# Bakara Sûresi, 213. Âyet (2:213)

> كَانَ ٱلنَّاسُ أُمَّةً وَٰحِدَةً فَبَعَثَ ٱللَّهُ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَأَنزَلَ مَعَهُمُ ٱلْكِتَـٰبَ بِٱلْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ ٱلنَّاسِ فِيمَا ٱخْتَلَفُوا۟ فِيهِ ۚ وَمَا ٱخْتَلَفَ فِيهِ إِلَّا ٱلَّذِينَ أُوتُوهُ مِنۢ بَعْدِ مَا جَآءَتْهُمُ ٱلْبَيِّنَـٰتُ بَغْيًۢا بَيْنَهُمْ ۖ فَهَدَى ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لِمَا ٱخْتَلَفُوا۟ فِيهِ مِنَ ٱلْحَقِّ بِإِذْنِهِۦ ۗ وَٱللَّهُ يَهْدِى مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطٍ مُّسْتَقِيمٍ

*Kâne-nnâsu ummeten vâhideten febe'aśa(A)llâhu-nnebiyyîne mubeşşirîne vemunżirîne veenzele me'ahumu-lkitâbe bilhakki liyahkume beyne-nnâsi fîmâ-ḣtelefû fîh(i)(c) vemâ-ḣtelefe fîhi ille-lleżîne ûtûhu min ba'di mâ câet-humu-lbeyyinâtu baġyen beynehum(s) feheda(A)llâhu-lleżîne âmenû limâ-ḣtelefû fîhi mine-lhakki bi-iżnih(i)(k) va(A)llâhu yehdî men yeşâu ilâ sirâtin mustekîm(in)*

**Meal (Diyanet):** İnsanlar tek bir ümmetti. Allah, müjdeciler ve uyarıcılar olarak peygamberler gönderdi ve beraberlerinde, insanların anlaşmazlığa düştükleri şeyler konusunda, aralarında hüküm vermek üzere kitapları hak olarak indirdi. Kendilerine apaçık ayetler geldikten sonra o konuda ancak; kitap verilenler, aralarındaki kıskançlık yüzünden anlaşmazlığa düştüler. Bunun üzerine Allah iman edenleri, kendi izniyle, onların hakkında ayrılığa düştükleri gerçeğe iletti. Allah, dilediğini doğru yola iletir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/213

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 213. ayet, insanlığın başlangıçtaki birliğini, peygamberlerin gönderiliş amacını, ilahi kitapların rolünü ve insanların ihtilaflarını ele almaktadır. Ayet, özellikle 'ümmet', 'ba'ase', 'kitab', 'ihtilaf' ve 'heda' gibi kavramlar üzerinden toplumsal düzen, ilahi rehberlik ve insan iradesi arasındaki ilişkiyi dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"أُمَّةً","root":"أ م م","rootLatin":"e-m-m","meaning":"İnsanların başlangıçtaki birliğini, tek bir din veya yol üzere olmalarını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ümmet kelimesi, 'amm' kökünden türemiş olup, bir araya gelmiş, toplanmış bir topluluğu ifade eder. Ayetteki 'ümmeten vâhidah' ifadesi, insanların başlangıçta tek bir din, tek bir şeriat veya tek bir yol üzere olduklarını, ihtilafa düşmediklerini belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'ümmet' kelimesi, 'millet' anlamında kullanılmıştır. Yani insanlar başlangıçta tek bir millet, tek bir din üzere idiler. Bu, onların aynı inanç ve yaşam tarzına sahip oldukları anlamına gelir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'ümmet' kavramı, Kur'an'da genellikle belirli bir peygamberin etrafında toplanmış, ortak bir inanç ve kaderi paylaşan topluluğu ifade eder. Bu ayette ise, peygamberler gönderilmeden önceki insanlığın genel birliğini, henüz ayrışmamış halini vurgular."}]},{"word":"فَبَعَثَ","root":"ب ع ث","rootLatin":"b-a-s","meaning":"Allah'ın peygamberleri insanlara rehberlik etmeleri için göndermesi, diriltmesi veya görevlendirmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ba'ase fiili, 'göndermek', 'diriltmek' veya 'uyandırmak' anlamlarına gelir. Ayetteki 'febe'asallahu' ifadesi, Allah'ın peygamberleri insanlara doğru yolu göstermek, onları uyarmak ve müjdelemek üzere görevlendirdiğini, yani onları bu vazife için seçip gönderdiğini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ba'as, bir şeyi harekete geçirmek, uyandırmak veya bir yere göndermek demektir. Allah'ın peygamberleri 'ba'setmesi', onları insanlara doğru yolu göstermeleri için görevlendirmesi ve bu görevi yerine getirmeleri için onlara güç vermesi anlamına gelir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ba'ase' fiilinin Kur'an'daki kullanımının genellikle bir görevi ifa etmek üzere birini seçip gönderme anlamını taşıdığını belirtir. Bu ayette de peygamberlerin ilahi bir misyonla görevlendirilerek insanlığa gönderilmesi kastedilmektedir."}]},{"word":"ٱلْكِتَـٰبَ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Allah tarafından peygamberlere indirilen, ilahi hükümleri ve rehberliği içeren vahyedilmiş metinleri ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Kitab kelimesi, 'yazmak' kökünden gelir ve yazılı olan şeyi ifade eder. Kur'an bağlamında ise, Allah'ın peygamberlerine vahyettiği, hükümlerini ve emirlerini içeren ilahi metinlerdir. Ayetteki 'el-Kitab' ifadesi, genel olarak ilahi kitapları, yani Tevrat, İncil ve Kur'an gibi vahiyleri kapsar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kitab, 'yazmak' anlamına gelen 'ketb' kökünden türemiştir. Kur'an'da ise, Allah'ın peygamberlerine indirdiği, yazılı veya ezberlenmiş, hükümler ve bilgiler içeren ilahi kelamdır. Bu ayette, insanların ihtilaf ettikleri konularda hüküm vermek üzere gönderilen ilahi rehberliği temsil eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Kitab' kavramının Kur'an'da sadece yazılı bir metin olmaktan öte, ilahi iradenin ve yasaların somutlaşmış hali olduğunu vurgular. İnsanların ihtilaflarını çözmek ve onlara doğru yolu göstermek için gönderilen nihai otoriteyi temsil eder."}]},{"word":"ٱخْتَلَفُوا۟","root":"خ ل ف","rootLatin":"h-l-f","meaning":"İnsanların bir konuda farklı görüşlere sahip olmaları, anlaşmazlığa düşmeleri veya ayrılığa düşmeleri durumunu ifade eder.