# Bakara Sûresi, 174. Âyet (2:174)

> إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلْكِتَـٰبِ وَيَشْتَرُونَ بِهِۦ ثَمَنًا قَلِيلًا ۙ أُو۟لَـٰٓئِكَ مَا يَأْكُلُونَ فِى بُطُونِهِمْ إِلَّا ٱلنَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ ٱللَّهُ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

*İnne-lleżîne yektumûne mâ enzela(A)llâhu mine-lkitâbi veyeşterûne bihi śemenen kalîlen(ﻻ) ulâ-ike mâ ye/kulûne fî butûnihim illâ-nnâra velâ yukellimuhumu(A)llâhu yevme-lkiyâmeti velâ yuzekkîhim velehum ‘ażâbun elîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Allah'ın indirdiği kitaptan bir kısmını gizleyip onu az bir bedel ile değişenler (var ya); işte onlar karınlarına ateşten başka bir şey doldurmuyorlar. Kıyamet günü Allah, onlarla ne konuşacak, ne de onları arıtacaktır. Onlar için elem dolu bir azap vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/174

---

## Tefsir

{"topics":["ilahi-kitaplar","ahiret-mukafat","kiyamet","cehennem"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Gerçekten"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb, ism-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"يَكْتُمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ت-م","rootLatin":"k-t-m","lemma":"كَتَمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"gizliyorlar"},{"position":4,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb, ism-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"şeyi"},{"position":5,"surface":"أَنزَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdi"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":7,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":8,"surface":"ٱلْكِتَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Kitap"},{"position":9,"surface":"وَيَشْتَرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ر-ي","rootLatin":"sh-r-y","lemma":"اِشْتَرَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"ve satın alıyorlar"},{"position":10,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":10,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":11,"surface":"ثَمَنًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ث-م-ن","rootLatin":"th-m-n","lemma":"ثَمَن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir bedel"},{"position":12,"surface":"قَلِيلًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ق-ل-ل","rootLatin":"q-l-l","lemma":"قَلِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"az"},{"position":13,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû, ism-i işaret olduğu için mebnî","gloss":"işte onlar"},{"position":14,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":15,"surface":"يَأْكُلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-ك-ل","rootLatin":"a-k-l","lemma":"أَكَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yiyorlar"},{"position":16,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":17,"surface":"بُطُونِهِمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ط-ن","rootLatin":"b-t-n","lemma":"بَطْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"karınları"},{"position":17,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":18,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":19,"surface":"ٱلنَّارَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-ر","rootLatin":"n-w-r","lemma":"نَار","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ateş"},{"position":20,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":21,"surface":"يُكَلِّمُهُمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ل-م","rootLatin":"k-l-m","lemma":"كَلَّمَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"konuşmaz onlarla"},{"position":21,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onları"},{"position":22,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":23,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"günü"},{"position":24,"surface":"ٱلْقِيَـٰمَةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قِيَامَة","form":"İf'âle","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kıyamet"},{"position":25,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":25,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":26,"surface":"يُزَكِّيهِمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ز-ك-و","rootLatin":"z-k-w","lemma":"زَكَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"temizlemez onları"},{"position":26,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onları"},{"position":27,"surface":"وَلَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":27,"surface":"لَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"onlar için"},{"position":27,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onlar"},{"position":28,"surface":"عَذَابٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bir azap"},{"position":29,"surface":"أَلِيمٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"أ-ل-م","rootLatin":"a-l-m","lemma":"أَلِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"elem verici"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 174. ayet, ilahi vahyi gizleyen ve dünya menfaati karşılığında satanların akıbetini ele almaktadır. Ayet, bu eylemin ciddiyetini vurgulamak için 'gizlemek', 'satın almak/değişmek', 'yemek' ve 'temizlemek' gibi fiilleri semantik derinlikleriyle kullanır.","keyConcepts":[{"word":"يَكْتُمُونَ","root":"ك