# Bakara Sûresi, 133. Âyet (2:133)

> أَمْ كُنتُمْ شُهَدَآءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ ٱلْمَوْتُ إِذْ قَالَ لِبَنِيهِ مَا تَعْبُدُونَ مِنۢ بَعْدِى قَالُوا۟ نَعْبُدُ إِلَـٰهَكَ وَإِلَـٰهَ ءَابَآئِكَ إِبْرَٰهِـۧمَ وَإِسْمَـٰعِيلَ وَإِسْحَـٰقَ إِلَـٰهًا وَٰحِدًا وَنَحْنُ لَهُۥ مُسْلِمُونَ

*Em kuntum şuhedâe iż hadara ya'kûbe-lmevtu iż kâle libenîhi mâ ta'budûne min ba'dî kâlû na'budu ilâheke ve-ilâhe âbâ-ike ibrâhîme ve-ismâ'île ve-ishâka ilâhen vâhiden venahnu lehu muslimûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Yoksa siz Yakub'un, ölüm döşeğinde iken çocuklarına, "Benden sonra kime ibadet edeceksiniz?" dediği, onların da, "Senin ilahına ve ataların İbrahim, İsmail ve İshak'ın ilahı olan tek bir ilaha ibadet edeceğiz; bizler O'na boyun eğmiş müslümanlarız." dedikleri zaman orada hazır mı bulunuyordunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/133

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Yakub peygamberin vefatı öncesinde oğullarıyla yaptığı diyalogu aktararak tevhid inancının ve Allah'a teslimiyetin önemini vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, şahitlik, ölüm, ibadet ve teslimiyet gibi temel dini ve ahlaki terimler etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"شُهَدَاءَ","root":"ش ه د","rootLatin":"ş-h-d","meaning":"Bir olaya tanık olan, hazır bulunan kimseler anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şehâdet, bir şeyi hazır bulunarak bilmek ve onu açıklamak demektir. Ayetteki 'şühedâ' kelimesi, Yakub'un ölüm anında hazır bulunup bu olaya tanık olanlar anlamında kullanılmıştır, dolayısıyla Yahudilerin o anda orada bulunmadıklarını ima eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Şühedâ, 'hâzırûn' (hazır bulunanlar) demektir. Ayetteki soru, muhatapların Yakub'un ölüm anında orada bulunup bulunmadıklarını sorgulayarak, onların bu olaya dair bir bilgilerinin olmadığını vurgulamaktadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Şehâdet kavramı, sadece fiziksel olarak bir yerde bulunmak değil, aynı zamanda bir gerçeğe tanıklık etmek ve onu onaylamak anlamını da taşır. Bu ayette, Yakub'un vasiyetine şahit olup olmadıkları sorusu, onların bu vasiyetin içeriğine dair bilgi ve sorumluluklarını sorgulamaktadır."}]},{"word":"الْمَوْتُ","root":"م و ت","rootLatin":"m-v-t","meaning":"Canlılığın sona ermesi, ruhun bedenden ayrılması halidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mevt, hayatın zıddıdır. Ayetteki 'hazara Ya'kûbe'l-mevt' ifadesi, ölümün Yakub'a gelmesi, yani onun ölüm döşeğinde olması ve can çekişmesi halini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Mevt, ruhun bedenden ayrılmasıyla canlılığın sona ermesidir. Bu ayette, Yakub'un ölüm anındaki son vasiyetini aktararak, bu anın önemine ve vasiyetin ciddiyetine dikkat çekilmektedir."}]},{"word":"تَعْبُدُونَ","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"İbadet etmek, kulluk etmek, boyun eğmek anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Abd, boyun eğme ve zelil olma halidir. İbadet ise, en üst düzeyde boyun eğme ve itaat etme fiilidir. Ayetteki 'mâ ta'budûne min ba'dî' sorusu, Yakub'un oğullarından kendisinden sonra kime kulluk edeceklerini, yani kimin emirlerine itaat edeceklerini öğrenmek istemesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ta'budûn, 'tudî'ûn' (itaat edersiniz) demektir. Yakub'un sorusu, oğullarının tevhid inancına bağlılıklarını ve Allah'tan başkasına kulluk etmeyeceklerini teyit etme amacı taşır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İbadet kavramı, sadece ritüelistik eylemleri değil, aynı zamanda tam bir teslimiyet ve itaat ruhunu da kapsar. Yakub'un sorusu, oğullarının hayatlarının merkezine kimi koyacaklarını, kimin otoritesini tanıyacaklarını sorgulamaktadır."}]},{"word":"إِلَـٰهَكَ","root":"أ ل ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Tapınılan, ibadet edilen varlık, Tanrı anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlah, ibadet edilen, kendisine yönelinen varlıktır. Ayetteki 'ilâheke' ifadesi, Yakub'un inandığı ve ibadet ettiği tek Allah'ı ifade eder ve oğullarının da aynı ilaha yöneleceklerini belirtir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"İlah, 'ma'bûd' (ibadet edilen) demektir. Oğullarının cevabı, atalarının da ibadet ettiği tek ve gerçek ilah olan Allah'a bağlılıklarını açıkça ortaya koymaktadır."}]},{"word":"مُسْلِمُونَ","root":"س ل م","rootLatin":"s-l-m","meaning":"Allah'a teslim olanlar, boyun eğenler anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İslam, Allah'a tam bir teslimiyetle boyun eğmek ve O'nun emirlerine uymaktır. Ayetteki 've nahnu lehu muslimûn' ifadesi, Yakub'un oğullarının sadece Allah'a ibadet etmekle kalmayıp, aynı zamanda O'nun iradesine tam bir teslimiyet içinde olduklarını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İslam, Allah'ın hükümlerine boyun eğmek ve O'na itaat etmektir. Bu ayette, Yakub'un oğullarının Allah'a olan inançlarını ve O'na tam bir teslimiyetle bağlılıklarını ifade etmeleri, tevhidin ve imanın temelini oluşturur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Teslimiyet (İslam), kişinin kendi iradesini Allah'ın iradesine tabi kılmasıdır. Yakub'un oğullarının bu ifadesi, sadece sözlü bir beyan değil, aynı zamanda yaşam biçimlerini de kapsayan derin bir bağlılığı gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/133*
- **Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *2/133*
- **Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *2/133*
- **Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *2/133*
- **Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *2/133*
- **Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *2/133*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/133*