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İhtilaf, 'hilaf' kökünden gelir ve bir şeyin zıddına gitmek, farklı olmak anlamına gelir. Ayetteki 'ihtelefu' fiili, insanların dinî konularda, hükümlerde veya yorumlarda birbirlerinden ayrılmalarını, farklı görüşler benimsemelerini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İhtilaf, iki veya daha fazla şeyin birbirine zıt olması, uyuşmamasıdır. Bu ayette, insanların ilahi kitaplar kendilerine geldikten sonra bile, aralarındaki çekememezlik ve haksızlık yüzünden hakikatten saparak farklı yollara düşmelerini anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ihtilaf' kelimesinin Kur'an'da genellikle hakikatten sapma, doğru yoldan ayrılma ve bölücülük anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, ilahi rehberliğe rağmen insanların kendi aralarındaki ihtiraslar nedeniyle hakikatten uzaklaşarak ayrılığa düşmelerini vurgular."}]},{"word":"فَهَدَى","root":"ه د ى","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Allah'ın inananları doğru yola iletmesi, onlara rehberlik etmesi ve hakikati bulmalarını sağlamasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hidayet, lütuf ve ihsan ile doğru yola iletmek demektir. Ayetteki 'feheda' fiili, Allah'ın, insanların ihtilaf ettikleri konularda, kendi izniyle inananları hakikate ulaştırmasını, onlara doğru yolu göstermesini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Hidayet, birine doğru yolu göstermek ve onu o yola sevk etmektir. Bu ayette, Allah'ın, iman edenleri, ihtilaf edilen konularda hakikate yönlendirmesi ve onlara doğru kararı bulmaları için yardım etmesi anlamında kullanılmıştır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'hidayet', Kur'an'da ilahi rehberliğin en temel kavramlarından biridir. Allah'ın insanlara doğru yolu göstermesi, onları karanlıktan aydınlığa çıkarması ve hakikate ulaştırmasıdır. Bu ayette, ihtilaflar karşısında inananlara verilen ilahi bir lütuf olarak öne çıkar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","ilahi-kitaplar","hidayet-dalalet","vahiy-kuran","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"k-w-n","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":2,"surface":"ٱلنَّاسُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"n-w-s","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"كَانَ fiilinin ismi olduğu için merfû","gloss":"insanlar"},{"position":3,"surface":"أُمَّةً","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"'-m-m","rootLatin":"'-m-m","lemma":"أُمَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"bir ümmet"},{"position":4,"surface":"وَٰحِدَةً","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"w-ḥ-d","rootLatin":"w-h-d","lemma":"وَاحِد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"tek"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":5,"surface":"بَعَثَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"b-'-th","rootLatin":"b-'-th","lemma":"بَعَثَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gönderdi"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"'-l-h","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":7,"surface":"ٱلنَّبِيِّـۧنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"n-b-'","rootLatin":"n-b-'","lemma":"نَبِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"peygamberleri"},{"position":8,"surface":"مُبَشِّرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"b-sh-r","rootLatin":"b-sh-r","lemma":"مُبَشِّر","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"müjdeleyiciler olarak"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"مُنذِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"n-dh-r","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"مُنذِر","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf yoluyla mansûb","gloss":"uyarıcılar"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"أَنزَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"n-z-l","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdi"},{"position":11,"surface":"مَعَ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"m-'-y","rootLatin":"m-'-y","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"ile birlikte"},{"position":11,"surface":"هُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":12,"surface":"ٱلْكِتَـٰبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"k-t-b","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Kitabı"},{"position":13,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":13,"surface":"ٱلْحَقِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ḥ-q-q","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hak"},{"position":14,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":14,"surface":"يَحْكُمَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ḥ-k-m","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حَكَمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Gizli bir 'en' ile mansûb","gloss":"hükmetmesi"},{"position":15,"surface":"بَيْنَ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"b-y-n","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arasında"},{"position":16,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"n-w-s","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"insanların"},{"position":17,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"hakkında"},{"position":17,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":18,"surface":"ٱخْتَلَفُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ḫ-l-f","rootLatin":"kh-l-f","lemma":"اِخْتَلَفَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ayrılığa