# Bakara Sûresi, 205. Âyet (2:205)

> وَإِذَا تَوَلَّىٰ سَعَىٰ فِى ٱلْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيهَا وَيُهْلِكَ ٱلْحَرْثَ وَٱلنَّسْلَ ۗ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلْفَسَادَ

*Ve-iżâ tevellâ se'â fi-l-ardi liyufside fîhâ veyuhlike-lharśe ve-nnesl(e)(k) va(A)llâhu lâ yuhibbu-lfesâd(e)*

**Meal (Diyanet):** O, (senin yanından) ayrılınca yeryüzünde bozgunculuk yapmağa, ekin ve nesli yok etmeğe çalışır. Allah ise bozgunculuğu sevmez.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/205

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 205. ayet, yeryüzünde bozgunculuk yapan, ekini ve nesli helak eden kişilerin niteliklerini ve Allah'ın bu tür eylemleri sevmediğini vurgular. Ayet, 'fesad' ve 'helak' gibi kavramlar üzerinden yıkıcı davranışların derin anlamlarını ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"تَوَلَّىٰ","root":"و ل ي","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Bir işin başına geçmek, idareyi ele almak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vely (ولى) kelimesi, iki şey arasında aracı olmaksızın yakınlık bulunmasıdır. Tevellâ (تولّى) ise, bir işin idaresini üstlenmek, bir şeye yönelmek veya birinden yüz çevirmek anlamlarına gelir. Ayetteki bağlamda, 'işbaşına geçmek, idareyi ele almak' anlamındadır ve bu kişinin gücü eline geçirdiğinde yapacağı eylemlere işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tevellâ (تولّى) fiili, bir şeye yönelmek, bir şeyi üstlenmek veya bir işin başına geçmek manasına gelir. Burada, kişinin yeryüzünde bozgunculuk yapma gücünü elde etmesi ve bu yönde hareket etmesi kastedilmektedir."}]},{"word":"سَعَىٰ","root":"س ع ي","rootLatin":"s-'-y","meaning":"Çabalamak, gayret etmek, koşmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sa'y (سعي), hızlı yürümek veya bir iş için gayret göstermek demektir. Ayetteki 'سَعَىٰ فِى ٱلْأَرْضِ' ifadesi, kişinin yeryüzünde bozgunculuk yapmak için aktif bir çaba ve gayret içinde olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sa'y (سعي), bir hedefe ulaşmak için yapılan hızlı yürüyüş veya çabadır. Hem hayırlı hem de şerli işler için kullanılabilir. Bu ayette, fesat çıkarmak ve helak etmek gibi kötü amaçlar için gösterilen yoğun çabayı ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Sa'y kelimesi, Kur'an'da genellikle bir amaca yönelik yoğun ve kararlı çabayı ifade eder. Bakara 205'teki kullanımı, kişinin yeryüzünde fesat çıkarma ve yıkım yapma konusundaki azimli ve ısrarlı gayretini vurgular."}]},{"word":"لِيُفْسِدَ","root":"ف س د","rootLatin":"f-s-d","meaning":"Bozgunculuk yapmak, düzeni bozmak, yozlaştırmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fesad (فساد), bir şeyin itidalden çıkmasıdır. Bu, hem bedende, hem ruhta, hem de dış dünyada olabilir. Ayetteki 'لِيُفْسِدَ فِيهَا' ifadesi, yeryüzündeki düzeni, dengeyi ve barışı bozma eylemini, yani bozgunculuğu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Fesad (فساد) kavramı, Kur'an'da genellikle 'ıslah' (صلح) kavramının zıttı olarak kullanılır. Yeryüzünde fesat çıkarmak, Allah'ın koyduğu düzeni ve ahengi bozmak, toplumsal ve doğal dengeyi altüst etmek anlamına gelir. Bu ayette, kötü niyetli kişinin yeryüzünde yarattığı yıkımı ve düzensizliği anlatır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Fesad (فساد), bir şeyin bozulması, çürümesi veya işlevini yitirmesidir. Yeryüzünde fesat çıkarmak, insanların yaşamını olumsuz etkileyecek, düzeni bozacak her türlü eylemi kapsar."}]},{"word":"وَيُهْلِكَ","root":"ه ل ك","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Yok etmek, helak etmek, telef etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Helak (هلاك), bir şeyin yok olması, ortadan kalkması veya işlevini yitirmesidir. Ayetteki 'وَيُهْلِكَ ٱلْحَرْثَ وَٱلنَّسْلَ' ifadesi, ekini ve nesli tamamen ortadan kaldırma, yok etme eylemini vurgular. Bu, sadece fiziksel yıkımı değil, aynı zamanda geleceği de tehdit eden bir yok edişi ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Helak (هلاك), bir şeyin sonunun gelmesi, mahvolmasıdır. Kur'an'da genellikle ilahi bir ceza olarak da kullanılır. Burada ise, kötü niyetli kişinin kendi eliyle ekini ve nesli yok etme eylemini, yani yaşamın temel kaynaklarını ortadan kaldırmayı ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Helak (هلاك), bir şeyin varlığının sona ermesi, yok olmasıdır. Ayetteki bağlamda, tarım ürünlerinin (ekin) ve canlıların (nesl) kasıtlı olarak yok edilmesi, yani yaşamın devamlılığını sağlayan unsurların ortadan kaldırılması anlamına gelir."