ت م","rootLatin":"k-t-m","meaning":"Allah'ın indirdiği Kitap'tan bir şeyi bilerek ve isteyerek gizlemek, örtbas etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-T-M kökü, bir şeyi örtmek, gizlemek anlamına gelir. Ayetteki 'yektumûne' ifadesi, özellikle ilahi hakikatleri, Kitap'ta bulunan hükümleri veya bilgileri insanlardan saklamayı, açığa vurmamayı ifade eder. Bu, sadece bilginin saklanması değil, aynı zamanda onun tebliğ edilmemesi ve çarpıtılması anlamını da içerir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Yektumûne, 'gizlerler' demektir. Burada kastedilen, Yahudi âlimlerinin Tevrat'ta Hz. Muhammed'in vasıflarına dair bilgileri gizlemeleridir. Bu, hakikati örtme ve insanları doğru yoldan saptırma eylemidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"K-T-M fiili, Kur'an'da genellikle ilahi hakikatlerin veya peygamberlik alametlerinin gizlenmesi bağlamında kullanılır. Bu, sadece bir bilgiyi saklamak değil, aynı zamanda o bilginin taşıdığı değeri ve önemini de göz ardı etmek anlamına gelir. Ayetteki kullanım, bu gizlemenin kasıtlı ve kötü niyetli olduğunu vurgular."}]},{"word":"يَشْتَرُونَ","root":"ش ر ي","rootLatin":"ş-r-y","meaning":"Bir şeyi başka bir şeyle değiştirmek, satmak veya satın almak; burada manevi değeri dünya menfaatiyle takas etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ş-R-Y kökü, hem satın almak hem de satmak anlamına gelir. Kur'an'da genellikle bir şeyi başka bir şeyle takas etmek, özellikle de ahiret nimetlerini dünya menfaatiyle değiştirmek anlamında kullanılır. Ayetteki 'yeşterûne bihi semenen kalîlen' ifadesi, ilahi vahyi (Kitap'ı) değersiz dünya malı veya makamıyla değiştirmeyi, yani manevi olanı maddi olana feda etmeyi ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Ş-R-Y fiili, bir şeyi elde etmek için başka bir şeyden vazgeçmek demektir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın indirdiği Kitap'ın değerini düşürerek, onu dünya menfaatleri karşılığında elden çıkarmak, yani hakikati dünya malına tercih etmek anlamındadır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'ş-r-y' fiili, genellikle olumsuz bir takas eylemini ifade eder. Dünya hayatının geçici menfaatleri uğruna ebedi ahiret saadetini veya ilahi hakikatleri feda etme anlamı taşır. Bakara 174'teki kullanımı, bu takasın ne kadar değersiz olduğunu 'semenen kalîlen' (az bir değer) ifadesiyle pekiştirir."}]},{"word":"يَأْكُلُونَ","root":"أ ك ل","rootLatin":"e-k-l","meaning":"Yemek, tüketmek; burada mecazi olarak haram yoldan elde edilen şeyi içselleştirmek ve onun kötü sonuçlarına katlanmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"E-K-L fiili, bedene gıda almak anlamına gelir. Ancak Kur'an'da bazen mecazi anlamda kullanılır. Ayetteki 'mâ ye'kulûne fî butûnihim ille'n-nâr' ifadesi, haram yoldan elde edilen kazancın veya gizlenen hakikat karşılığında alınan menfaatin, aslında karınlarına ateş doldurmak gibi bir azaba dönüşeceğini anlatır. Bu, sadece maddi bir yeme eylemi değil, aynı zamanda manevi bir tüketim ve sonuçlarına katlanma halidir."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"E-K-L, bazen bir şeyi elde etmek, kazanmak veya tüketmek anlamında da kullanılır. Ayetteki 'ateş yemek', haram kazancın veya haksız menfaatin ahiretteki karşılığının cehennem ateşi olacağını mecazi bir dille ifade eder. Bu, yapılan fiilin dünyadaki geçici hazzının, ahiretteki kalıcı azaba dönüşeceğinin bir göstergesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'yemek' fiili, sadece fiziksel gıda alımını değil, aynı zamanda bir şeyi sahiplenmeyi, tüketmeyi ve onun sonuçlarına katlanmayı da ifade eder. 'Ateş yemek' ifadesi, bu eylemin nihai ve yıkıcı sonucunu sembolize eder. Gizlenen hakikat karşılığında elde edilen dünya menfaati, aslında kişinin kendi sonunu hazırlamasıdır."}]},{"word":"يُزَكِّيهِمْ","root":"ز ك و","rootLatin":"z-k-v","meaning":"Temizlemek, arındırmak, günahlardan paklamak; burada Allah'ın onları günahlarından arındırmayacağını, dolayısıyla bağışlamayacağını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Z-K-V kökü, temizlenmek, arınmak, büyümek ve bereketlenmek anlamlarına gelir. 'Yüzekkîhim' fiili, Allah'ın onları günahlarından temizlemeyeceği, yani bağışlamayacağı ve onlara rahmet nazarıyla bakmayacağı anlamına gelir. Bu, ahiretteki ilahi lütuftan mahrum kalacaklarını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Zekât, hem maddi temizlik hem de manevi arınma anlamına gelir. Ayetteki 'lâ yüzekkîhim' ifadesi, Allah'ın onları günahlarından arındırmayacağını, dolayısıyla onların günahlarının affedilmeyeceğini ve manevi olarak yücelmeyeceklerini belirtir. Bu, ilahi rızadan ve bağışlamadan mahrum kalacakları anlamına gelir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'tezkiye' kavramı, genellikle günahlardan arınma, nefsi temizleme ve manevi yükseliş anlamında kullanılır. Allah'ın 'yüzekkîhim' fiilini kullanmaması, bu kişilerin ilahi rahmet ve bağışlamadan uzak kalacaklarını, günahlarının ağırlığı altında ezileceklerini ve ahirette temizlenmiş bir şekilde huzura çıkamayacaklarını ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/174*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/174*
- **İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/174*
- **İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/174*