# Bakara Sûresi, 139. Âyet (2:139)

> قُلْ أَتُحَآجُّونَنَا فِى ٱللَّهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْ وَلَنَآ أَعْمَـٰلُنَا وَلَكُمْ أَعْمَـٰلُكُمْ وَنَحْنُ لَهُۥ مُخْلِصُونَ

*Kul etuhâccûnenâ fi(A)llâhi vehuve rabbunâ verabbukum velenâ a'mâlunâ velekum a'mâlukum venahnu lehu muḣlisûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlara de ki: "Allah hakkında mı bizimle tartışıp duruyorsunuz? Halbuki O, bizim de Rabbimiz, sizin de Rabbinizdir. Bizim işlediklerimiz bize, sizin işledikleriniz size aittir. Biz O'na gönülden bağlanmış kimseleriz."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/139

---

## Tefsir

{"topics":["tevhid","ihlas","tebligh","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, sükûn üzere mebnîdir.","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mi?"},{"position":2,"surface":"تُحَآجُّونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ج-ج","rootLatin":"h-j-j","lemma":"حَاجَّ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"tartışıyor musunuz?"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"bizi"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"hakkında"},{"position":4,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû mahalde mebnî","gloss":"O"},{"position":6,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"Rabbi"},{"position":6,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"bizim"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"Rabbi"},{"position":7,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"sizin"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":8,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"bizim"},{"position":9,"surface":"أَعْمَـٰلُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمَل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"amellerimiz"},{"position":9,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"bizim"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"sizin"},{"position":11,"surface":"أَعْمَـٰلُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمَل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"amelleriniz"},{"position":11,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"sizin"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"نَحْنُ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû mahalde mebnî","gloss":"biz"},{"position":13,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"O'na"},{"position":13,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"O'na"},{"position":14,"surface":"مُخْلِصُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ل-ص","rootLatin":"kh-l-s","lemma":"مُخْلِص","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"samimiyiz"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, tevhid inancının temelini oluşturan Allah'ın Rabliğini ve kulların O'na karşı samimiyetini vurgulamaktadır. Tartışmanın anlamsızlığını ve her nefsin kendi amellerinden sorumlu olduğunu dilbilimsel bir kesinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"أَتُحَآجُّونَنَا","root":"ح ج ج","rootLatin":"h-c-c","meaning":"Tartışmak, delil getirmek, karşı çıkmak anlamlarına gelir ve ayette muhatapların Allah hakkında ileri sürdükleri iddiaları sorgulamayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Huccet (حجة), bir şeyi ispatlamak veya çürütmek için kullanılan delil ve burhan demektir. 'Tuhâccûn' (تحاجّون) fiili, karşılıklı olarak delil getirme, münakaşa etme anlamını taşır. Ayette, muhatapların Allah'ın Rabliği konusunda Müslümanlarla delil yarışına girmelerinin anlamsızlığına işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hacc (حج) kelimesi, bir şeyi kastetmek ve ona yönelmek anlamındadır. 'Tuhâccûn' ise, bir konuda birbirine karşı delil ileri sürmek, tartışmak demektir. Ayette, Yahudi ve Hristiyanların Allah'ın kendilerine özel olduğu iddialarına karşı Müslümanların 'Allah bizim de Rabbimizdir' diyerek delil getirmelerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Huccet kavramı, Kur'an'da genellikle hakikati ortaya koymak veya batılı çürütmek için kullanılan mantıksal argümanı ifade eder. 