# Bakara Sûresi, 196. Âyet (2:196)

> وَأَتِمُّوا۟ ٱلْحَجَّ وَٱلْعُمْرَةَ لِلَّهِ ۚ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا ٱسْتَيْسَرَ مِنَ ٱلْهَدْىِ ۖ وَلَا تَحْلِقُوا۟ رُءُوسَكُمْ حَتَّىٰ يَبْلُغَ ٱلْهَدْىُ مَحِلَّهُۥ ۚ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوْ بِهِۦٓ أَذًى مِّن رَّأْسِهِۦ فَفِدْيَةٌ مِّن صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ ۚ فَإِذَآ أَمِنتُمْ فَمَن تَمَتَّعَ بِٱلْعُمْرَةِ إِلَى ٱلْحَجِّ فَمَا ٱسْتَيْسَرَ مِنَ ٱلْهَدْىِ ۚ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَـٰثَةِ أَيَّامٍ فِى ٱلْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗ ذَٰلِكَ لِمَن لَّمْ يَكُنْ أَهْلُهُۥ حَاضِرِى ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ

*Veetimmu-lhacce vel'umrate li(A)llâh(i)(c) fe-in uhsirtum femâ-steysera mine-lhedy(i)(s) velâ tahlikû ruûsekum hattâ yebluġa-lhedyu mehilleh(u)(c) femen kâne minkum merîdan ev bihi eżen min ra/sihi fefidyetun min siyâmin ev sadekatin ev nusuk(in)(c) fe-iżâ emintum femen temette'a bil'umrati ile-lhacci femâ-steysera mine-lhedy(i)(c) femen lem yecid fesiyâmu śelâśeti eyyâmin fi-lhacci veseb'atin iżâ raca'tum(k) tilke ‘aşeratun kâmile(tun)(k) żâlike limen lem yekun ehluhu hâdiri-lmescidi-lharâm(i)(c) vettekû(A)llâhe va'lemû enna(A)llâhe şedîdu-l'ikâb(i)*

**Meal (Diyanet):** Haccı da, umreyi de Allah için tamamlayın. Eğer (düşman, hastalık ve benzer sebeplerle) engellenmiş olursanız artık size kolay gelen kurbanı gönderin. Bu kurban, yerine varıncaya kadar başlarınızı tıraş etmeyin. İçinizden her kim hastalanır veya başından rahatsız olur (da tıraş olmak zorunda kalır)sa fidye olarak ya oruç tutması, ya sadaka vermesi, ya da kurban kesmesi gerekir. Güvende olduğunuz zaman hacca kadar umreyle faydalanmak isteyen kimse, kolayına gelen kurbanı keser. Kurban bulamayan kimse üçü hacda, yedisi de döndüğünüz zaman (olmak üzere) tam on gün oruç tutar. Bu (durum), ailesi Mescid-i Haram civarında olmayanlar içindir. Allah'a karşı gelmekten sakının ve Allah'ın cezasının çetin olduğunu bilin.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/196

---

## Tefsir

{"topics":["hac","oruc","zekat-infak","takva","hukuk-ceza"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hac ve Umre ibadetlerinin tamamlanması, engellenme durumunda yapılması gerekenler, ihram yasakları ve fidye hükümleri ile ilgili temel fıkhi ve ahlaki prensipleri içermektedir. Ayetteki anahtar kavramlar, ibadetlerin mahiyetini, zorluklar karşısındaki esnekliği ve Allah'a karşı sorumluluğu vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"وَأَتِمُّوا۟","root":"ت-م-م","rootLatin":"t-m-m","meaning":"Hac ve Umre ibadetlerini eksiksiz bir şekilde yerine getirmek, tamamlamak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İtmâm (إتمام), bir şeyin eksiklerini gidererek nihai hedefine ulaştırmak ve onu kemale erdirmektir. Ayetteki 've etimmû' ifadesi, Hac ve Umre'ye başlandıktan sonra, şartlarına riayet ederek ve eksik bırakmadan sonuna kadar götürme yükümlülüğünü ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Burada 'itmâm', ibadetin başlangıcından sonuna kadar tüm rükünlerini ve vaciplerini yerine getirerek tamamlamak demektir. Bu, ibadetin yarım bırakılmaması ve eksik gediklerinin giderilmesi mecazını taşır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'temâm' (tamamlamak) kavramı, genellikle bir görevin veya vaadin eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesini ifade eder. Bu ayette, Hac ve Umre'nin Allah'a karşı bir taahhüt olarak tam ve eksiksiz ifa edilmesi gerekliliğini vurgular."}]},{"word":"أُحْصِرْتُمْ","root":"ح-ص-ر","rootLatin":"h-s-r","meaning":"Hac veya Umre ibadetini tamamlamaktan bir engelleyici sebeple alıkonulmak, engellenmek demektir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İhsâr (إحصَار), düşman veya hastalık gibi bir engel sebebiyle Hac veya Umre'yi tamamlamaktan men edilmektir. Ayetteki 'uhsirtum' ifadesi, bu tür zorlayıcı durumlar karşısında ibadetin hükümlerinin nasıl değiştiğini açıklar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hasr (حصر), bir şeyi kuşatmak, engellemek ve sınırlamak anlamına gelir. 'Uhsirtum' ise, hacıların düşman veya hastalık gibi dışsal bir sebeple Kâbe'ye ulaşmaktan veya ibadeti tamamlamaktan alıkonulmasını ifade eder. Bu durumda kurban keserek ihramdan çıkma ruhsatı verilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'ihsâr' fiili, genellikle dışsal ve irade dışı engellerle karşılaşmayı ifade eder. Bu ayette, Hac veya Umre yolculuğunda karşılaşılan ve ibadetin tamamlanmasını imkansız kılan engelleri belirtir ve bu duruma özgü fıkhi çözümü sunar."}]},{"word":"ٱلْهَدْىِ","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Hac veya Umre ibadeti sırasında kesilen kurbanlık hayvanı ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Hedy (هَدْي), Harem'e hediye olarak gönderilen veya orada kesilen kurbanlık hayvanlardır. Ayette, engellenme durumunda veya temettu haccında kesilmesi gereken kurbanı ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hedy, Allah'a yakınlaşmak amacıyla Harem'e götürülen veya orada kesilen hayvanlardır. Bu ayette, hem ihsâr durumunda hem de temettu haccında yerine getirilmesi gereken mali bir ibadet olarak zikredilir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hedy, hacıların Allah'a yaklaşmak ve ibadetlerini tamamlamak için kestikleri kurbanlık hayvanlardır. Ayetteki kullanımı, bu kurbanın hem bir fidye hem de bir şükür ibadeti olarak işlev gördüğünü gösterir."