# Bakara Sûresi, 128. Âyet (2:128)

> رَبَّنَا وَٱجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِن ذُرِّيَّتِنَآ أُمَّةً مُّسْلِمَةً لَّكَ وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَآ ۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ

*Rabbenâ vec'alnâ muslimeyni leke vemin żurriyyetinâ ummeten muslimeten leke veerinâ menâsikenâ vetub ‘aleynâ(s) inneke ente-ttevvâbu-rrahîm(u)*

**Meal (Diyanet):** "Rabbimiz! Bizi sana teslim olmuş kimseler kıl. Soyumuzdan da sana teslim olmuş bir ümmet kıl. Bize ibadet yerlerini ve ilkelerini göster. Tövbemizi kabul et. Çünkü sen, tövbeleri çok kabul edensin, çok merhametli olansın."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/128

---

## Tefsir

{"topics":["dua","tovbe","hac","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş münâdâ olduğu için mansûb","gloss":"Rabb"},{"position":1,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":2,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":2,"surface":"ٱجْعَلْ","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için meczûm","gloss":"kıl"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bizi"},{"position":3,"surface":"مُسْلِمَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"مُسْلِم","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"teslim olan iki kişi"},{"position":4,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":6,"surface":"ذُرِّيَّةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-ر-ر","rootLatin":"dh-r-r","lemma":"ذُرِّيَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nesil"},{"position":6,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":7,"surface":"أُمَّةً","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-م-م","rootLatin":"'-m-m","lemma":"أُمَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir ümmet"},{"position":8,"surface":"مُّسْلِمَةً","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"مُسْلِمَة","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"teslim olan"},{"position":9,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":9,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"أَرِنَا","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"أَرَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için meczûm","gloss":"göster bize"},{"position":10,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bize"},{"position":11,"surface":"مَنَاسِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-س-ك","rootLatin":"n-s-k","lemma":"مَنَاسِك","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ibadet yollarımızı"},{"position":11,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"تُبْ","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"ت-و-ب","rootLatin":"t-w-b","lemma":"تَابَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için meczûm","gloss":"tevbe et"},{"position":13,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":13,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":14,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz"},{"position":14,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"sen"},{"position":15,"surface":"أَنتَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için merfû","gloss":"sen"},{"position":16,"surface":"ٱلتَّوَّابُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ت-و-ب","rootLatin":"t-w-b","lemma":"تَوَّاب","form":"Fa''âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"tevbeleri kabul eden"},{"position":17,"surface":"ٱلرَّحِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"merhametli"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 128. ayet, Hz. İbrahim ve İsmail'in Allah'a yönelişini, teslimiyetlerini ve nesillerinin de bu teslimiyet üzere olmasını dilemelerini ifade eder. Ayet, 'İslam', 'ibadet' ve 'tevbe' gibi temel dinî kavramlar etrafında şekillenerek, Allah'ın rahmet ve tevbe kabul ediciliğini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"مُسْلِمَيْنِ","root":"س ل م","rootLatin":"s-l-m","meaning":"Ayette, Hz. İbrahim ve İsmail'in Allah'a tam bir teslimiyet içinde olmalarını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'سَلَمَ' (se-le-me) kökünü 'selamet, barış, teslimiyet' olarak açıklar. 'Müslim' kelimesi, kişinin kendini Allah'a teslim etmesi, O'nun emirlerine boyun eğmesi ve böylece iç huzura ermesi anlamını taşır. Ayetteki 'müslimeyn' ifadesi, bu teslimiyetin ikili bir özne tarafından (İbrahim ve İsmail) gerçekleştirildiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'İslam' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini inceler. Ona göre 'İslam', kişinin kendi iradesini tamamen Allah'ın iradesine teslim etmesi, O'na boyun eğmesi ve böylece 'barış' (selam) durumuna ulaşmasıdır. Ayetteki 'müslimeyn' ifadesi, bu teslimiyetin Hz. İbrahim ve İsmail tarafından bilinçli bir eylem olarak talep edildiğini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'müslim' kelimesini 'Allah'a itaat eden, O'nun hükümlerine boyun eğen' olarak açıklar. Ayetteki 'müslimeyn' ifadesi, bu itaatin ve boyun eğmenin Hz. İbrahim ve İsmail tarafından Allah'tan istenen bir durum olduğunu belirtir."