# Bakara Sûresi, 203. Âyet (2:203)

> ۞ وَٱذْكُرُوا۟ ٱللَّهَ فِىٓ أَيَّامٍ مَّعْدُودَٰتٍ ۚ فَمَن تَعَجَّلَ فِى يَوْمَيْنِ فَلَآ إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَن تَأَخَّرَ فَلَآ إِثْمَ عَلَيْهِ ۚ لِمَنِ ٱتَّقَىٰ ۗ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ

*Veżkurû(A)llâhe fî eyyâmin ma'dûdât(in)(c) femen te'accele fî yevmeyni felâ iśme ‘aleyhi vemen teaḣḣara felâ iśme ‘aleyh(i)(c) limeni-ttekâ(k) vettekû(A)llâhe va'lemû ennekum ileyhi tuhşerûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Sayılı günlerde Allah'ı anın (telbiye ve tekbir getirin). Kim iki gün içinde acele edip (Mina'dan Mekke'ye) dönerse, ona günah yoktur. Kim geri kalırsa, ona da günah yoktur. Bu, Allah'a karşı gelmekten sakınanlar içindir. Allah'a karşı gelmekten sakının ve onun huzurunda toplanacağınızı bilin.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/203

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hac ibadetinin belirli günlerinde Allah'ı anmayı, Mina'da kalma sürelerini ve takva kavramının bu hükümlerdeki yerini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Özellikle 'zikir', 'acele etme', 'geri kalma', 'günah' ve 'takva' kavramları, ayetin temel mesajını oluşturan anahtar unsurlardır.","keyConcepts":[{"word":"ٱذْكُرُوا۟","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Allah'ı anmak, hatırlamak, zikretmek ve O'nun emirlerini akılda tutmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zikir, hem kalple hem dille hatırlamak ve anmak demektir. Bu ayetteki 'Allah'ı zikredin' ifadesi, Hac ibadeti sırasında tekbir, tehlil ve tesbih gibi ibadetlerle Allah'ı anmayı ve O'nun azametini hatırlamayı ifade eder. Aynı zamanda, Hac menasikini yerine getirirken Allah'ın hükümlerini akılda tutma ve onlara riayet etme anlamını da taşır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'zikr', Kur'an'da sadece bir şeyi hatırlamak değil, aynı zamanda bir şeyi sürekli olarak akılda tutmak ve ona göre hareket etmek anlamını da içerir. Bu ayetteki kullanımı, Hac ibadetinin belirli günlerinde Allah'a karşı sorumlulukları ve O'nun varlığını sürekli olarak idrak etmeyi vurgular."}]},{"word":"مَّعْدُودَٰتٍ","root":"ع د د","rootLatin":"a-d-d","meaning":"Sayılı, belirli ve sınırlı günler anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'eyyâmin ma'dûdât' ifadesini, Hac ibadetinin teşrik günleri olan belirli ve sayılı günler olarak açıklar. Bu günler, Mina'da kurban kesme ve şeytan taşlama gibi menasikin icra edildiği günlerdir ve sayıları bellidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ma'dûdât' kelimesinin, Arapların belirli ve az sayıdaki şeyleri ifade etmek için kullandığı bir tabir olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, Hac ibadetinin bu özel günlerinin sınırlı ve belirli bir zaman dilimine işaret ettiğini vurgular."}]},{"word":"تَعَجَّلَ","root":"ع ج ل","rootLatin":"a-c-l","meaning":"Acele etmek, bir işi vaktinden önce bitirmek veya hızlandırmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Acele etmek, bir şeyi vaktinden önce istemek veya yapmak demektir. Bu ayetteki 'femen te'accel' ifadesi, Hac ibadetinde Mina'da kalma süresini iki günde tamamlayıp üçüncü günden önce ayrılmayı ifade eder. Bu, şer'î bir ruhsat olarak kabul edilir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'acele' kelimesinin, bir işi belirlenen süreden daha kısa sürede bitirme anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki bağlamda, hacıların Mina'da kalma süresini kısaltarak iki günde tamamlamalarına izin verildiğini gösterir."}]},{"word":"تَأَخَّرَ","root":"أ خ ر","rootLatin":"a-h-r","meaning":"Geri kalmak, gecikmek veya bir işi belirlenen süreden daha uzun tutmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'te'ahhara' kelimesinin, bir işi vaktinden sonraya bırakmak veya geciktirmek anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 've men te'ahhara' ifadesi, Mina'da kalma süresini iki günden fazla, yani üçüncü güne kadar uzatan hacıları ifade eder. Bu da acele etmek gibi caiz olan bir durumdur."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'te'ahhur'un, bir şeyin vaktinden veya yerinden geri kalması olduğunu belirtir. Hac bağlamında, Mina'da kalma süresini uzatarak üçüncü güne kadar kalmayı ifade eder ki bu da şer'an bir sakıncası olmayan bir tercihtir."}]},{"word":"إِثْمَ","root":"أ ث م","rootLatin":"i-s-m","meaning":"Günah, suç, haram veya yasaklanmış bir fiil anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsm, insanı hayırdan uzaklaştıran her türlü fiil için kullanılır. Bu ayetteki 'felâ isme aleyhi' ifadesi, Mina'da kalma süresini iki günde bitiren veya üç güne uzatan kimseler için herhangi bir günah veya sorumluluk olmadığını belirtir. Bu, Allah'ın bir kolaylığı ve ruhsatıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ism' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın emirlerine aykırı düşen, yasaklanmış ve cezayı gerektiren fiilleri ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, hacıların bu tercihlerinin şer'î açıdan bir günah teşkil etmediğini açıkça ortaya koyar."}]},{"word":"ٱتَّقَىٰ","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'tan korkmak, sakınmak, O'nun emirlerine uymak ve yasaklarından kaçınmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Takva, nefsi korkulan şeyden korumaktır. Şeriatta ise nefsi günahlardan korumakla olur. Bu ayetteki 'limeni't-tekâ' ifadesi, acele etme veya geri kalma ruhsatının, Allah'tan sakınan, O'nun emirlerine riayet eden ve günahlardan kaçınan kimseler için geçerli olduğunu vurgular. Takva, bu ruhsatın temel şartıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'takva' kavramının Kur'an'da sadece korku değil, aynı zamanda Allah'a karşı duyulan derin saygı, sorumluluk bilinci ve O'nun rızasını kazanma çabası olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, hacıların bu tercihlerini yaparken Allah'a karşı olan sorumluluklarını unutmamaları ve O'nun hükümlerine uygun hareket etmeleri gerektiğini ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/203*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/203*