# Bakara Sûresi, 122. Âyet (2:122)

> يَـٰبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ٱذْكُرُوا۟ نِعْمَتِىَ ٱلَّتِىٓ أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَنِّى فَضَّلْتُكُمْ عَلَى ٱلْعَـٰلَمِينَ

*Yâ benî isrâ-île-żkurû ni'metiye-lletî en'amtu ‘aleykum veennî faddaltukum ‘ale-l'âlemîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Ey İsrailoğulları! Size verdiğim nimetimi ve (bir zamanlar) sizi cümle aleme üstün tuttuğumu hatırlayın.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/122

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","rizik","sukur"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"Ey"},{"position":1,"surface":"بَنِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-ي","rootLatin":"b-n-y","lemma":"بَنِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için mansûb, muzâf olduğu için nun düşmüştür.","gloss":"oğulları"},{"position":2,"surface":"إِسْرَٰٓءِيلَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِسْرَائِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr, gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mecrûr","gloss":"İsrail"},{"position":3,"surface":"ٱذْكُرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, nunun düşmesi üzerine mebnî","gloss":"hatırlayın"},{"position":4,"surface":"نِعْمَتِىَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"نِعْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"nimetimi"},{"position":4,"surface":"ىَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":5,"surface":"ٱلَّتِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"اَلَّتِي","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"ki o"},{"position":6,"surface":"أَنْعَمْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"أَنْعَمَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdim"},{"position":7,"surface":"عَلَيْكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerinize"},{"position":7,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"أَنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"benim"},{"position":8,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"benim"},{"position":9,"surface":"فَضَّلْتُكُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-d-l","lemma":"فَضَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"üstün tuttum"},{"position":9,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi"},{"position":10,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":11,"surface":"ٱلْعَـٰلَمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَالَم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"âlemlerin"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 122. ayet, İsrailoğulları'na hitaben, Allah'ın onlara bahşettiği nimetleri ve onları bir dönem diğer topluluklara üstün kıldığını hatırlatır. Ayet, şükür ve Allah'ın lütuflarını idrak etme çağrısı taşımaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱذْكُرُوا۟","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Hatırlayın, anın, zikredin.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zikr (ذكر), bir şeyi hem kalben hem de dille anmaktır. Ayetteki 'üzkurû' (اذكروا) emri, İsrailoğulları'nın Allah'ın kendilerine verdiği nimetleri unutmamaları, aksine onları daima akıllarında tutarak şükretmeleri gerektiğini ifade eder. Bu, sadece dil ile söylemek değil, aynı zamanda kalben idrak etmek ve gereğini yerine getirmektir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'üzkurû' (اذكروا) fiili, 'şükredin' (اشكروا) anlamında mecazi bir kullanımdır. İsrailoğulları'ndan, kendilerine verilen nimetleri hatırlayarak Allah'a şükretmeleri ve O'nun emirlerine uymaları istenmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zikr kavramı, Kur'an'da sadece 'hatırlama' değil, aynı zamanda 'Allah'ı anma, O'nun varlığını ve kudretini idrak etme' anlamlarını da taşır. Bu ayette, İsrailoğulları'nın geçmişteki ilahi lütufları hatırlayarak mevcut durumlarını değerlendirmeleri ve Allah'a karşı sorumluluklarını yerine getirmeleri gerektiği vurgulanır."}]},{"word":"نِعْمَتِىَ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-'-m","meaning":"Bana ait olan nimetim, lütfum.