}]},{"word":"ٱلْحَرْثَ","root":"ح ر ث","rootLatin":"h-r-s","meaning":"Ekin, tarım ürünleri, ziraat.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hars (حرث), toprağı ekmek ve ürün elde etmek için yapılan faaliyettir. 'el-Hars' (الحرث) ise, ekilen ürünün kendisidir. Ayette, insanların geçim kaynağı olan tarım ürünlerinin yok edilmesini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hars (حرث), ekilen şey, ekin demektir. Burada, yeryüzünde bozgunculuk yapan kişinin, insanların temel gıda kaynağı olan ekini yok etme eylemini anlatır."}]},{"word":"وَٱلنَّسْلَ","root":"ن س ل","rootLatin":"n-s-l","meaning":"Nesil, zürriyet, canlıların üremesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nesl (نسل), bir şeyden türeyen, ortaya çıkan şeydir. Özellikle canlıların zürriyetini, soyunu ifade eder. Ayette, sadece insan neslini değil, hayvan neslini de kapsayarak, yaşamın devamlılığını sağlayan tüm canlıların yok edilmesini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Nesl (نسل), bir şeyden ayrılan, türeyen şeydir. Genellikle canlıların üremesi ve zürriyeti için kullanılır. Ayette, ekini yok etmenin yanı sıra, canlıların üremesini ve dolayısıyla yaşamın devamını sağlayan nesli de hedef alarak, yıkımın boyutunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["munafiklar","kibir-hased","helal-haram","hukuk-ceza"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":2,"surface":"تَوَلَّىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"تَوَلَّىٰ","form":"Tefea'ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yüz çevirdi / işbaşına geçti"},{"position":3,"surface":"سَعَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ع-ي","rootLatin":"s-'-y","lemma":"سَعَىٰ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çabaladı"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":6,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"يُفْسِدَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-س-د","rootLatin":"f-s-d","lemma":"أَفْسَدَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Gizli 'en' ile mansûb olan 'li' harf-i cerinden sonra geldiği için mansûb","gloss":"bozgunculuk yapsın"},{"position":7,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":7,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onda"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"يُهْلِكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-ل-ك","rootLatin":"h-l-k","lemma":"أَهْلَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb fiile atfedildiği için mansûb","gloss":"yok etsin"},{"position":9,"surface":"ٱلْحَرْثَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ر-ث","rootLatin":"h-r-th","lemma":"حَرْث","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ekini"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"ٱلنَّسْلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-س-ل","rootLatin":"n-s-l","lemma":"نَسْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"nesli"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"İstînâf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":12,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sevmez"},{"position":13,"surface":"يُحِبُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ب-ب","rootLatin":"h-b-b","lemma":"أَحَبَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"sever"},{"position":14,"surface":"ٱلْفَسَادَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-س-د","rootLatin":"f-s-d","lemma":"فَسَاد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bozgunculuğu"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/205*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/205*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/205*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/205*