}]},{"word":"تَحْلِقُوا۟","root":"ح-ل-ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"İhramdan çıkmak için saçları tıraş etmek veya kısaltmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halk (حلق), saçları tamamen tıraş etmektir. Ayetteki 'lâ tahlikû' emri, kurban kesilip yerine ulaşmadan önce ihramdan çıkmak için saçları tıraş etmenin yasak olduğunu belirtir. Bu, ihramın önemli bir yasağıdır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Halk, ihramdan çıkmanın alametlerinden biridir ve genellikle saçların tamamen kesilmesiyle gerçekleşir. Ayetteki yasak, bu eylemin belirli bir zamana, yani kurbanın kesilip yerine ulaşmasına kadar ertelenmesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Halk, saçları kökünden kesmektir. Kur'an'da bu fiil, ihramdan çıkışla ilişkilendirilir ve belirli şartlar altında yapılması gereken bir eylem olarak zikredilir. Ayetteki yasak, bu şartların henüz oluşmadığı duruma işaret eder."}]},{"word":"فَفِدْيَةٌ","root":"ف-د-ي","rootLatin":"f-d-y","meaning":"İhram yasaklarından birini ihlal etme veya bir ibadeti yerine getirememe durumunda ödenen bedel veya telafi anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fidye (فدية), bir şeyi telafi etmek veya bir zorluktan kurtulmak için verilen bedeldir. Bu ayette, hastalık veya baş rahatsızlığı sebebiyle saç tıraşı yasağını ihlal eden kişinin ödemesi gereken oruç, sadaka veya kurban seçeneklerinden birini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Fidye, bir suçun veya eksikliğin karşılığı olarak ödenen bedeldir. Ayetteki 'fefidye' ifadesi, ihram yasaklarından birini ihlal etme durumunda, bu ihlalin günahını veya eksikliğini gidermek için sunulan bir telafi yoludur."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Fidye, bir zorunluluk veya mazeret sebebiyle yerine getirilemeyen bir ibadetin veya ihlal edilen bir yasağın karşılığı olarak ödenen bedeldir. Ayette, ihramlıyken saç tıraşı yasağını ihlal edenler için üç farklı fidye seçeneği sunulur."}]},{"word":"تَمَتَّعَ","root":"م-ت-ع","rootLatin":"m-t-'-","meaning":"Hac mevsiminde Umre yapıp ihramdan çıktıktan sonra tekrar Hac için ihrama girerek Hac ve Umre'yi birleştirmek, yani temettu haccı yapmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Temettu (تمتع), Hac aylarında Umre yapıp ihramdan çıktıktan sonra, aynı yıl Hac için tekrar ihrama girerek her iki ibadeti birleştirmektir. Ayetteki 'femen temetta' ifadesi, bu tür haccı yapanların hükümlerini açıklar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Metâ' (متاع), faydalanmak, yararlanmak anlamına gelir. Temettu haccı ise, Umre'den sonra ihramdan çıkıp dünya nimetlerinden faydalandıktan sonra tekrar Hac için ihrama girmektir. Bu, iki ibadeti birleştirmenin bir kolaylığıdır ve karşılığında kurban kesilmesi gerekir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'temettu' fiili, bir şeyden faydalanma ve yararlanma anlamlarını taşır. Hac bağlamında ise, Umre'yi tamamladıktan sonra ihramdan çıkıp normal hayatına dönme ve ardından Hac için tekrar ihrama girme imkanından faydalanmayı ifade eder. Bu durum, belirli bir kurban kesme yükümlülüğünü beraberinde getirir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَتِمُّوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ت-م-م","rootLatin":"t-m-m","lemma":"أَتَمَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"tamamlayın"},{"position":2,"surface":"ٱلْحَجَّ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ج-ج","rootLatin":"h-j-j","lemma":"حَجّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"haccı"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"ٱلْعُمْرَةَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-م-ر","rootLatin":"'-m-r","lemma":"عُمْرَة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"umreyi"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":5,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":6,"surface":"أُحْصِرْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ص-ر","rootLatin":"h-s-r","lemma":"أَحْصَرَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"alıkonulursanız"},{"position":7,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":7,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için","gloss":"ne"},{"position":8,"surface":"ٱسْتَيْسَرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ي-س-ر","rootLatin":"y-s-r","lemma":"اِسْتَيْسَرَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kolayınıza gelirse"},{"position":9,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":10,"surface":"ٱلْهَدْىِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدْي","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kurbandan"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yapmayın"},{"position":12,"surface":"تَحْلِقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ل-ق","rootLatin":"h-l-q","lemma":"حَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi (لَا) ile meczûm olduğu için","gloss":"tıraş etmeyin"},{"position":13,"surface":"رُءُوسَكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-أ-س","rootLatin":"r-'-s","lemma":"رَأْس","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"başlarınızı"},{"position":14,"surface":"حَتَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"kadar"},{"position":15,"surface":"يَبْلُغَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ل-غ","rootLatin":"b-l-gh","lemma":"بَلَغَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb harfi (حَتَّى) ile mansûb olduğu için","gloss":"ulaşıncaya"},{"position":16,"surface":"ٱلْهَدْىُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدْي","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kurban"},{"position":17,"surface":"مَحِلَّهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ل-ل","rootLatin":"h-l-l","lemma":"مَحِلّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yerine"},{"position":18,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":18,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"Şart İsmi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için","gloss":"kim"},{"position":19,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olursa"},{"position":20,"surface":"مِنكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":20,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizden"},{"position":21,"surface":"مَّرِيضًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"م-ر-ض","rootLatin":"m-r-d","lemma":"مَرِيض","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"كَانَ'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"hasta"},{"position":22,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"veya"},{"position":23,"surface":"بِهِۦٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":23,"surface":"هِۦٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onda"},{"position":24,"surface":"أَذًۭى","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-ذ-ي","rootLatin":"a-dh-y","lemma":"أَذًى","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bir eziyet"},{"position":25,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":26,"surface":"رَّأْسِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-أ-س","rootLatin":"r-'-s","lemma":"رَأْس","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"başından"},{"position":27,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":27,"surface":"فِدْيَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-د-ي","rootLatin":"f-d-y","lemma":"فِدْيَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bir fidye"},{"position":28,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":29,"surface":"صِيَامٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-و-م","rootLatin":"s-w-m","lemma":"صِيَام","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"oruçtan"},{"position":30,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"veya"},{"position":31,"surface":"صَدَقَةٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"صَدَقَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"sadakadan"},{"position":32,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"veya"},{"position":33,"surface":"نُسُكٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-س-ك","rootLatin":"n-s-k","lemma":"نُسُك","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"kurbandan"},{"position":34,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":34,"surface":"إِذَآ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için","gloss":"olduğu zaman"},{"position":35,"surface":"أَمِنتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"أَمِنَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"güvende olursanız"},{"position":36,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":36,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"Şart İsmi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için","gloss":"kim"},{"position":37,"surface":"تَمَتَّعَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-ت-ع","rootLatin":"m-t-'","lemma":"تَمَتَّعَ","form":"Tef'a'ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"faydalanırsa"},{"position":38,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":38,"surface":"ٱلْعُمْرَةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-م-ر","rootLatin":"'-m-r","lemma":"عُمْرَة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"umre ile"},{"position":39,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e"},{"position":40,"surface":"ٱلْحَجِّ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ج-ج","rootLatin":"h-j-j","lemma":"حَجّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hacca"},{"position":41,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":41,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için","gloss":"ne"},{"position":42,"surface":"ٱسْتَيْسَرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ي-س-ر","rootLatin":"y-s-r","lemma":"اِسْتَيْسَرَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kolayına