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ni'met (نعمة), Allah'ın kullarına bahşettiği her türlü iyilik ve lütuftur. Bu ayetteki 'ni'metî' (نِعْمَتِىَ) ifadesi, Allah'ın İsrailoğulları'na özel olarak verdiği, onları Firavun'dan kurtarması, onlara kitap ve peygamberler göndermesi gibi sayısız lütufları kapsar."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Ni'met (نعمة), Allah'ın kullarına ihsan ettiği rızık, sağlık, güvenlik ve hidayet gibi her türlü hayırdır. Ayetteki 'ni'metî' (نِعْمَتِىَ) ifadesi, İsrailoğulları'na verilen özel ilahi ihsanları ve lütufları vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Ni'met (نعمة), Allah'ın kullarına verdiği her türlü iyilik ve güzelliktir. Bu ayetteki 'ni'metî' (نِعْمَتِىَ) ifadesi, Allah'ın İsrailoğulları'na bahşettiği, onları diğer kavimlerden üstün kılan özel lütufları ve imkanları ifade eder."}]},{"word":"أَنْعَمْتُ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-'-m","meaning":"Nimet verdim, lütufta bulundum.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İn'âm (إنعام), nimet vermek, lütufta bulunmaktır. 'En'amtü' (أَنْعَمْتُ) fiili, Allah'ın İsrailoğulları'na doğrudan ve bizzat nimetler verdiğini, bu nimetlerin kaynağının yalnızca O olduğunu belirtir. Bu, onların bu nimetlere layık olmaları gerektiğini hatırlatır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İn'âm (إنعام), birine iyilik ve lütufta bulunmaktır. Ayetteki 'en'amtü' (أَنْعَمْتُ) fiili, Allah'ın İsrailoğulları'na bahşettiği nimetlerin, O'nun mutlak kudret ve cömertliğinin bir tezahürü olduğunu gösterir. Bu, onların bu nimetlere karşılık şükretme yükümlülüğünü pekiştirir."}]},{"word":"فَضَّلْتُكُمْ","root":"ف ض ل","rootLatin":"f-d-l","meaning":"Sizi üstün kıldım, faziletli ettim.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fadl (فضل), bir şeyin diğerinden daha fazla veya daha iyi olmasıdır. 'Faddaltüküm' (فَضَّلْتُكُمْ) ifadesi, Allah'ın İsrailoğulları'nı belirli bir dönemde, diğer kavimlere göre ilim, peygamberlik, kitap ve dünyevi imkanlar açısından üstün kıldığını belirtir. Bu üstünlük, mutlak ve ebedi bir üstünlük değil, belirli bir zaman dilimine ve şartlara bağlı bir lütuftur."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Faddaltüküm (فضلتكم), sizi diğer kavimlerden daha üstün ve seçkin kıldım demektir. Bu üstünlük, onlara verilen peygamberler, indirilen kitaplar ve Mısır'dan kurtarılmaları gibi özel ilahi lütuflarla gerçekleşmiştir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Tafdîl (تفضيل), bir şeyi diğerine tercih etmek, üstün kılmaktır. Ayetteki 'faddaltüküm' (فَضَّلْتُكُمْ) ifadesi, İsrailoğulları'nın o dönemde yaşayan diğer kavimlere nazaran Allah katında daha fazla lütuf ve imkana sahip kılındığını gösterir. Bu, onların bu lütuflara karşılık şükretmeleri ve Allah'ın emirlerine uymaları gerektiğini hatırlatır."}]},{"word":"ٱلْعَـٰلَمِينَ","root":"ع ل م","rootLatin":"'-l-m","meaning":"Âlemler, tüm yaratılmışlar, tüm insanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âlem (عالم), Allah'ın varlığına delalet eden her şeydir. 'el-Âlemîn' (ٱلْعَـٰلَمِينَ) ise, genellikle insan ve cin topluluklarını ifade eder. Bu ayette, İsrailoğulları'nın kendi dönemlerindeki diğer insan topluluklarına üstün kılındığı anlamındadır, tüm evrensel varlıklara değil."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"el-Âlemîn (العالمين) kelimesi, burada 'zamanlarındaki insanlar' anlamında kullanılmıştır. Yani İsrailoğulları, kendi dönemlerinde yaşayan diğer insan topluluklarına göre üstün kılınmıştır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Âlemîn (عالمين) kelimesi, Kur'an'da genellikle 'insanlar' veya 'insan ve cin toplulukları' anlamında kullanılır. Bu ayetteki bağlamda, İsrailoğulları'nın kendi dönemlerindeki diğer milletlere karşı sahip olduğu özel bir konum ve ayrıcalık ifade edilmektedir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/122*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/122*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/122*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/122*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/122*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/122*