# Bakara Sûresi, 160. Âyet (2:160)

> إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُوا۟ وَأَصْلَحُوا۟ وَبَيَّنُوا۟ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ أَتُوبُ عَلَيْهِمْ ۚ وَأَنَا ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ

*İlle-lleżîne tâbû veaslehû vebeyyenû feulâ-ike etûbu ‘aleyhim(c) ve enâ-ttevvâbu-rrahîm(u)*

**Meal (Diyanet):** Ancak tövbe edip durumlarını düzeltenler ve gerçeği açıkça ortaya koyanlar (lanetlenmekten) kurtulmuşlardır. Çünkü ben onların tövbelerini kabul ederim. Zira ben tövbeleri çok kabul edenim, çok merhamet edenim.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/160

---

## Tefsir

{"topics":["tovbe","af-hosgoru","merhamet","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstisna edatından sonra geldiği için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"تَابُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-و-ب","rootLatin":"t-w-b","lemma":"تَابَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tevbe ettiler"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"أَصْلَحُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"أَصْلَحَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ıslah ettiler"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"بَيَّنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيَّنَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"açıkladılar"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"işte"},{"position":6,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"onlar"},{"position":7,"surface":"أَتُوبُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ت-و-ب","rootLatin":"t-w-b","lemma":"تَابَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"tevbelerini kabul ederim"},{"position":8,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":8,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"أَنَا","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"ben"},{"position":10,"surface":"ٱلتَّوَّابُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ت-و-ب","rootLatin":"t-w-b","lemma":"تَوَّاب","form":"Fa''âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"tevbeleri kabul eden"},{"position":11,"surface":"ٱلرَّحِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"merhamet eden"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 160. ayet, tevbe, ıslah ve beyan kavramları üzerinden ilahi rahmetin ve affediciliğin kapılarını aralamaktadır. Ayet, gizlenen hakikatin ortaya çıkarılması ve yanlışın düzeltilmesiyle Allah'ın affına mazhar olunacağını vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"تَابُوا۟","root":"ت و ب","rootLatin":"t-v-b","meaning":"Günahlarından dönüp Allah'a yönelmek, pişmanlık duyarak affedilme dilemek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tevbe, işlenen günahtan dönmek, pişmanlık duymak ve bir daha yapmamaya azmetmektir. Ayetteki 'tâbû' ifadesi, daha önceki gizleme eyleminden vazgeçip Allah'a yönelme ve O'ndan af dileme anlamını taşır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Tevbe, kulun günahından dönmesi ve Allah'a yönelmesidir. Bu ayette, hakikati gizleyenlerin bu eylemlerinden vazgeçip doğruya dönmeleri ve Allah'ın rızasını aramaları kastedilmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu'ya göre 'tevbe' kavramı, Kur'an'da sadece pişmanlık duymak değil, aynı zamanda aktif bir dönüşümü ve yanlış yoldan doğru yola geçişi ifade eder. Ayetteki kullanımı, gizleme eyleminden vazgeçip hakikati açıklama yönündeki bir değişimi işaret eder."}]},{"word":"وَأَصْلَحُوا۟","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"Bozulanı düzeltmek, iyileştirmek, doğru ve faydalı hale getirmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Islah, fesadın zıddıdır; bir şeyi düzeltmek ve onu doğru hale getirmektir. Ayetteki 'aslahû' ifadesi, gizleme eyleminin yol açtığı bozukluğu gidermek, yani hakikati açıklayarak durumu düzeltmek anlamındadır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Islah, bir şeyin durumunu iyileştirmek ve onu daha iyi bir hale getirmektir. Bu ayette, hakikati gizleyerek bozdukları durumu, onu açıklayarak ve doğru yolu göstererek düzeltmeleri kastedilmektedir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ıslah'ın Kur'an'da hem bireysel hem de toplumsal düzeyde düzeltme ve iyileştirme anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki bağlamda, gizlenen bilginin ortaya çıkarılmasıyla hem kendi durumlarını hem de insanların doğruya ulaşmasını sağlamak suretiyle bir ıslah eylemi gerçekleştirilir."}]},{"word":"وَبَيَّنُوا۟","root":"ب ي ن","rootLatin":"b-y-n","meaning":"Açıklamak, netleştirmek, gizli olanı ortaya koymak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Beyan, bir şeyi açıklamak, onu anlaşılır kılmaktır. Ayetteki 'beyyenû' ifadesi, daha önce gizledikleri Kitap'taki hakikatleri insanlara açıkça bildirmeleri ve şüpheleri gidermeleri anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Beyan, bir şeyi ortaya çıkarmak, onu görünür kılmaktır. Bu ayette, gizlenen belgelerin ve doğru yolun insanlara açıkça gösterilmesi ve tebliğ edilmesi kastedilmektedir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Beyan, bir şeyin manasını açıklamak ve onu izah etmektir. Ayetteki kullanımı, hakikati gizleyenlerin bu eylemlerinden vazgeçip, Allah'ın indirdiği ayetleri ve doğru yolu insanlara açıkça anlatmaları gerektiğini ifade eder."}]},{"word":"أَتُوبُ","root":"ت و ب","rootLatin":"t-v-b","meaning":"Allah'ın kulunun tevbesini kabul etmesi, ona merhametle yönelmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tevbe, Allah'a nispet edildiğinde, O'nun kulunun tevbesini kabul etmesi, ona rahmetle yönelmesi ve günahlarını affetmesi demektir. Ayetteki 'etûbu aleyhim' ifadesi, Allah'ın tevbe edenlerin tevbesini kabul edeceğini ve onlara merhamet edeceğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Allah'ın 'tevbe etmesi', kulunun tevbesini kabul etmesi ve ona bağışlayıcılıkla muamele etmesidir. Bu ayette, Allah'ın, tevbe edip ıslah olan ve hakikati açıklayan kullarına karşı affedici ve merhametli olacağı belirtilmektedir."}]},{"word":"التَّوَّابُ","root":"ت و ب","rootLatin":"t-v-b","meaning":"Tevbeleri çokça kabul eden, kullarına tekrar tekrar yönelen Allah'ın ismi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"et-Tevvâb, Allah'ın isimlerinden olup, kullarının tevbesini çokça kabul eden, onlara tekrar tekrar rahmetle yönelen demektir. Ayetteki bu isim, Allah'ın affediciliğinin ve merhametinin sınırsız olduğunu, tevbe edenlere kapısının her zaman açık olduğunu ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"et-Tevvâb, kullarının tevbesini kabul eden ve onlara mağfiret eden Allah'tır. Bu ayette, Allah'ın bu ismiyle, tevbe edenlerin günahlarını bağışlayacağı ve onlara lütuf ve ihsanıyla muamele edeceği vurgulanır."}]},{"word":"الرَّحِيمُ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Çok merhametli, kullarına daima acıyan ve lütfeden Allah'ın ismi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"er-Rahîm, Allah'ın isimlerinden olup, kullarına karşı çok merhametli olan, onlara lütuf ve ihsanıyla muamele eden demektir. Ayetteki bu isim, Allah'ın tevbe edenlere karşı sadece affedici değil, aynı zamanda şefkatli ve merhametli olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"er-Rahîm, rahmet sahibi demektir. Bu ayette, Allah'ın tevbe edenlere karşı olan affediciliğinin, O'nun engin rahmetinin bir tecellisi olduğu belirtilmektedir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/160*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/160*
- **Vâkı'a Sûresi** · *2/160-161*
- **Vâkı'a Sûresi** · *2/160-161*