# Bakara Sûresi, 191. Âyet (2:191) > وَٱقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَأَخْرِجُوهُم مِّنْ حَيْثُ أَخْرَجُوكُمْ ۚ وَٱلْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ ٱلْقَتْلِ ۚ وَلَا تُقَـٰتِلُوهُمْ عِندَ ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ حَتَّىٰ يُقَـٰتِلُوكُمْ فِيهِ ۖ فَإِن قَـٰتَلُوكُمْ فَٱقْتُلُوهُمْ ۗ كَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلْكَـٰفِرِينَ *Vaktulûhum hayśu śekiftumûhum veaḣricûhum min hayśu aḣracûkum(c) velfitnetu eşeddu mine-lkatl(i)(c) velâ tukâtilûhum ‘inde-lmescidi-lharâmi hattâ yukâtilûkum fîh(i)(k) fe-in kâtelûkum fektulûhum keżâlike cezâu-lkâfirîn(e)* **Meal (Diyanet):** Onları nerede yakalarsanız öldürün. Sizi çıkardıkları yerden (Mekke'den) siz de onları çıkarın. Zulüm ve baskı, adam öldürmekten daha ağırdır. Yalnız, Mescid-i Haram yanında, onlar sizinle savaşmadıkça, siz de onlarla savaşmayın. Sizinle savaşırlarsa (siz de onlarla savaşın) onları öldürün. Kafirlerin cezası böyledir. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/191 --- ## Tefsir {"topics":["cihad","hukuk-ceza","musrikler"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱقْتُلُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَتَلَ","form":"İf'al","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"öldürün"},{"position":1,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":2,"surface":"حَيْثُ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَيْثُ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"nerede"},{"position":3,"surface":"ثَقِفْتُمُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ث-ق-ف","rootLatin":"th-q-f","lemma":"ثَقِفَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"buldunuz"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"أَخْرِجُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"kh-r-j","lemma":"أَخْرَجَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"çıkarın"},{"position":4,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":5,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":6,"surface":"حَيْثُ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَيْثُ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"nereden"},{"position":7,"surface":"أَخْرَجُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"kh-r-j","lemma":"أَخْرَجَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çıkardılar"},{"position":7,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"ٱلْفِتْنَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فِتْنَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"fitne"},{"position":9,"surface":"أَشَدُّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdil","root":"ش-د-د","rootLatin":"sh-d-d","lemma":"شَدِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha şiddetli"},{"position":10,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":11,"surface":"ٱلْقَتْلِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَتْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"öldürmek"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yapmayın"},{"position":13,"surface":"تُقَـٰتِلُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَاتَلَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi (لَا) ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"savaşmayın"},{"position":13,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlarla"},{"position":14,"surface":"عِندَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ع-ن-د","rootLatin":"'-n-d","lemma":"عِنْدَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"yanında"},{"position":15,"surface":"ٱلْمَسْجِدِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-j-d","lemma":"مَسْجِد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Mescid'in"},{"position":16,"surface":"ٱلْحَرَامِ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ح-ر-م","rootLatin":"h-r-m","lemma":"حَرَام","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"Haram"},{"position":17,"surface":"حَتَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"e kadar"},{"position":18,"surface":"يُقَـٰتِلُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَاتَلَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (حَتَّىٰ) sonra geldiği için mansûb","gloss":"savaşıncaya"},{"position":18,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizinle"},{"position":19,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":19,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onda"},{"position":20,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":20,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":21,"surface":"قَـٰتَلُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَاتَلَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"savaşırlarsa"},{"position":21,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizinle"},{"position":22,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":22,"surface":"ٱقْتُلُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَتَلَ","form":"İf'al","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"öldürün"},{"position":22,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":23,"surface":"كَذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî","gloss":"işte böyle"},{"position":24,"surface":"جَزَآءُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"cezasıdır"},{"position":25,"surface":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"inkarcıların"}] ## Kelime Tahlili {"summary":"Bakara 191. ayet, savaş ve fitne kavramları etrafında