# Bakara Sûresi, 129. Âyet (2:129)

> رَبَّنَا وَٱبْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِّنْهُمْ يَتْلُوا۟ عَلَيْهِمْ ءَايَـٰتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلْكِتَـٰبَ وَٱلْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ ۚ إِنَّكَ أَنتَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ

*Rabbenâ veb'aś fîhim rasûlen minhum yetlû ‘aleyhim âyâtike veyu'allimuhumu-lkitâbe velhikmete veyuzekkîhim(c) inneke ente-l'azîzu-lhakîm(u)*

**Meal (Diyanet):** "Rabbimiz! İçlerinden onlara bir peygamber gönder; onlara ayetlerini okusun, kitabı ve hikmeti öğretsin ve onları her kötülükten arındırsın. Şüphesiz, sen mutlak güç sahibisin, hüküm ve hikmet sahibisin."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/129

---

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","vahiy-kuran","ilim-hikmet","dua","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"رَبَّنَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"r-b-b","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş münâdâ olduğu için mansûb","gloss":"Rabbimiz"},{"position":1,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":2,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":2,"surface":"ٱبْعَثْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"b-'-s̱","rootLatin":"b-'-th","lemma":"بَعَثَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için meczûm","gloss":"gönder"},{"position":3,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":3,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":4,"surface":"رَسُولًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"r-s-l","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir peygamber"},{"position":5,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den, dan"},{"position":5,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlardan"},{"position":6,"surface":"يَتْلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"t-l-w","rootLatin":"t-l-w","lemma":"تَلَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"okur"},{"position":7,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":7,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":8,"surface":"ءَايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"'-y-y","rootLatin":"'-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"ayetlerini"},{"position":8,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Senin"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"يُعَلِّمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"'-l-m","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلَّمَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"öğretir"},{"position":9,"surface":"هُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara"},{"position":10,"surface":"ٱلْكِتَـٰبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"k-t-b","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Kitabı"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"ٱلْحِكْمَةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"h-k-m","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حِكْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"hikmeti"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"يُزَكِّيهِمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"z-k-w","rootLatin":"z-k-w","lemma":"زَكَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"onları arıtır"},{"position":12,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":13,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz"},{"position":13,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Sen"},{"position":14,"surface":"أَنتَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fasıl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"Sen"},{"position":15,"surface":"ٱلْعَزِيزُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Sıfat","root":"'-z-z","rootLatin":"'-z-z","lemma":"عَزِيز","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"güçlü"},{"position":16,"surface":"ٱلْحَكِيمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Sıfat","root":"h-k-m","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حَكِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Atfedildiği için merfû","gloss":"hikmet sahibi"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 129. ayet, Hz. İbrahim'in duasını aktararak peygamberin temel görevlerini ve niteliklerini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır. Ayet, risaletin tebliğ, talim ve tezkiye boyutlarını vurgularken, Allah'ın 'Azîz' ve 'Hakîm' isimleriyle olan ilişkisini de semantik olarak güçlendirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"وَٱبْعَثْ","root":"ب ع ث","rootLatin":"b-a-s","meaning":"Birini bir göreve tayin etmek, göndermek, diriltmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ba's (بعث) kelimesi, bir şeyi yerinden kaldırmak, uyandırmak ve göndermek anlamlarına gelir. Ayetteki 'veb'as' (وابعث) ifadesi, Allah'tan, insanları doğru yola iletmek üzere bir peygamber göndermesini talep etme anlamındadır. Bu, sadece fiziksel bir gönderme değil, aynı zamanda manevi bir görevlendirmedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ba's (بعث) kelimesi, Kur'an'da 'göndermek' ve 'diriltmek' anlamlarında sıkça kullanılır. Burada 'veb'as fîhim resûlen' (وابعث فيهم رسولا) ifadesi, 'onların içinden bir elçi çıkar, görevlendir' demektir. Bu, peygamberin kendi toplumundan olmasının önemini vurgular."