# Bakara Sûresi, 116. Âyet (2:116)

> وَقَالُوا۟ ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ وَلَدًا ۗ سُبْحَـٰنَهُۥ ۖ بَل لَّهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ كُلٌّ لَّهُۥ قَـٰنِتُونَ

*Ve kâlû-teḣaża(A)llâhu veledâ(en)(k) subhâneh(u)(s) bel lehu mâ fî-ssemâvâti vel-ard(i)(s) kullun lehu kânitûn(e)*

**Meal (Diyanet):** "Allah, çocuk edindi" dediler. O, bundan uzaktır. Hayır! Göklerdeki ve yerdeki her şey Allah'ındır. Hepsi O'na boyun eğmiştir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/116

---

## Tefsir

{"topics":["tevhid","kufur-sirk","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"ٱتَّخَذَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-خ-ذ","rootLatin":"'-kh-dh","lemma":"اِتَّخَذَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"edindi"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":4,"surface":"وَلَدًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ل-د","rootLatin":"w-l-d","lemma":"وَلَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"oğul"},{"position":5,"surface":"سُبْحَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سُبْحَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"haşa"},{"position":5,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":6,"surface":"بَل","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İsti'râb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَل","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"oysa"},{"position":7,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":7,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"olanlar"},{"position":9,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":10,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاوَات","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gökler"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ر-ض","rootLatin":"'-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atfedildiği için mecrûr","gloss":"yer"},{"position":12,"surface":"كُلٌّۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"hepsi"},{"position":13,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":13,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'na"},{"position":14,"surface":"قَـٰنِتُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-ن-ت","rootLatin":"q-n-t","lemma":"قَانِت","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"boyun eğmişlerdir"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'a çocuk isnat etme inancını reddederken, O'nun mutlak mülkiyetini ve tüm varlıkların O'na boyun eğdiğini vurgular. Anahtar kavramlar, bu reddiyenin ve tevhid inancının dilbilimsel temellerini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱتَّخَذَ","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"e-h-z","meaning":"Bir şeyi edinmek, kendine mal etmek, benimsemek anlamındadır ve burada Allah'a çocuk isnat etme fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ahz' (أخذ) kökünün bir şeyi ele geçirmek, almak, edinmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ittihâz' (اتخاذ) ise, bir şeyi kendine özel kılmak, benimsemek ve sahiplenmek manasındadır. Burada, Allah'a çocuk edinme isnadının, O'nun zatına yakışmayan bir sahiplenme biçimi olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ittihâz' kelimesinin mecazi olarak bir şeyi kendine nispet etmek, ona sahip çıkmak anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, müşriklerin Allah'a çocuk isnat etmelerinin, O'nun yüce zatına yakışmayan bir 'edinme' fiili olduğunu, bu ifadenin mecazi bir sahiplenme iddiası olduğunu belirtir."}]},{"word":"وَلَدًا","root":"و-ل-د","rootLatin":"v-l-d","meaning":"Doğurulan, çocuk anlamına gelir ve ayette Allah'a isnat edilen 'oğul' kavramını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'veled' (ولد) kelimesinin hem erkek hem de kız çocuk için kullanıldığını, asıl anlamının 'doğurulan' olduğunu belirtir. Ayetteki 'veleden' ifadesi, Allah'ın doğurma veya doğurulma gibi beşeri özelliklerden münezzeh olduğunu vurgulamak için kullanılmıştır; zira doğurma ve doğurulma, acziyet ve sonluluk ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'veled' kelimesinin 'doğum' (vilâde) kökünden geldiğini ve bir şeyden türeyen, ondan meydana gelen anlamını taşıdığını açıklar. Ayetteki 'veleden' ifadesiyle, Allah'ın hiçbir şeye muhtaç olmadığı, hiçbir şeyden türemediği ve hiçbir şeyin O'ndan türemediği gerçeği vurgulanır, böylece O'nun mutlak birliği ve eşsizliği pekiştirilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'veled' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a ortak koşma (şirk) bağlamında ele alındığını belirtir. Allah'a çocuk isnat etmenin, O'nun mutlak birliğini ve yaratıcılığını zedeleyen en büyük şirk biçimlerinden biri olduğunu ifade eder. Ayetteki 'veleden' kelimesi, bu şirk inancının temelini oluşturan bir kavram olarak reddedilmektedir."}]},{"word":"سُبْحَـٰنَهُۥ","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Allah'ı her türlü eksiklikten, noksanlıktan ve beşeri özelliklerden tenzih etme, yüceltme anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'sübhân' kelimesinin 'sebh' (yüzmek, hızlı hareket etmek) kökünden geldiğini ve Allah'ın her türlü noksanlıktan uzak, yüce ve münezzeh olduğunu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'Sübhânehû' ifadesi, Allah'a çocuk isnat etme gibi bir iftirayı kesin bir dille reddetmek ve O'nun mutlak kemalini vurgulamak için kullanılmıştır."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sübhân' kelimesinin Allah'ın zatına mahsus bir tenzih ve ta'zim ifadesi olduğunu açıklar. Bu kelimenin, Allah'ın hiçbir şeye benzemediğini, hiçbir eksikliği olmadığını ve her türlü noksanlıktan münezzeh olduğunu bildirdiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın çocuk edinme gibi beşeri bir fiilden tamamen uzak olduğunu kesin bir şekilde ortaya koyar."}]},{"word":"قَـٰنِتُونَ","root":"ق-ن-ت","rootLatin":"k-n-t","meaning":"İtaat edenler, boyun eğenler, huşu içinde duranlar anlamındadır ve tüm varlıkların Allah'a mutlak teslimiyetini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'kunût' (قنوت) kelimesinin asıl anlamının 'itaatle durmak, boyun eğmek' olduğunu belirtir. Ayetteki 'kânitûn' ifadesi, göklerde ve yerde olan her şeyin, iradeli veya iradesiz olarak Allah'ın emrine ve kanunlarına boyun eğdiğini, O'na teslim olduğunu vurgular. Bu, Allah'ın mutlak egemenliğinin bir göstergesidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'kunût' kelimesinin hem 'itaat' hem de 'sükût' (sessizlik, huşu) anlamlarını içerdiğini ifade eder. Ayetteki 'kânitûn' kelimesi, tüm varlıkların Allah'ın kudreti karşısında acizliğini ve O'nun iradesine tam bir teslimiyetle boyun eğdiğini, bu teslimiyetin hem iradi hem de zorunlu olabileceğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kunût' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a karşı gösterilen tam bir teslimiyet, huşu ve sürekli itaat anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'kânitûn' ifadesi, Allah'a çocuk isnat etme gibi bir iddiayı reddederken, tüm evrenin O'nun mutlak otoritesi altında olduğunu ve O'na boyun eğdiğini vurgulayarak tevhid inancını pekiştirir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/116*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/116*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/116*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/116*