düştüler"},{"position":19,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"hakkında"},{"position":19,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":20,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":21,"surface":"ٱخْتَلَفَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ḫ-l-f","rootLatin":"kh-l-f","lemma":"اِخْتَلَفَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ayrılığa düştü"},{"position":22,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"hakkında"},{"position":22,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":23,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":24,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":25,"surface":"أُوتُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"'-t-y","rootLatin":"'-t-y","lemma":"أُوتِيَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kendilerine verildi"},{"position":25,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"o"},{"position":26,"surface":"مِنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":27,"surface":"بَعْدِ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"b-'-d","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonra"},{"position":28,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Masdariye Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":29,"surface":"جَآءَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"c-y-'","rootLatin":"j-y-'","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":29,"surface":"هُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara"},{"position":30,"surface":"ٱلْبَيِّنَـٰتُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"b-y-n","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيِّنَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"açık deliller"},{"position":31,"surface":"بَغْيًۢا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"b-gh-y","rootLatin":"b-gh-y","lemma":"بَغْي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün lieclih olduğu için mansûb","gloss":"haksızlık, ihtiras yüzünden"},{"position":32,"surface":"بَيْنَ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"b-y-n","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arasında"},{"position":32,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":33,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":33,"surface":"هَدَى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"h-d-y","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hidayet etti"},{"position":34,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"'-l-h","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":35,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"o kimseler ki"},{"position":36,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"'-m-n","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":37,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":37,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":38,"surface":"ٱخْتَلَفُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ḫ-l-f","rootLatin":"kh-l-f","lemma":"اِخْتَلَفَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ayrılığa düştüler"},{"position":39,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"hakkında"},{"position":39,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":40,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":41,"surface":"ٱلْحَقِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ḥ-q-q","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hak"},{"position":42,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":42,"surface":"إِذْنِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"'-dh-n","rootLatin":"'-dh-n","lemma":"إِذْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"izni"},{"position":42,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":43,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":43,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"'-l-h","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":44,"surface":"يَهْدِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"h-d-y","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"hidayet eder"},{"position":45,"surface":"مَن","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kimseyi"},{"position":46,"surface":"يَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"sh-y-'","rootLatin":"sh-y-'","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"dilerse"},{"position":47,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"e doğru"},{"position":48,"surface":"صِرَٰطٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ṣ-r-ṭ","rootLatin":"s-r-t","lemma":"صِرَاط","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yol"},{"position":49,"surface":"مُّسْتَقِيمٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"q-w-m","rootLatin":"q-w-m","lemma":"مُسْتَقِيم","form":"İstif'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"dosdoğru"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *2/213*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *2/213*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *2/213*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/213*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/213*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *2/213*