}]},{"word":"رَسُولًا","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah tarafından insanlara mesaj iletmek üzere görevlendirilmiş elçi, peygamber.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Resûl (رسول), bir mesajı iletmek üzere gönderilen kişidir. Bu kelime, 'irsâl' (إرسال) kökünden gelir ve bir şeyi serbest bırakmak, göndermek anlamına gelir. Kur'an'da resûl, Allah'ın emir ve yasaklarını insanlara ulaştıran, vahiy alan ve tebliğ eden özel bir görevlidir. Ayetteki 'resûlen' (رسولا) ifadesi, bu ilahi elçilik görevini üstlenecek kişiyi ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Resûl (رسول) kavramı, Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve 'nebi' (نبي) kavramıyla yakın ilişki içindedir. Resûl, Allah'ın mesajını insanlara ulaştıran, onlara doğru yolu gösteren ve ilahi iradeyi açıklayan kişidir. Ayetteki kullanımı, Hz. İbrahim'in, soyundan gelecek ve bu elçilik görevini üstlenecek birini dilemesini yansıtır."}]},{"word":"يَتْلُوا۟","root":"ت ل و","rootLatin":"t-l-v","meaning":"Okumak, takip etmek, ardı sıra gitmek, tilavet etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tilavet (تلاوة), bir şeyi ardı sıra okumak, takip etmek demektir. Kur'an'da genellikle Allah'ın ayetlerini okumak ve onları anlamak anlamında kullanılır. Ayetteki 'yetlû aleyhim âyâtike' (يتلو عليهم آياتك) ifadesi, peygamberin görevinin sadece ayetleri lafzen okumak değil, aynı zamanda onların anlamlarını açıklamak ve insanlara ulaştırmak olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tilavet (تلاوة), bir şeyi takip etmek ve ardı sıra gitmek anlamındadır. Kur'an okumak için kullanıldığında, sadece lafızları telaffuz etmek değil, aynı zamanda manalarını düşünmek ve gereğince amel etmek anlamını da içerir. Bu ayette peygamberin, Allah'ın ayetlerini insanlara hem lafzen okuyup hem de manen açıklayarak tebliğ etme görevini vurgular."}]},{"word":"ٱلْكِتَـٰبَ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Yazılı metin, Allah tarafından gönderilen ilahi vahiy, kutsal kitap.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kitâb (كتاب), yazılı olan şey demektir. Kur'an'da ise genellikle Allah'ın peygamberlerine indirdiği ilahi vahiyleri, yani kutsal kitapları ifade eder. Ayetteki 'el-Kitâb' (الكتاب) ifadesi, peygamberin insanlara öğreteceği ilahi kanunları, hükümleri ve hikmetleri içeren vahyi temsil eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kitâb (كتاب), Allah'ın kelamıdır ve peygamberler aracılığıyla insanlara gönderilmiştir. Bu, sadece yazılı bir metin değil, aynı zamanda bir yaşam rehberi ve kanunlar bütünüdür. Ayetteki 'yu'allimuhumu'l-Kitâb' (ويعلمهم الكتاب) ifadesi, peygamberin bu ilahi rehberi insanlara öğretme, açıklama ve tatbik etme görevini vurgular."}]},{"word":"وَٱلْحِكْمَةَ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Doğru hüküm verme yeteneği, derin anlayış, ilahi bilgi, sünnet.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hikmet (حكمة), bir şeyi en doğru şekilde bilmek ve en doğru şekilde yapmak demektir. Kur'an'da genellikle peygamberin sünneti, ilahi kanunların derin anlamları ve doğru hüküm verme yeteneği olarak geçer. Ayetteki 'el-Hikme' (الحكمة) ifadesi, peygamberin sadece Kitab'ı değil, aynı zamanda onun pratik uygulamasını, derin anlamlarını ve doğru yaşam biçimini de öğreteceğini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hikmet (حكمة) kavramı, Kur'an'da genellikle 'Kitap' ile birlikte anılır ve ilahi bilginin pratik uygulaması, doğru anlayış ve peygamberin sünneti olarak yorumlanır. Bu, sadece teorik bilgi değil, aynı zamanda yaşamın her alanında doğru kararlar alma ve adil davranma yeteneğidir. Ayetteki kullanımı, peygamberin öğretiminin kapsamlılığını gösterir."}]},{"word":"وَيُزَكِّيهِمْ","root":"ز ك و","rootLatin":"z-k-v","meaning":"Arındırmak, temizlemek, geliştirmek, yüceltmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tezkiye (تزكية), bir şeyi temizlemek, arındırmak ve büyütmek, geliştirmek anlamlarına gelir. Kur'an'da genellikle nefsi günahlardan arındırmak, ahlakı güzelleştirmek ve manevi olarak yükseltmek anlamında kullanılır. Ayetteki 'yüzekkîhim' (يزكيهم) ifadesi, peygamberin görevinin sadece öğretmekle kalmayıp, aynı zamanda insanların ruhlarını ve ahlaklarını kötü huylardan temizleyerek onları olgunlaştırmak olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Zekât (زكاة) ve tezkiye (تزكية) kelimeleri, artma, temizlenme ve bereketlenme anlamlarını taşır. Peygamberin insanları tezkiye etmesi, onların kalplerini şirkten, günahlardan ve kötü ahlaktan arındırarak imanlarını ve salih amellerini artırması demektir. Bu, peygamberlik görevinin ahlaki ve manevi boyutunu açıkça ortaya koyar."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/129*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/129*
- **Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı Yüksek Lisans Tezi** — Canan Çalışkan · *2/129*
- **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/129*
- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/129*
- **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/129*