}]},{"word":"أُمَّةً","root":"أ م م","rootLatin":"ü-m-m","meaning":"Ayette, Hz. İbrahim ve İsmail'in soyundan gelecek, Allah'a teslim olmuş bir topluluğu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'أُمَّة' (ümmet) kelimesini 'aynı hedefi veya aynı zamanı paylaşan topluluk' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Hz. İbrahim ve İsmail'in soyundan gelecek, Allah'a teslimiyet ortak paydasında birleşen bir topluluğu ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ümmet' kelimesinin farklı kullanımlarını sıralar ve 'bir peygambere tabi olan topluluk' anlamını vurgular. Ayetteki 'ümmeten müslimeten' ifadesi, Hz. İbrahim'in soyundan gelecek ve İslam'a tabi olacak bir topluluğu dilemesini yansıtır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ümmet' kelimesinin 'bir araya gelmiş insanlar topluluğu' anlamını verir. Ayetteki bağlamda, Hz. İbrahim ve İsmail'in dualarında, kendi teslimiyetlerinin ötesinde, gelecek nesillerinin de aynı teslimiyet üzere bir topluluk oluşturmasını arzu ettiklerini gösterir."}]},{"word":"مَنَاسِكَنَا","root":"ن س ك","rootLatin":"n-s-k","meaning":"Ayette, Hz. İbrahim ve İsmail'in Allah'a ibadet etme yollarını, hac ve umre gibi ritüellerini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'menâsik' kelimesini 'ibadet yerleri ve ibadet şekilleri' olarak açıklar. Ayetteki 'erine menâsikenâ' ifadesi, Hz. İbrahim ve İsmail'in Allah'tan, kendilerine hac ve umre gibi ibadetlerin nasıl yapılacağını göstermesini talep ettiklerini belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'نُسُك' (nüsük) kelimesini 'ibadet, takva ve Allah'a yaklaşma' olarak tanımlar. 'Menâsik' ise bu ibadetlerin yapıldığı yerler veya ibadetlerin kendisi anlamına gelir. Ayette, Allah'tan bu ibadet yollarının kendilerine öğretilmesi istenmektedir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'menâsik' kelimesinin 'ibadetler, özellikle hac ibadetinin merasimleri' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Hz. İbrahim ve İsmail'in, Kâbe'nin inşası sonrası bu kutsal mekânda yapılacak ibadetlerin detaylarını öğrenme arzusunu yansıtır."}]},{"word":"وَتُبْ","root":"ت و ب","rootLatin":"t-v-b","meaning":"Ayette, Allah'ın Hz. İbrahim ve İsmail'in dualarını ve yönelişlerini kabul etmesini, onlara merhamet etmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'تَابَ' (tâbe) fiilini 'dönmek' olarak açıklar. Kulun Allah'a dönmesi 'tevbe', Allah'ın kula dönmesi ise 'tevbeyi kabul etme, merhamet etme' anlamındadır. Ayetteki 've tüb aleynâ' ifadesi, Allah'ın kendilerine yönelmesini, dualarını kabul edip merhamet etmesini talep ettiklerini gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'tevbe' kelimesinin 'günahı terk edip Allah'a yönelmek' anlamını taşırken, Allah'ın 'tevbe etmesi'nin ise 'kulu affetmesi ve ona merhamet etmesi' olduğunu belirtir. Ayetteki bu dua, Allah'ın affediciliğine ve merhametine bir yakarıştır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tevbe' kavramının Kur'an'daki kullanımını incelerken, hem kulun Allah'a yönelişini hem de Allah'ın kuluna yönelişini kapsadığını belirtir. Ayetteki 've tüb aleynâ' ifadesi, Allah'ın rahmet ve mağfiretiyle kendilerine yönelmesini, dualarını kabul etmesini isteme anlamındadır."}]},{"word":"ٱلتَّوَّابُ","root":"ت و ب","rootLatin":"t-v-b","meaning":"Ayette, Allah'ın kullarının tevbesini çokça kabul eden, merhamet eden sıfatını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'Tevvâb' ismini 'kullarının tevbesini çokça kabul eden, onlara tekrar tekrar yönelen ve merhamet eden' olarak açıklar. Ayetteki bu isim, Hz. İbrahim ve İsmail'in dualarının kabul edileceğine olan inançlarını ve Allah'ın bu sıfatına sığınmalarını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Tevvâb' isminin 'tevbeyi çokça kabul eden, günahları bağışlayan' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bu kullanım, Allah'ın affediciliğinin ve merhametinin sınırsız olduğunu, kullarının samimi yönelişlerini karşılıksız bırakmadığını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tevbe' kavramının Allah ile kul arasındaki ilişkiyi yeniden tesis etme aracı olduğunu belirtir. 'Tevvâb' ismi ise, Allah'ın bu ilişkiyi sürekli olarak onarmaya ve kullarına bağışlayıcılıkla yaklaşmaya hazır olduğunu gösterir. Ayette, bu isimle Allah'a yakarış, O'nun affediciliğine olan güveni pekiştirir."}]},{"word":"ٱلرَّحِيمُ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Ayette, Allah'ın kullarına karşı sonsuz merhamet ve şefkat sahibi olduğunu ifade eden sıfatıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'Rahîm' ismini 'çok merhametli, merhameti sürekli olan' olarak açıklar. Bu isim, Allah'ın kullarına olan şefkatinin ve lütfunun sürekliliğini ifade eder. Ayetteki 'Tevvâb' ismiyle birlikte kullanılması, Allah'ın tevbeyi kabul etmesinin ardında yatan sonsuz merhametini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'Rahîm' isminin 'ahirette müminlere özel merhamet eden' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bu kullanım, Hz. İbrahim ve İsmail'in dualarının kabulü ve nesillerinin hidayeti için Allah'ın bu özel merhametine sığındıklarını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Rahîm' isminin Allah'ın kullarına olan şefkat ve lütfunun tecellisi olduğunu ifade eder. Ayette 'Tevvâb' ile birlikte zikredilmesi, Allah'ın tevbe kabul ediciliğinin, O'nun engin merhametinin bir sonucu olduğunu vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı Yüksek Lisans Tezi** — Canan Çalışkan · *2/128*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/128*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/128*
- **Altı Peygamber - Hz.İbrahim (a.s) Halillullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/128*
- **Altı Peygamber - Hz.İbrahim (a.s) Halillullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/128*