'Tuhâccûn' fiili, bu argümanların karşılıklı olarak sunulması eylemini belirtir ve ayette, Allah'ın birliği ve Rabliği konusunda yapılan anlamsız tartışmaya vurgu yapar."}]},{"word":"رَبُّنَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Terbiye eden, sahip olan, idare eden, besleyen anlamlarına gelir ve ayette Allah'ın hem Müslümanların hem de muhatapların yaratıcısı ve yöneticisi olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rabb (رب), terbiye eden, bir şeyi kemale erdirene kadar tedricen geliştiren demektir. Allah için kullanıldığında, yaratma, rızık verme, idare etme ve hükmetme gibi tüm ilahi sıfatları kapsar. Ayette 'Rabbunâ ve Rabbukum' ifadesi, Allah'ın evrensel Rabliğini ve kimseye özel olmadığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rabb, malik, seyyid, mürebbi ve muslih anlamlarına gelir. Allah'ın isimlerinden biridir ve O'nun her şeyi kuşatan egemenliğini ve her şeye hükmetme gücünü ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın tüm insanlığın ortak Rabbi olduğunu, dolayısıyla O'nun hakkında tartışmanın yersizliğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Rab kelimesi, Kur'an'da en sık geçen ilahi isimlerden biridir ve Allah'ın yaratma, yönetme, rızıklandırma ve terbiye etme gibi fiillerini kapsar. Ayette 'Rabbunâ ve Rabbukum' ifadesi, Allah'ın tek ve evrensel Rab olduğunu, bu konuda bir ayrım yapılamayacağını net bir şekilde ortaya koyar."}]},{"word":"أَعْمَـٰلُنَا","root":"ع م ل","rootLatin":"a-m-l","meaning":"Yapılan işler, eylemler, fiiller anlamına gelir ve ayette her bireyin kendi yaptıklarından sorumlu olduğunu belirtir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Amel (عمل), bir kişinin iradesiyle yaptığı her türlü iş ve fiildir. Ayette 'A'mâlunâ ve A'mâlukum' ifadesi, herkesin kendi amellerinin karşılığını göreceğini, başkasının amelinden sorumlu olmayacağını ve bu nedenle tartışmanın faydasızlığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Amel, kasıtlı olarak yapılan fiil demektir. Kur'an'da genellikle ahirette karşılığı görülecek olan iyi veya kötü işleri ifade eder. Ayetteki kullanımı, bireysel sorumluluğu ve her ümmetin kendi inanç ve amellerinin neticesine katlanacağını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Amel kavramı, Kur'an'da insanın dünya hayatındaki tüm eylemlerini kapsar ve bu eylemlerin ahiretteki karşılığını ifade eder. Ayetteki 'A'mâlunâ ve A'mâlukum' ifadesi, her grubun kendi inanç ve yaşam tarzının sonuçlarına katlanacağını, dolayısıyla başkalarının amelleri üzerinden bir tartışmanın yersizliğini vurgular."}]},{"word":"مُخْلِصُونَ","root":"خ ل ص","rootLatin":"h-l-s","meaning":"Samimi, ihlaslı, katıksız bir şekilde Allah'a yönelenler anlamına gelir ve ayette Müslümanların Allah'a karşı olan saf ve içten bağlılığını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İhlas (إخلاص), bir şeyi saf ve katışıksız hale getirmek demektir. Dinde ihlas, ibadet ve amelleri sadece Allah rızası için yapmak, şirkten ve riyadan arındırmaktır. 'Muhlisûn' (مخلصون) ise, bu samimiyete sahip olanlardır. Ayette, Müslümanların Allah'a olan ibadet ve bağlılıklarının tamamen O'na özgü ve samimi olduğunu belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İhlas, kalbi Allah'tan başkasına yönelmekten arındırmak ve tüm amelleri sadece O'nun için yapmaktır. 'Muhlisûn' kelimesi, bu saf niyete sahip olanları tanımlar. Ayette, Müslümanların Allah'a olan teslimiyetlerinin ve ibadetlerinin hiçbir şüphe veya ortaklık içermediğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İhlas, Kur'an'da temel bir dinî kavram olup, Allah'a karşı tam bir samimiyet ve bağlılık anlamına gelir. Bu, kişinin tüm eylemlerini sadece Allah'ın rızasını gözeterek yapmasıdır. 'Muhlisûn' ifadesi, bu samimiyeti içselleştirmiş ve yaşam tarzı haline getirmiş kişileri tanımlar ve ayette Müslümanların tevhid inancındaki saflığını gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/139*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/139*