# Bakara Sûresi, 183. Âyet (2:183)

> يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ كُتِبَ عَلَيْكُمُ ٱلصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

*Yâ eyyuhe-lleżîne âmenû kutibe ‘aleykumu-ssiyâmu kemâ kutibe ‘ale-lleżîne min kablikum le'allekum tettekûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Ey iman edenler! Allah'a karşı gelmekten sakınmanız için oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de farz kılındı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/183

---

## Tefsir

{"topics":["oruc","takva","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰٓأَيُّهَا","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nidâ harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ey"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"الَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":4,"surface":"كُتِبَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كَتَبَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"farz kılındı"},{"position":5,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":5,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":6,"surface":"ٱلصِّيَامُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-و-م","rootLatin":"s-w-m","lemma":"صِيَام","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i Fâil olduğu için merfû","gloss":"oruç"},{"position":7,"surface":"كَمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve Masdariye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَمَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gibi"},{"position":8,"surface":"كُتِبَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كَتَبَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"farz kılındı"},{"position":9,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":10,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"الَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":11,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":12,"surface":"قَبْلِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"önce"},{"position":12,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":13,"surface":"لَعَلَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"umulur ki"},{"position":13,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"siz"},{"position":14,"surface":"تَتَّقُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nâsıb ve câzim edat almadığı için merfû","gloss":"sakınırsınız"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 183. ayet, oruç ibadetinin müminlere farz kılınışını ve bu ibadetin temel amacını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, orucun geçmiş ümmetlerde de varlığına işaret ederek evrensel bir ibadet olduğunu vurgulamakta ve takva ile olan ilişkisini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a ve peygamberine gönülden inanıp tasdik edenler, güven içinde olanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (أمن), kalbin tasdik etmesi ve dilin ikrar etmesiyle oluşan bir güven halidir. Ayetteki 'âmenû' ifadesi, sadece sözlü bir beyanı değil, aynı zamanda kalben tasdiki ve bu tasdikin getirdiği güveni ifade eder. Bu, Allah'ın emirlerine teslimiyetin temelidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutu'ya göre 'iman' kavramı, Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda Allah'a karşı tam bir güven ve teslimiyet halini ifade eder. Bu güven, mümini Allah'ın emirlerine uymaya sevk eden temel motivasyondur. Bakara 183'teki kullanımı, oruç gibi zorlu bir ibadeti yerine getirecek olan muhatap kitlenin bu güvene sahip olduğunu gösterir."}]},{"word":"كُتِبَ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Farz kılınmak, emredilmek, yazılmak suretiyle kesinleşmek.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kütibe' fiilinin Kur'an'da 'farz kılındı' veya 'emredildi' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu, bir şeyin kesin ve bağlayıcı bir hüküm olarak belirlendiğini gösterir. Ayette orucun 'kütibe' olması, onun müminler üzerine Allah tarafından kesin bir emir olarak yüklendiğini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kitâbet'in (yazmak) asıl anlamının bir şeyi bir araya getirmek olduğunu, buradan da hükmün kesinleşmesi ve sabitlenmesi anlamının türediğini açıklar. 'Kütibe aleyküm' ifadesi, orucun müminler için kaçınılmaz ve değiştirilemez bir yükümlülük haline getirildiğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kütibe' fiilinin Kur'an'daki kullanımının, sadece yazılı bir emir olmaktan öte, ilahi bir takdir ve zorunluluk anlamı taşıdığını belirtir. Bu, orucun müminler için kaçınılmaz bir ibadet olduğunu ve Allah'ın iradesiyle belirlendiğini gösterir."}]},{"word":"ٱلصِّيَامُ","root":"ص و م","rootLatin":"s-v-m","meaning":"Belirli bir süre boyunca yeme, içme ve cinsel ilişkiden uzak durmak suretiyle yapılan ibadet.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'savm' (oruç) kelimesinin lügatte bir şeyden uzak durmak, kendini tutmak anlamına geldiğini belirtir. Şer'i anlamda ise, belirli vakitlerde belirli şeylerden (yeme, içme, cinsel ilişki) uzak durmak demektir. Ayetteki 'es-sıyâm' bu şer'i anlamıyla kullanılmıştır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'savm'ın (صوم) genel olarak bir şeyden imsak etmek (kendini tutmak) olduğunu, şer'i ıstılahta ise belirli bir niyetle fecirden güneşe kadar yeme, içme ve cinsel ilişkiden uzak durmak olduğunu ifade eder. Ayet, bu ibadetin müminlere farz kılındığını bildirmektedir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'savm'ın sözlükte 'bir şeyden el çekmek' anlamına geldiğini, şer'an ise 'belirli bir niyetle, belirli bir vakitte, belirli şeylerden (müfsidattan) uzak durmak' olduğunu açıklar. Bakara 183'teki 'es-sıyâm' kelimesi, bu şer'i tanıma uygun olarak oruç ibadetini ifade eder."}]},{"word":"تَتَّقُونَ","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'ın azabından korunmak, emirlerine uyup yasaklarından kaçınarak takva sahibi olmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'takva' (وقي) kelimesinin asıl anlamının bir şeyi zararlı şeylerden korumak olduğunu belirtir. Şer'i anlamda ise, nefsi günahlardan korumak, Allah'ın emirlerine uyup yasaklarından kaçınarak O'nun azabından sakınmaktır. Ayetteki 'tettekûn' ifadesi, orucun temel amacının müminleri bu takva mertebesine ulaştırmak olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'takva' kavramının Kur'an'da Allah'a karşı duyulan derin saygı ve korkuyla birlikte, O'nun emirlerine titizlikle uyma ve yasaklarından kaçınma anlamını taşıdığını vurgular. Orucun 'lâalleküm tettekûn' (sakınasınız diye) ifadesiyle ilişkilendirilmesi, bu ibadetin mümini Allah bilinciyle donatarak günahlardan uzaklaştırma ve O'na yakınlaştırma işlevini açıkça ortaya koyar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'takva'nın Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, ancak temelinde Allah'ın rızasını kazanmak için O'nun emirlerine riayet etme ve yasaklarından sakınma bilincinin yattığını belirtir. Oruç ibadeti, bu bilinci güçlendiren ve mümini takva sahibi yapan önemli bir araçtır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/183*
- **Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/183*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/183*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/183*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 4 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/183*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 4 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/183*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/183*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/183*