, mutabık olan' şeklinde açıklar. Bu bağlamda, Hz. Muhammed'in getirdiği mesajın, Tevrat'ın özüyle ve temel prensipleriyle uyumlu olduğunu, onu yalanlamadığını ifade eder."}]},{"word":"نَبَذَ","root":"ن ب ذ","rootLatin":"n-b-dh","meaning":"Bir şeyi atmak, terk etmek, önemsememek, arkaya atmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nebeze' fiilini bir şeyi küçümseyerek, önemsemeyerek atmak, terk etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'nebeze ferîkun... kitâbellâhi verâe zuhûrihim' ifadesi, Yahudilerin Allah'ın kitabına karşı gösterdikleri saygısızlığı, onu tamamen göz ardı etmelerini ve terk etmelerini mecazi olarak anlatır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'nebeze'nin, bir şeyi elden çıkarmak, fırlatıp atmak ve ondan yüz çevirmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Yahudilerin, kendilerine gelen yeni vahyi ve hatta kendi kitaplarının bazı hükümlerini, sanki hiç bilmiyorlarmış gibi, umursamazca reddetmelerini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nebeze' fiilinin Kur'an'da genellikle bir ahdi bozma, bir sözleşmeyi ihlal etme veya bir ilahi emri terk etme bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Yahudilerin Allah ile olan ahitlerini ve kendi kutsal kitaplarının hükümlerini 'arkalarına atmak' suretiyle ihlal ettiklerini, yani onlara sırt çevirdiklerini ifade eder."}]},{"word":"ٱلْكِتَـٰبَ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Yazılı metin, kutsal kitap, Allah'ın vahyettiği ilahi mesaj.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kitab' kelimesinin 'ketebe' (yazmak) fiilinden türediğini ve yazılı olan her şeyi ifade ettiğini belirtir. Kur'an bağlamında ise, Allah'ın peygamberlerine vahyettiği ve yazıya geçirilmiş olan ilahi metinleri, yani kutsal kitapları ifade eder. Ayette hem Tevrat'ı hem de Kur'an'ı kapsayan genel bir anlam taşır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kitab' kavramının Kur'an'da sadece yazılı metin anlamına gelmediğini, aynı zamanda Allah'ın takdirini, hükmünü ve ilahi yasalarını da ifade ettiğini vurgular. Bu ayette 'Kitap verilenler' ifadesiyle Yahudilere atıfta bulunulurken, 'Allah'ın Kitabı' ifadesiyle hem Tevrat'ın özü hem de Kur'an kastedilerek, ilahi vahyin bütüncül bir kavramı olarak kullanılır."}]},{"word":"ظُهُورِهِمْ","root":"ظ ه ر","rootLatin":"z-h-r","meaning":"Sırtlar, arka kısımlar; mecazi olarak göz ardı etme, önemsememe.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'verâe zuhûrihim' ifadesini mecazi bir anlatım olarak değerlendirir. Bir şeyi 'arkaya atmak', onu tamamen göz ardı etmek, önemsememek ve ona sırt çevirmek anlamına gelir. Ayette, Yahudilerin Allah'ın kitabına karşı gösterdikleri küçümseyici ve reddedici tavrı sembolize eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'zuhûr' kelimesinin 'zahr' (sırt) kelimesinin çoğulu olduğunu ve bir şeyi arkaya atmak deyiminin, o şeyi terk etmek, unutmak ve ona değer vermemek anlamında kullanıldığını açıklar. Bu, Yahudilerin ilahi vahyi bilerek ve isteyerek reddetmelerini, onu hayatlarından çıkarmalarını ifade eder."}]},{"word":"يَعْلَمُونَ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bilmek, haberdar olmak, idrak etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ilm' kelimesini bir şeyi hakikatiyle idrak etmek, kavramak olarak tanımlar. Ayetteki 'ke'ennehum lâ ya'lemûn' (sanki bilmiyorlarmış gibi) ifadesi, Yahudilerin aslında hakikati bildikleri halde, inat ve kibirlerinden dolayı bilmezden gelmelerini, inkarcı bir tavır sergilemelerini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ilm' kavramının Kur'an'da sadece bilgi edinmek değil, aynı zamanda bu bilgiyi hayata geçirmek ve ona göre davranmak anlamını da taşıdığını belirtir. Bu bağlamda, Yahudilerin 'bilmiyorlarmış gibi' davranmaları, sahip oldukları ilahi bilgiye rağmen, onun gereğini yapmaktan kaçınmalarını ve onu reddetmelerini ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/101*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/101*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/101*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/101*