# Bakara Sûresi, 172. Âyet (2:172)

> يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ كُلُوا۟ مِن طَيِّبَـٰتِ مَا رَزَقْنَـٰكُمْ وَٱشْكُرُوا۟ لِلَّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ

*Yâ eyyuhe-lleżîne âmenû kulû min tayyibâti mâ razeknâkum veşkurû li(A)llâhi in kuntum iyyâhu ta'budûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Ey iman edenler! Eğer siz ancak Allah'a kulluk ediyorsanız, size verdiğimiz rızıkların iyi ve temizlerinden yiyin ve Allah'a şükredin.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/172

---

## Tefsir

{"topics":["rizik","sukur","helal-haram","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰٓأَيُّهَا","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"Ey"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":4,"surface":"كُلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"ء-ك-ل","rootLatin":"a-k-l","lemma":"أَكَلَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"yiyin"},{"position":5,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":6,"surface":"طَيِّبَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ط-ي-ب","rootLatin":"ṭ-y-b","lemma":"طَيِّبَة","form":"Fa''âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"temizlerinden"},{"position":7,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"şey"},{"position":8,"surface":"رَزَقْنَـٰكُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رَزَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"rızıklandırdık"},{"position":8,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sizi"},{"position":9,"surface":"وَٱشْكُرُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"ٱشْكُرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"ش-ك-ر","rootLatin":"ş-k-r","lemma":"شَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"şükredin"},{"position":10,"surface":"لِلَّهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":11,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer"},{"position":12,"surface":"كُنتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Nakıs Fiil","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iseniz"},{"position":13,"surface":"إِيَّاهُ","pos":"harf","posDetail":"Müfessel Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِيَّا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"yalnız O'na"},{"position":14,"surface":"تَعْبُدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ب-د","rootLatin":"ʿ-b-d","lemma":"عَبَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"kulluk ediyorsunuz"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 172. ayet, müminlere helal ve temiz rızıklardan yemelerini ve yalnızca Allah'a ibadet ediyorlarsa O'na şükretmelerini emretmektedir. Ayet, rızık, şükür ve ibadet kavramları üzerinden inanç ve yaşam pratikleri arasındaki ilişkiyi vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İman etmek, güvenmek, tasdik etmek anlamlarına gelir ve burada Allah'a ve getirdiklerine inanmış olanları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman, kalbin tasdiki ve dilin ikrarıdır. Güven ve emniyet kökünden gelir. Ayetteki 'Ey İnananlar' ifadesi, Allah'ın emirlerine teslim olan ve O'na güvenen kimselere hitap ettiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İman, Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda Allah'a tam bir güven ve teslimiyet halidir. Bu ayette, iman edenlerin Allah'ın rızıklandırmasına ve emirlerine karşı sorumluluklarını hatırlatır."}]},{"word":"طَيِّبَـٰتِ","root":"ط ي ب","rootLatin":"t-y-b","meaning":"Temiz, helal, güzel ve hoş olan şeyler anlamına gelir; burada Allah'ın helal kıldığı rızıkları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tayyibât, helal olan ve nefsin hoşlandığı, temiz ve güzel olan şeylerdir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın müminlere sunduğu rızıkların sadece helal değil, aynı zamanda nitelikli ve hoş olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tayyibât, Kur'an'da genellikle helal ve temiz olan şeyleri ifade eder. Bu ayette, Allah'ın rızık olarak verdiklerinin helal ve meşru sınırlar içinde tüketilmesi gerektiğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Tayyib kelimesi, Kur'an'da hem maddi hem de manevi temizliği ve güzelliği ifade eder. Rızık bağlamında kullanıldığında, helal kazancı ve temiz gıdaları kapsar, haramdan uzak durma emrini içerir."}]},{"word":"رَزَقْنَـٰكُمْ","root":"ر ز ق","rootLatin":"r-z-k","meaning":"Rızık vermek, geçim sağlamak anlamına gelir; burada Allah'ın kullarına verdiği her türlü nimeti ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rızık, Allah'ın canlılara verdiği her türlü nimettir; yiyecek, içecek, mal, ilim gibi. Ayetteki 'sizi rızıklandırdığımız' ifadesi, rızkın kaynağının Allah olduğunu ve O'nun lütfu olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Rızık, Allah'ın kullarına bahşettiği ve yaşamlarını sürdürmeleri için gerekli olan her şeydir. Bu ayette, rızkın Allah'tan geldiği bilinciyle hareket etmenin önemi vurgulanır."}]},{"word":"وَٱشْكُرُوا۟","root":"ش ك ر","rootLatin":"ş-k-r","meaning":"Şükretmek, minnettar olmak anlamına gelir; burada Allah'ın verdiği nimetlere karşı minnettarlığı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şükür, nimetin sahibini bilmek ve ona karşı minnettarlığını ifade etmektir. Ayetteki emir, Allah'ın verdiği rızıklara karşılık O'na şükretmenin, imanın bir gereği olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Şükür, Kur'an'da sadece sözlü bir ifade değil, aynı zamanda nimetleri doğru kullanma ve Allah'ın emirlerine uyma eylemidir. Bu ayette, şükür, Allah'a ibadet etmenin ayrılmaz bir parçası olarak sunulur."}]},{"word":"تَعْبُدُونَ","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"İbadet etmek, kulluk etmek, boyun eğmek anlamına gelir; burada yalnızca Allah'a itaat ve teslimiyeti ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İbadet, en yüce tazim ve en derin boyun eğmedir. Ayetteki 'O'na kulluk ediyorsanız' ifadesi, şükrün ve helal rızık tüketiminin, Allah'a olan kulluğun bir göstergesi olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Abd (kul) kelimesinden türeyen ibadet, Allah'a tam bir teslimiyet ve O'nun emirlerine kayıtsız şartsız uyma halidir. Bu ayette, rızık ve şükür konularının, Allah'a olan kulluk bilinciyle doğrudan ilişkili olduğu belirtilir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/172*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/172*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/172*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/172*