# Bakara Sûresi, 103. Âyet (2:103)

> وَلَوْ أَنَّهُمْ ءَامَنُوا۟ وَٱتَّقَوْا۟ لَمَثُوبَةٌ مِّنْ عِندِ ٱللَّهِ خَيْرٌ ۖ لَّوْ كَانُوا۟ يَعْلَمُونَ

*Velev ennehum âmenû vettekav lemeśûbetun min ‘indi(A)llâhi ḣayr(un)(s) lev kânû ya'lemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Eğer onlar iman edip Allah'ın emirlerine karşı gelmekten sakınmış olsalardı, Allah katında kazanacakları sevap kendileri için daha hayırlı olacaktı. Keşke bilselerdi!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/103

---

## Tefsir

{"topics":["iman","takva","ahiret-mukafat","dunya-ahiret-dengesi"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَوْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"onlar"},{"position":3,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"ham-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inandılar"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱتَّقَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakındılar"},{"position":5,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İbtidâ (Cevap Lâmı)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"elbette"},{"position":5,"surface":"مَثُوبَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar/İsim","root":"ث-و-ب","rootLatin":"th-w-b","lemma":"مَثُوبَة","form":"Mef'ûle","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bir sevap"},{"position":6,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":7,"surface":"عِندِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ع-ن-د","rootLatin":"ayn-n-d","lemma":"عِنْدَ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"katında"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":9,"surface":"خَيْرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"kh-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha hayırlı"},{"position":10,"surface":"لَّوْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer"},{"position":11,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olsalardı"},{"position":12,"surface":"يَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ayn-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bilirlerdi"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, iman ve takvanın Allah katındaki karşılığının dünyevi kazançlardan daha üstün olduğunu vurgulamaktadır. Ayet, insanların bu gerçeği bilmeleri durumunda daha hayırlı bir sonuca ulaşacaklarını ifade ederken, iman, takva ve sevap kavramları etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"أ-م-ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İnanmak, tasdik etmek, güvenmek ve kalben kabul etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'emn' kökünü 'kalbin sükûnet bulması, korkunun zıddı' olarak açıklar. 'İman' ise, 'kalbin tasdik etmesi ve güven duyması'dır. Ayetteki 'âmenû' fiili, sadece dil ile ikrarı değil, aynı zamanda kalben tasdiki ve Allah'a tam bir güvenle bağlanmayı ifade eder ki bu, Allah'ın vaatlerine inanmayı ve emirlerine uymayı içerir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'iman' kavramını Kur'an'ın temel kavramlarından biri olarak ele alır ve onu 'Allah'a ve O'nun gönderdiklerine tereddütsüz bir teslimiyet ve güven' olarak tanımlar. Ayetteki 'âmenû' ifadesi, bu teslimiyetin ve güvenin bir eylem olarak ortaya konulmasını, yani Allah'ın varlığını ve birliğini kabul etmenin ötesinde, O'nun hükümlerine göre yaşamayı da kapsadığını belirtir."}]},{"word":"وَٱتَّقَوْا۟","root":"و-ق-ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'a karşı gelmekten sakınmak, O'nun azabından korunmak ve emirlerine riayet etmek demektir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'takva' kelimesini 'korunmak, sakınmak' anlamında kullanır. Ayetteki 'ittekav' fiili, Allah'ın azabından sakınmak için O'nun emirlerine uymak ve yasaklarından kaçınmak suretiyle bir kalkan edinmeyi ifade eder. Bu, sadece korku değil, aynı zamanda Allah'a karşı duyulan saygı ve sorumluluk bilincidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'takva'yı 'nefsi korkulan şeyden korumak' olarak açıklar. Şer'i anlamda ise 'nefsi Allah'ın azabından, O'na isyan etmekten korumaktır.' Ayetteki 'ittekav' fiili, iman edenlerin Allah'ın sınırlarını gözeterek, günahlardan uzak durarak ve farzları yerine getirerek kendilerini Allah'ın gazabından korumalarını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'takva'nın Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, ancak temelinde 'korunma, sakınma' anlamının yattığını belirtir. Ayetteki 'ittekav' fiili, Allah'a iman edenlerin, bu imanlarının bir gereği olarak, O'nun rızasını kazanmak ve azabından korunmak amacıyla bilinçli bir şekilde hareket etmelerini, yani sorumluluklarını yerine getirmelerini vurgular."}]},{"word":"لَمَثُوبَةٌ","root":"ث-و-ب","rootLatin":"s-v-b","meaning":"Allah katından verilecek olan mükafat, sevap ve güzel karşılık demektir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sevab' kelimesini 'dönüş, geri dönüş' anlamında kullanır ve 'mükafat' olarak açıklar. Ayetteki 'lemesûbetun' ifadesi, iman ve takva sahiplerinin amellerinin karşılığı olarak Allah katından kendilerine geri dönecek olan hayırlı ve güzel mükafatı, yani cenneti ve Allah'ın rızasını ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sevab'ı 'bir amelin karşılığı olarak verilen mükafat' olarak tanımlar. Ayetteki 'lemesûbetun' kelimesi, Allah'ın adaletinin ve lütfunun bir tecellisi olarak, iman ve takva sahiplerine vaat ettiği, dünyevi hiçbir karşılıkla kıyaslanamayacak kadar değerli olan uhrevi mükafatı işaret eder."}]},{"word":"خَيْرٌ","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"h-y-r","meaning":"Daha iyi, daha hayırlı, daha üstün ve daha faziletli demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hayr' kelimesini 'herkesin arzuladığı şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'hayrun' kelimesi, Allah katından gelecek olan sevabın, insanların dünyada elde etmeye çalıştığı her türlü kazançtan, maldan ve mülkten daha üstün, daha kalıcı ve daha faydalı olduğunu vurgular. Bu, bir karşılaştırma ve tercih bildiren bir üstünlük sıfatıdır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hayr' kelimesinin 'üstünlük' ve 'fazilet' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'hayrun' ifadesi, Allah'ın vereceği mükafatın, hem nitelik hem de nicelik açısından dünyevi karşılıkların çok ötesinde olduğunu, dolayısıyla iman ve takvanın getirisinin dünyevi beklentilerden çok daha değerli olduğunu açıkça ortaya koyar."}]},{"word":"يَعْلَمُونَ","root":"ع-ل-م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bilmek, idrak etmek, anlamak ve gerçeği kavramak demektir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ilm' kelimesini 'bir şeyi olduğu gibi idrak etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'ya'lemûne' fiili, insanların eğer bu gerçeği, yani Allah katındaki sevabın daha hayırlı olduğunu tam olarak idrak edebilselerdi, ona göre hareket edeceklerini ifade eder. Bu, sadece bilgi sahibi olmak değil, aynı zamanda bu bilginin gerektirdiği şekilde davranmaktır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ilm' kavramının Kur'an'da sadece teorik bilgiyi değil, aynı zamanda pratik bilgeliği ve eyleme dönüştürülebilen bir idraki de kapsadığını belirtir. Ayetteki 'ya'lemûne' ifadesi, insanların bu hakikati gerçekten kavrayıp içselleştirmeleri durumunda, tercihlerini Allah'ın rızası doğrultusunda yapacaklarını, ancak bu bilginin eksikliği veya göz ardı edilmesi nedeniyle yanlış seçimler yaptıklarını ima eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/103*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/103*