dönen önemli hükümler içermektedir. Ayet, düşmanla mücadele, Mescid-i Haram'ın kutsallığı ve fitnenin öldürmekten daha büyük bir günah olduğu gibi temel konuları dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"وَٱقْتُلُوهُمْ","root":"ق ت ل","rootLatin":"k-t-l","meaning":"Düşmanla savaşma ve onları ortadan kaldırma eylemi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'katl' kelimesini 'canı bedenden ayırmak' olarak tanımlar. Ayetteki 'vaktulûhum' ifadesi, savaş bağlamında düşmanı etkisiz hale getirme, öldürme emrini taşır ve meşru müdafaa sınırları içinde değerlendirilir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'katl' kelimesinin mecazi kullanımlarına da değinse de, bu ayetteki 'faktulûhum' ifadesinin doğrudan 'öldürme' anlamında olduğunu belirtir. Savaş durumunda düşmana karşı yapılan fiili müdahaleyi ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'katl' kavramının Kur'an'daki kullanımını incelerken, savaş bağlamında düşmanı öldürmenin bir 'cihad' eylemi olarak görüldüğünü ve belirli şartlara bağlı olduğunu vurgular. Bu ayetteki emir, düşmanın saldırganlığına bir karşılık olarak ortaya konulmuştur."}]},{"word":"ثَقِفْتُمُوهُمْ","root":"ث ق ف","rootLatin":"s-k-f","meaning":"Düşmanı bulmak, yakalamak veya ele geçirmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sekıftumûhum' kelimesini 'nâltumûhum ve edraktumûhum' yani 'onlara ulaştığınız ve onları yakaladığınız' şeklinde açıklar. Ayetteki anlamı, düşmanla karşılaşılan her yerde onlarla savaşma iznini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sekf' kökünü 'bir şeye isabet etmek, onu bulmak ve ele geçirmek' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, düşmanın nerede olursa olsun, onlarla karşılaşılması durumunda savaşma emrini pekiştirir."}]},{"word":"وَأَخْرِجُوهُم","root":"خ ر ج","rootLatin":"h-r-j","meaning":"Bir yerden çıkarmak, sürgün etmek.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ihrâc' kelimesinin 'birini bir yerden zorla çıkarmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ahracûkum' ifadesi, Müslümanların Mekke'den çıkarılmasına bir misilleme olarak, düşmanların da çıkarılmasını emreder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hurûc' kökünü 'bir şeyin bulunduğu yerden ayrılması' olarak açıklar. Ayetteki 'ahracûhum' emri, düşmanın Müslümanlara yaptığı zulme karşılık olarak, onların da kendi yurtlarından çıkarılması anlamına gelir."}]},{"word":"وَٱلْفِتْنَةُ","root":"ف ت ن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"İnsanları dinden döndürme, zulüm, kargaşa ve bozgunculuk.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fitne' kelimesinin aslen altını ateşte eriterek saflığını test etmek anlamına geldiğini belirtir. Kur'an'da ise 'imtihan, bela, azap, şirk, dinden döndürme' gibi geniş anlamlarda kullanılır. Bu ayetteki 'fitne', insanları dinden döndürme ve zulüm anlamındadır ve öldürmekten daha büyük bir günah olarak nitelendirilir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'fitne' kelimesinin 'şirk' ve 'dinden döndürme' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'el-fitnetu eşeddu mine'l-katl' ifadesi, inanç özgürlüğüne yapılan müdahalenin ve insanları dinden saptırmanın, cana kıymaktan daha ağır bir suç olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fitne' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini ve çok boyutluluğunu inceler. Ona göre 'fitne', sadece kargaşa değil, aynı zamanda inançtan saptırma ve zulüm anlamına gelir. Bu ayetteki kullanımı, inanç özgürlüğüne yönelik baskı ve zulmün, savaşta can kaybından daha vahim bir durum olduğunu gösterir."}]},{"word":"تُقَـٰتِلُوهُمْ","root":"ق ت ل","rootLatin":"k-t-l","meaning":"Karşılıklı savaşmak, mücadele etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mufâale' babından gelen 'mukâtele' fiilinin 'karşılıklı öldürme veya savaşma' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâ tukâtilûhum' ifadesi, Mescid-i Haram'da düşmanlar saldırmadıkça savaş yasağını, 'yükâtilûkum' ise onların saldırısı durumunda karşılık verme iznini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'mukâtele' fiilinin 'karşılıklı fiil' bildirdiğini ve bu ayetteki kullanımının, düşmanın saldırısına karşılık verme şartına bağlı olduğunu açıklar. Mescid-i Haram'ın kutsallığı nedeniyle, savaşın ancak düşmanın başlatması durumunda meşru olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Hakkı inkar edenler, nankörler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr' kelimesinin aslen 'örtmek' anlamına geldiğini ve terim olarak 'Allah'ın nimetlerini veya hakikati örtmek, inkar etmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'el-kâfirîn' ifadesi, Allah'ın birliğini ve peygamberliğini inkar edenleri ifade eder ve onların cezası bu ayette açıklanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'daki temel karşıtlıklarından biri olduğunu ve 'iman'ın zıddı olarak 'hakikati inkar etme' anlamını taşıdığını vurgular. Bu ayetteki 'kâfirîn' ifadesi, Müslümanlara karşı savaşan ve hakikati inkar eden düşmanları tanımlar ve onların akıbetini belirtir."}]}]} ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255* - **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255* - **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255* - **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255* - **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/191* - **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/191*