# Bakara Sûresi, 135. Âyet (2:135)

> وَقَالُوا۟ كُونُوا۟ هُودًا أَوْ نَصَـٰرَىٰ تَهْتَدُوا۟ ۗ قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْرَٰهِـۧمَ حَنِيفًا ۖ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ

*Ve kâlû kûnû hûden ev nasârâ tehtedû(k) kul bel millete ibrâhîme hanîfâ(en)(s) vemâ kâne mine-lmuşrikîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (Yahudiler) "Yahudi olun" ve (Hıristiyanlar da) "Hıristiyan olun ki doğru yolu bulasınız" dediler. De ki: "Hayır, hakka yönelen İbrahim'in dinine uyarız. O, Allah'a ortak koşanlardan değildi."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/135

---

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","kufur-sirk","kissa-ibrahim","ehli-kitap"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"كُونُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"olun"},{"position":3,"surface":"هُودًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ه-و-د","rootLatin":"h-w-d","lemma":"هُود","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"Yahudi"},{"position":4,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"veya"},{"position":5,"surface":"نَصَـٰرَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ص-ر","rootLatin":"n-s-r","lemma":"نَصْرَانِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i atıf ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"Hıristiyan"},{"position":6,"surface":"تَهْتَدُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"اِهْتَدَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiilin cevabı olduğu için meczûm","gloss":"doğru yolu bulasınız"},{"position":7,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"de"},{"position":8,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İsti'naf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"bilakis"},{"position":9,"surface":"مِلَّةَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ل-ل","rootLatin":"m-l-l","lemma":"مِلَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mahzuf bir fiilin mef'ûlün bihi olduğu için mansûb (نتبع ملة)","gloss":"dini"},{"position":10,"surface":"إِبْرَٰهِـۧمَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ب-ر-ه-م","rootLatin":"b-r-h-m","lemma":"إِبْرَاهِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"İbrahim'in"},{"position":11,"surface":"حَنِيفًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ن-ف","rootLatin":"h-n-f","lemma":"حَنِيف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"doğruya yönelmiş olarak"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değildi"},{"position":13,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":14,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":15,"surface":"ٱلْمُشْرِكِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"مُشْرِك","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"müşriklerden"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Yahudi ve Hıristiyanların kendi dinlerine davetlerine karşı, Hz. İbrahim'in tevhid inancına vurgu yaparak, hakikatin 'Hanif' dininde olduğunu beyan etmektedir. Anahtar kavramlar, bu dinî iddiaların ve tevhidin temelini oluşturan terimlerdir.","keyConcepts":[{"word":"هُودًا","root":"ه و د","rootLatin":"h-v-d","meaning":"Yahudi dinine mensup olanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"هُود kelimesi, 'hâde-yehûdu' fiilinden türemiş olup, 'dönmek, rücu etmek' anlamına gelir. Yahudilere bu ismin verilmesi, ya Hz. Musa'ya dönmeleri, ya da tövbe edip Allah'a yönelmeleri sebebiyledir. Ayette, kendi dinlerine davet eden bir topluluğu ifade eder. (el-Müfredât, ص 844)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"هُودًا ifadesi, 'Yahudiler' demektir. Bu kelime, 'hâde' fiilinden gelir ve 'tövbe etti' anlamına gelir. Ayette, 'Yahudi olun' şeklindeki davetin bir parçası olarak kullanılmıştır. (Mecâzü'l-Kur'ân, 1/86)"}]},{"word":"نَصَـٰرَىٰ","root":"ن ص ر","rootLatin":"n-s-r","meaning":"Hıristiyan dinine mensup olanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"نَصَارَى kelimesi, 'nasr' kökünden gelir ve 'yardım etmek' anlamına gelir. Hz. İsa'nın havarilerinin 'Biz Allah'ın yardımcılarıyız' demelerinden dolayı bu ismi aldıkları veya Nasıra köyüne nispetle anıldıkları söylenir. Ayette, Yahudilerle birlikte kendi dinlerine davet eden diğer bir grubu ifade eder. (el-Müfredât, ص 805)"},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"نَصَارَى, 'Nasrânî' kelimesinin çoğuludur. Hz. İsa'ya tabi olanlara verilen isimdir. Ayette, Yahudilerin yanında zikredilerek, her iki grubun da kendi dinlerine davetini belirtir. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, ص 69)"}]},{"word":"تَهْتَدُوا۟","root":"ه د ى","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yolu bulmak, hidayete ermek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"هُدَى (hidayet), 'lütuf ve incelikle yol göstermek' demektir. تَهْتَدُوا۟ fiili, 'hidayete ermek, doğru yolu bulmak' anlamındadır. Ayette, Yahudi ve Hıristiyanların kendi dinlerine davetlerinin bir sonucu olarak vaat ettikleri 'doğru yolu bulma' durumunu ifade eder. (el-Müfredât, ص 832)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hidayet (هُدَى), Kur'an'da genellikle Allah tarafından bahşedilen doğru yolu bulma, hakikate ulaşma anlamında kullanılır. تَهْتَدُوا۟ fiili, bu bağlamda, 'doğru yolu bulursunuz' şeklinde bir vaat veya iddia olarak yer alır. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 215)"}]},{"word":"مِلَّةَ","root":"م ل ل","rootLatin":"m-l-l","meaning":"Din, şeriat, yol.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"مِلَّة kelimesi, 'imla' kökünden gelir ve 'yazmak, dikte etmek' anlamındadır. Din için kullanılması, peygamberlerin Allah'tan alıp insanlara dikte ettikleri, öğrettikleri yol olması sebebiyledir. Ayette, Hz. İbrahim'in takip ettiği dinî yolu ifade eder. (el-Müfredât, ص 764)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"مِلَّة, 'din' demektir. Ayette, 'İbrahim'in milleti' ifadesiyle, onun tevhid inancına dayalı yaşam tarzı ve şeriatı kastedilir. Bu, Yahudi ve Hıristiyanların iddialarına karşı bir alternatif olarak sunulur. (Nüzhetü'l-Kulûb, ص 456)"}]},{"word":"حَنِيفًا","root":"ح ن ف","rootLatin":"h-n-f","meaning":"Doğruya yönelen, batıldan uzaklaşan, tevhid inancına sahip olan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"حَنِيف kelimesi, 'hanefe' fiilinden türemiş olup, 'eğilmek, meyletmek' anlamına gelir. Ancak dinî bağlamda, 'batıldan hakka yönelmek, şirkten tevhide dönmek' anlamında kullanılır. Hz. İbrahim'in 'Hanif' olarak nitelendirilmesi, onun tüm sapkın inançlardan yüz çevirip sadece Allah'a yönelmesini ifade eder. (el-Müfredât, ص 285)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hanif kavramı, Kur'an'da özellikle Hz. İbrahim ile özdeşleşmiş bir terimdir. Şirkten arınmış, saf tevhid inancına sahip olan ve tüm batıl dinlerden yüz çevirip Allah'a yönelen kişiyi ifade eder. Ayette, Hz. İbrahim'in dininin temel niteliğini vurgular. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 185)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"حَنِيف, 'doğru yola yönelen, eğrilikten uzaklaşan' demektir. Hz. İbrahim'in bu sıfatla anılması, onun Yahudilik ve Hıristiyanlık gibi sonradan ortaya çıkan dinlerden önce, saf tevhid inancına sahip olduğunu gösterir. (Basâiru Zevi't-Temyîz, 2/45)"}]},{"word":"ٱلْمُشْرِكِينَ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Allah'a ortak koşanlar, şirk koşanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"شِرْك (şirk), 'ortaklık, eş koşma' anlamına gelir. اَلْمُشْرِكِينَ ise, Allah'a ortak koşan, O'nunla birlikte başka ilahlar edinen veya O'nun sıfatlarında başkalarını ortak kılan kimselerdir. Ayette, Hz. İbrahim'in dininin şirkten tamamen uzak olduğunu vurgulamak için kullanılmıştır. (el-Müfredât, ص 444)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Şirk, Kur'an'ın en temel kavramlarından biridir ve tevhidin zıttıdır. Allah'ın birliğini ve tekliğini reddederek O'na ortaklar koşmak anlamına gelir. اَلْمُشْرِكِينَ kelimesi, bu eylemi gerçekleştirenleri ifade eder ve Hz. İbrahim'in bu tür inançlardan tamamen uzak olduğunu belirtir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 125)"}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/135*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/135*