gelirse"},{"position":43,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":44,"surface":"ٱلْهَدْىِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدْي","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kurbandan"},{"position":45,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":45,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"Şart İsmi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için","gloss":"kim"},{"position":46,"surface":"لَّمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":47,"surface":"يَجِدْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm harfi (لَمْ) ile meczûm olduğu için","gloss":"bulamazsa"},{"position":48,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":48,"surface":"صِيَامُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-و-م","rootLatin":"s-w-m","lemma":"صِيَام","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"oruç"},{"position":49,"surface":"ثَلَـٰثَةِ","pos":"isim","posDetail":"Sayı","root":"ث-ل-ث","rootLatin":"th-l-th","lemma":"ثَلَاثَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"üç"},{"position":50,"surface":"أَيَّامٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"gün"},{"position":51,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":52,"surface":"ٱلْحَجِّ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ج-ج","rootLatin":"h-j-j","lemma":"حَجّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hacda"},{"position":53,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":53,"surface":"سَبْعَةٍ","pos":"isim","posDetail":"Sayı","root":"س-ب-ع","rootLatin":"s-b-'","lemma":"سَبْعَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yedi"},{"position":54,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için","gloss":"olduğu zaman"},{"position":55,"surface":"رَجَعْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-'","lemma":"رَجَعَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"döndüğünüzde"},{"position":56,"surface":"تِلْكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"تِلْكَ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için","gloss":"işte o"},{"position":57,"surface":"عَشَرَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sayı","root":"ع-ش-ر","rootLatin":"'-sh-r","lemma":"عَشَرَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"on"},{"position":58,"surface":"كَامِلَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-م-ل","rootLatin":"k-m-l","lemma":"كَامِل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"tam"},{"position":59,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için","gloss":"bu"},{"position":60,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":60,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kimse için"},{"position":61,"surface":"لَّمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":62,"surface":"يَكُنْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm harfi (لَمْ) ile meczûm olduğu için","gloss":"olmaz"},{"position":63,"surface":"أَهْلُهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ه-ل","rootLatin":"a-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"كَانَ'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"ailesi"},{"position":64,"surface":"حَاضِرِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-ض-ر","rootLatin":"h-d-r","lemma":"حَاضِر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"كَانَ'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"oturanlar"},{"position":65,"surface":"ٱلْمَسْجِدِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-j-d","lemma":"مَسْجِد","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Mescid'in"},{"position":66,"surface":"ٱلْحَرَامِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ر-م","rootLatin":"h-r-m","lemma":"حَرَام","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"Haram'ın"},{"position":67,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":67,"surface":"ٱتَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakının"},{"position":68,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'tan"},{"position":69,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":69,"surface":"ٱعْلَمُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"bilin"},{"position":70,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki"},{"position":71,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah'ın"},{"position":72,"surface":"شَدِيدُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ش-د-د","rootLatin":"sh-d-d","lemma":"شَدِيد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"أَنَّ'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"şiddetli"},{"position":73,"surface":"ٱلْعِقَابِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ق-ب","rootLatin":"'-q-b","lemma":"عِقَاب","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"cezası"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/196*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/196*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Bakara, 2:196*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/196*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/196*