# Bakara Sûresi, 130. Âyet (2:130)

> وَمَن يَرْغَبُ عَن مِّلَّةِ إِبْرَٰهِـۧمَ إِلَّا مَن سَفِهَ نَفْسَهُۥ ۚ وَلَقَدِ ٱصْطَفَيْنَـٰهُ فِى ٱلدُّنْيَا ۖ وَإِنَّهُۥ فِى ٱلْـَٔاخِرَةِ لَمِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ

*Vemen yerġabu ‘an milleti ibrâhîme illâ men sefihe nefseh(u)(c) velekadi-stafeynâhu fî-ddunyâ(c) ve-innehu fi-l-âḣirati lemine-ssâlihîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kendini bilmeyenden başka İbrahim'in dininden kim yüz çevirir? Andolsun, biz İbrahim'i bu dünyada seçkin kıldık. Şüphesiz o ahirette de iyilerdendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/130

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-ibrahim","musrikler","dunya-ahiret-dengesi","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":2,"surface":"يَرْغَبُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-غ-ب","rootLatin":"r-gh-b","lemma":"رَغِبَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"yüz çevirir"},{"position":3,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"مِّلَّةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ل","rootLatin":"m-l-l","lemma":"مِلَّة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dininden"},{"position":5,"surface":"إِبْرَٰهِـۧمَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِبْرَاهِيم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"İbrahim'in"},{"position":6,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":7,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Müstesna olduğu için mebnî","gloss":"kimse"},{"position":8,"surface":"سَفِهَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ف-ه","rootLatin":"s-f-h","lemma":"سَفِهَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"akılsızlık etti"},{"position":9,"surface":"نَفْسَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"nefsini"},{"position":9,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":10,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"لَقَدِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"andolsun ki"},{"position":11,"surface":"ٱصْطَفَيْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-ف-و","rootLatin":"s-f-w","lemma":"اِصْطَفَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"seçtik"},{"position":11,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":12,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":13,"surface":"ٱلدُّنْيَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"دُنْيَا","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (takdiri)","gloss":"dünyada"},{"position":14,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz"},{"position":14,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mebnî","gloss":"o"},{"position":15,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":16,"surface":"ٱلْـَٔاخِرَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"'-kh-r","lemma":"آخِرَة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ahirette"},{"position":17,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette"},{"position":17,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":18,"surface":"ٱلصَّـٰلِحِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِح","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"iyilerden"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. İbrahim'in dininden yüz çevirmenin akılsızlık olduğunu vurgularken, onun dünya ve ahiretteki seçkin konumunu dile getirmektedir. Anahtar kavramlar, 'yüz çevirme', 'akılsızlık', 'seçme' ve 'salih olma' fiilleri etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"يَرْغَبُ","root":"ر غ ب","rootLatin":"r-ğ-b","meaning":"Bir şeyden yüz çevirmek, ondan uzaklaşmak, istememek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rağabe' kelimesinin 'bir şeye yönelmek' veya 'bir şeyden yüz çevirmek' olmak üzere iki zıt anlamda kullanılabileceğini belirtir. Ayetteki 'an' harf-i cerri ile kullanıldığında 'yüz çevirmek, ondan uzaklaşmak' anlamını ifade eder. Burada İbrahim'in dininden yüz çevirme eylemini anlatır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'rağabe an' ifadesinin 'terk etmek, vazgeçmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayette, İbrahim'in milletinden (dininden) yüz çevirenlerin durumunu mecazi bir anlatımla ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rağabe' kökünün Kur'an'da genellikle bir şeye karşı duyulan şiddetli arzu veya ondan yüz çevirme anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, İbrahim'in dinine karşı bir isteksizliği ve ondan uzaklaşmayı ifade eder."