# Bakara Sûresi, 162. Âyet (2:162)

> خَـٰلِدِينَ فِيهَا ۖ لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ ٱلْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنظَرُونَ

*Ḣâlidîne fîhâ(s) lâ yuḣaffefu ‘anhumu-l'ażâbu velâ hum yunzarûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar ebedi olarak lanet içinde kalırlar. Artık ne kendilerinden azap hafifletilir, ne de yüzlerine bakılır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/162

---

## Tefsir

{"topics":["cehennem","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"خَـٰلِدِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ل-د","rootLatin":"ḫ-l-d","lemma":"خَالِد","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"temelli kalanlar"},{"position":2,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":2,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o (cennet/cehennem)"},{"position":3,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":4,"surface":"يُخَفَّفُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ف-ف","rootLatin":"ḫ-f-f","lemma":"خَفَّفَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"hafifletilir"},{"position":5,"surface":"عَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":5,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":6,"surface":"ٱلْعَذَابُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-ḏ-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i Fâil olduğu için merfû","gloss":"azap"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":8,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":9,"surface":"يُنظَرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ظ-ر","rootLatin":"n-ẓ-r","lemma":"نَظَرَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"bekletilirler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 162. ayet, lanetlenenlerin ebedi azabını ve bu azabın hafifletilmeyeceğini veya ertelenmeyeceğini vurgular. Ayet, 'huld' (ebedilik), 'azab' (işkence) ve 'inzâr' (erteleme) kavramları üzerinden ilahi adaletin kesinliğini ve cezanın kaçınılmazlığını dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"خَـٰلِدِينَ","root":"خ ل د","rootLatin":"h-l-d","meaning":"Ebediyen kalacaklar, sonsuzluğa mahkum edilmişlerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'huld' kelimesinin asıl anlamının bir şeyin eskimeksizin kalması olduğunu belirtir. Kur'an'da ise genellikle cennet veya cehennem ehlinin içinde ebediyen kalması anlamında kullanılır. Bu ayette 'hâlidîn' kelimesi, lanetlenenlerin azap içinde sonsuza dek kalacaklarını, bu durumun geçici olmadığını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'huld' kelimesinin Arap dilinde 'beka' (kalıcılık) ve 'devam' (süreklilik) anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'hâlidîn fîhâ' ifadesi, lanetin ve azabın onlar için kesintisiz ve sürekli olacağını, bir sonu bulunmayacağını mecazi olarak değil, hakiki anlamda vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'huld' kavramının Kur'an'da ahiret hayatının temel bir özelliği olarak karşımıza çıktığını belirtir. Cennet ve cehennemdeki kalışın 'ebedi' oluşu, bu kavramla ifade edilir. Bu ayette 'hâlidîn', lanetlenenlerin cehennemdeki azabının geçici değil, mutlak ve sonsuz bir durum olduğunu pekiştirir."}]},{"word":"يُخَفَّفُ","root":"خ ف ف","rootLatin":"h-f-f","meaning":"Azapları hafifletilmeyecek, şiddeti azaltılmayacaktır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tahfîf' kelimesinin bir şeyin ağırlığını veya şiddetini azaltmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâ yuhâffefu anhumu'l-azâb' ifadesi, lanetlenenlerin çekeceği azabın şiddetinin hiçbir şekilde düşürülmeyeceğini, aksine sürekli aynı yoğunlukta devam edeceğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'haffefe' fiilinin 'hafifletmek, azaltmak' anlamında kullanıldığını açıklar. Bu ayetteki pasif formda 'yuhâffefu' kelimesi, azabın hafifletilmesinin tamamen imkansız olduğunu, ilahi bir iradeyle bu durumun engellendiğini gösterir."}]},{"word":"ٱلْعَذَابُ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"İşkence, ceza, acı veren durum.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'azab' kelimesinin asıl anlamının 'bir şeyi engellemek, alıkoymak' olduğunu, daha sonra 'acı veren ceza' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'el-azâb', lanetlenenlerin maruz kalacağı, onlara acı ve ızdırap veren ilahi cezayı ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'azab'ın 'bir şeyi engellemek' kökünden geldiğini ve 'acı veren ceza' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette 'el-azâb', lanetlenenlerin dünyadaki isyanları ve küfürleri sebebiyle ahirette karşılaşacakları, onlardan asla ayrılmayacak olan şiddetli cezayı tanımlar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'azab' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarına isyanları karşılığında verdiği ceza anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette 'el-azâb', lanetlenenlerin ebedi olarak maruz kalacakları, hafifletilmeyecek ve ertelenmeyecek olan ilahi cezayı ifade eder."}]},{"word":"يُنظَرُونَ","root":"ن ظ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Onlara mühlet verilmeyecek, azapları ertelenmeyecektir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'inzâr' kelimesinin 'mühlet vermek, ertelemek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâ hum yunzârûn' ifadesi, lanetlenenlerin azaplarının başlaması veya devam etmesi konusunda hiçbir şekilde bir erteleme veya mühlet tanınmayacağını, cezanın derhal ve kesintisiz uygulanacağını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'inzâr'ın 'bakmak, beklemek, mühlet vermek' gibi anlamlara geldiğini açıklar. Bu ayetteki 'yunzârûn' kelimesi, lanetlenenlere azaptan kurtulmaları veya azabın hafiflemesi için hiçbir zaman tanınmayacağını, onların bu konuda umutsuz bir durumda olduklarını vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/162*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/162*