# Bakara Sûresi, 138. Âyet (2:138)

> صِبْغَةَ ٱللَّهِ ۖ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ صِبْغَةً ۖ وَنَحْنُ لَهُۥ عَـٰبِدُونَ

*Sibġata(A)llâh(i)(c) vemen ahsenu mina(A)llâhi sibġa(ten)(c) venahnu lehu ‘âbidûn(e)*

**Meal (Diyanet):** "Biz, Allah'ın boyasıyla boyanmışızdır. Boyası Allah'ınkinden daha güzel olan kimdir? Biz ona ibadet edenleriz" (deyin).

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/138

---

## Tefsir

{"topics":["tevhid","iman"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 138. ayet, 'Allah'ın rengi' ifadesiyle ilahi bir kimliği ve inancı sembolize ederken, 'kulluk' kavramıyla bu kimliğin pratik tezahürünü vurgulamaktadır. Ayet, Allah'ın boyası ile diğer boyalar arasında bir karşılaştırma yaparak, ilahi rengin üstünlüğünü ve tek gerçek kimlik kaynağı olduğunu dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"صِبْغَةَ","root":"ص-ب-غ","rootLatin":"s-b-ğ","meaning":"Bu kelime, Allah tarafından verilen, insanı kuşatan ve kimliğini belirleyen ilahi bir niteliği, rengi veya boyayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sıbğa' kelimesinin aslen bir şeyi boyamak, renklendirmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla ise, Allah'ın insan fıtratına yerleştirdiği tevhid inancını ve İslam dinini sembolize ettiğini, bu inancın insanı diğer inançlardan ayıran bir 'boya' gibi kuşattığını ifade eder. Bu, insanın Allah'a aidiyetini gösteren bir alamettir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sıbğa' kelimesini mecazi bir ifade olarak ele alır. Ona göre, 'sıbğatullah' ifadesi, Allah'ın dinini, yani İslam'ı kabul etmek ve onunla vasıflanmak anlamına gelir. Tıpkı bir elbisenin boyanarak renk değiştirmesi gibi, mümin de İslam'ı kabul ederek manevi bir değişim ve kimlik kazanır. Ayetteki bağlamda, bu ilahi 'boya'nın en güzel ve üstün olduğu vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sıbğa' kavramının Kur'an'da bir tür 'kimlik' veya 'karakter' kazandıran bir eylem olarak kullanıldığını belirtir. 'Sıbğatullah', Allah'ın insanlara bahşettiği ve onları diğerlerinden ayıran, fıtrata uygun olan tevhid inancıdır. Bu, insanın varoluşsal anlamda Allah'a yönelişini ve O'nun belirlediği yolu benimsemesini ifade eder."}]},{"word":"أَحْسَنُ","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"Bu kelime, 'daha güzel' veya 'en güzel' anlamında bir üstünlük ifade eder ve Allah'ın verdiği rengin eşsizliğini vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hüsn' kökünden türeyen 'ahsen' kelimesinin, bir şeyin hem maddi hem de manevi açıdan mükemmeliyetini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 've men ahsenu minallahi sıbğaten' ifadesiyle, Allah'ın insanlara bahşettiği dinin ve fıtratın, diğer tüm inanç ve yaşam tarzlarından daha üstün, daha güzel ve daha doğru olduğu vurgulanır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ahsen' kelimesinin burada bir istifham-ı inkârî (reddedici soru) bağlamında kullanıldığını, yani 'Allah'tan daha güzel bir boya olabilir mi?' sorusuyla aslında 'olamaz' cevabının kastedildiğini açıklar. Bu, Allah'ın dininin ve O'nunla vasıflanmanın mutlak güzelliğini ve eşsizliğini pekiştirir."}]},{"word":"عَـٰبِدُونَ","root":"ع-ب-د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Bu kelime, Allah'a kulluk edenler, O'na boyun eğenler ve ibadet edenler anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'abd' kökünün aslen boyun eğmek, zelil olmak ve itaat etmek anlamına geldiğini belirtir. 'Abidûn' ise, Allah'a tam bir teslimiyetle kulluk eden, O'nun emirlerine uyan ve yasaklarından kaçınan kimselerdir. Ayetteki 've nahnu lehu abidûn' ifadesi, müminlerin Allah'ın 'sıbğa'sını kabul etmelerinin doğal bir sonucu olarak O'na kulluk etme taahhüdünü dile getirir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ubudiyet'in (kulluk) en yüksek derecesinin, kulun tüm varlığıyla Allah'a yönelmesi ve O'nun rızasını araması olduğunu ifade eder. Ayetteki 'abidûn' kelimesi, sadece namaz kılmak gibi belirli ibadetleri değil, aynı zamanda hayatın her alanında Allah'ın hükümlerine göre yaşamayı ve O'na tam bir teslimiyet göstermeyi kapsar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'abd' ve türevlerinin Kur'an'da genellikle insanın Allah karşısındaki konumunu, yani acizliğini ve muhtaçlığını ifade ettiğini belirtir. 'Abidûn' olmak, bu acizliğin farkında olarak Allah'a yönelmek ve O'nun mutlak otoritesini kabul etmektir. Bu ayette, Allah'ın 'rengini' benimseyenlerin aynı zamanda O'na kulluk edenler olduğu vurgulanır, bu da inanç ile eylem arasındaki bağı gösterir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Sibġata(A)"},{"position":2,"translit":"llâh(i)(c)"},{"position":3,"translit":"vemen"},{"position":4,"translit":"ahsenu"},{"position":5,"translit":"mina(A)"},{"position":6,"translit":"llâhi"},{"position":7,"translit":"sibġa(ten)(c)"},{"position":8,"translit":"venahnu"},{"position":9,"translit":"lehu"},{"position":10,"translit":"‘âbidûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"صِبْغَةَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-ب-غ","rootLatin":"s-b-ğ","lemma":"صِبْغَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"rengi","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"وَمَنْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":3,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifhâm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i istifhâm)","gorev":"Mübteda"},{"position":4,"surface":"أَحْسَنُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"أَحْسَن","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha güzel","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":5,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'tan","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"صِبْغَةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-ب-غ","rootLatin":"s-b-ğ","lemma":"صِبْغَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"renkçe","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Temyîz"},{"position":8,"surface":"وَنَحْنُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"نَحْنُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"biz","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":9,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":9,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'na","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":10,"surface":"عَـٰبِدُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَابِد","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"kulluk edenleriz","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/138*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/138*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/138*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/138*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *2/138*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *2/138*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/138*