}]},{"word":"مِّلَّةِ","root":"م ل ل","rootLatin":"m-l-l","meaning":"Din, şeriat, yol, inanç sistemi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mille' kelimesinin 'şeriat, din' anlamına geldiğini ve genellikle peygamberlere nispet edildiğini belirtir. Ayette 'millet-i İbrahim' ifadesi, Hz. İbrahim'in tebliğ ettiği din ve inanç sistemini ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'mille' kelimesinin 'din' ve 'şeriat' anlamlarına geldiğini ve 'İbrahim'in milleti' ifadesinin onun getirdiği dini yolu temsil ettiğini açıklar. Ayette, bu dinin evrenselliğine ve doğruluğuna işaret edilir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'mille'nin 'din' ile eş anlamlı olduğunu ancak 'din'in Allah'a, 'mille'nin ise peygambere nispet edildiğini belirtir. Bu ayette 'millet-i İbrahim' ifadesi, Hz. İbrahim'in tebliğ ettiği ilahi yolu ve inanç sistemini vurgular."}]},{"word":"سَفِهَ","root":"س ف ه","rootLatin":"s-f-h","meaning":"Akılsızlık etmek, kendini bilmezlik yapmak, hafif akıllı olmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sefihe nefsehu' ifadesinin 'nefsini cahil kıldı, akılsızlık etti' anlamına geldiğini belirtir. Ayette, İbrahim'in dininden yüz çevirenlerin kendi akıllarına ve ruhlarına karşı bir haksızlık ve akılsızlık içinde olduklarını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sefih' kelimesinin 'akıl ve hikmetten yoksun olmak' anlamına geldiğini ifade eder. 'Sefihe nefsehu' ise kişinin kendi nefsine karşı cahilce davranması, onu zarara uğratması demektir. Bu bağlamda, İbrahim'in dininden yüz çevirmenin akılsızca bir davranış olduğunu belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sefih' kelimesinin 'akıl ve hilm eksikliği' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, İbrahim'in dininden sapmanın, kişinin kendi aklına ve menfaatine aykırı bir eylem olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱصْطَفَيْنَـٰهُ","root":"ص ف و","rootLatin":"s-f-v","meaning":"Onu seçtik, arındırdık, üstün kıldık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ıstıfâ' kelimesinin 'bir şeyi saflaştırmak, arındırmak ve seçmek' anlamına geldiğini belirtir. Allah'ın Hz. İbrahim'i 'ıstıfâ' etmesi, onu peygamberlik için seçtiğini, onu her türlü kusurdan arındırdığını ve üstün kıldığını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ıstıfâ' fiilinin 'seçmek, tercih etmek' anlamında kullanıldığını ve bu seçimin ilahi bir iradeyle gerçekleştiğini vurgular. Ayette, Allah'ın Hz. İbrahim'i dünya hayatında özel bir konuma layık gördüğünü belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ıstıfâ' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın belirli kişileri özel bir amaç için seçmesi anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, Hz. İbrahim'in Allah tarafından peygamberlik ve önderlik için seçilmiş özel bir kul olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلصَّـٰلِحِينَ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"Salihler, iyi işler yapanlar, doğru ve dürüst olanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'salih' kelimesinin 'fesadın zıttı' olduğunu ve 'doğruluk, iyilik, uygunluk' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Salihîn' ise hem kendisi iyi olan hem de başkalarına iyilik yapan kimselerdir. Ayette, Hz. İbrahim'in ahirette de bu seçkin ve iyi kullar arasında yer alacağını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'salih' kelimesinin Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve genellikle 'doğru, dürüst, iyi amel işleyen, ıslah edici' gibi anlamlarda kullanıldığını belirtir. Ayette, Hz. İbrahim'in ahiretteki yüksek mertebesini ve Allah katındaki makbuliyetini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'salihîn' kelimesinin 'iyi ve doğru kimseler' anlamına geldiğini ifade eder. Ayette, Hz. İbrahim'in dünya hayatındaki seçkinliğinin ahirette de devam edeceğini ve onun Allah'ın rızasına uygun bir hayat sürdüğünü belirtir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/130*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/130*