# Bakara Sûresi, 222. Âyet (2:222)

> وَيَسْـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلْمَحِيضِ ۖ قُلْ هُوَ أَذًى فَٱعْتَزِلُوا۟ ٱلنِّسَآءَ فِى ٱلْمَحِيضِ ۖ وَلَا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّىٰ يَطْهُرْنَ ۖ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ ٱللَّهُ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلتَّوَّٰبِينَ وَيُحِبُّ ٱلْمُتَطَهِّرِينَ

*Veyes-elûneke ‘ani-lmehîd(i)(s) kul huve eżen fa'tezilû-nnisâe fi-lmehîd(i)(s) velâ takrabûhunne hattâ yathurn(e)(s) fe-iżâ tetahherne fe/tûhunne min hayśu emerakumu(A)llâh(u)(c) inna(A)llâhe yuhibbu-ttevvâbîne veyuhibbu-lmutetahhirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Sana kadınların ay halini sorarlar. De ki: "O bir ezadır (rahatsızlıktır). Ay halinde kadınlardan uzak durun. Temizleninceye kadar onlara yaklaşmayın. Temizlendikleri vakit, Allah'ın size emrettiği yerden onlara yaklaşın. Şüphesiz Allah çok tövbe edenleri sever, çok temizlenenleri sever."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/222

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 222. ayet, kadınların hayız haliyle ilgili hükümler ve bu durumun hem fiziksel hem de manevi temizlikle ilişkisini ele almaktadır. Ayet, 'hayız' kavramının 'eza' oluşunu vurgulayarak, bu dönemdeki cinsel ilişkiden uzak durulmasını emretmekte ve temizlendikten sonraki yaklaşımı ilahi bir emirle sınırlandırmaktadır. Ayrıca, 'tevbe' ve 'taharet' kavramları üzerinden manevi temizliğe de işaret etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْمَحِيضِ","root":"ح ي ض","rootLatin":"h-y-d","meaning":"Kadınların adet görme, aybaşı hali.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hayız (الحيض), kadından gelen bilinen kandır. Kelimenin aslı, bir şeyin akması ve akıp gitmesidir. Ayetteki 'el-mahîd' (المحيض) ise hem hayız halinin kendisini hem de hayız görülen yeri ifade eder. Burada, adet kanının akması ve bu durumun getirdiği özel hal kastedilmektedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"El-Mahîd (المحيض), kadınların adet görme halidir. Ayetteki kullanımı, bu özel fizyolojik durumu ve bu durumun getirdiği şer'î hükümleri ifade eder. Mecazen, bu haldeki kadınlara yaklaşmama emriyle, bu durumun bir 'eza' (rahatsızlık) olduğu vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hayız (hayd), Kur'an'da kadınların fizyolojik bir durumu olarak ele alınır ve bu durumla ilgili belirli yasaklar getirilir. 'Eza' (rahatsızlık) olarak nitelendirilmesi, sadece fiziksel bir rahatsızlığı değil, aynı zamanda bu durumun getirdiği ritüel kirliliği ve dolayısıyla belirli ibadetlerden ve cinsel ilişkiden uzak durma gerekliliğini de ifade eder. Bu, İslam öncesi Arap toplumundaki algılarla da ilişkilidir."}]},{"word":"أَذًى","root":"أ ذ ى","rootLatin":"e-z-y","meaning":"Rahatsızlık, eziyet, zarar veren şey.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Eza (أذى), zarar ve rahatsızlık veren her şeydir. Ayetteki 'hüve ezâ' (o bir ezadır) ifadesi, hayız halinin hem kadın için fiziksel bir rahatsızlık olduğunu hem de bu durumun şer'î hükümler açısından bir engel teşkil ettiğini belirtir. Bu, cinsel ilişkinin bu dönemde uygun olmadığını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Eza (الأذى), nefse veya bedene ulaşan her türlü zarardır. Ayetteki 'el-mahîd'in 'eza' olarak nitelendirilmesi, bu durumun hem fizyolojik olarak kadına verdiği rahatsızlığı hem de bu dönemde cinsel ilişkinin sağlık açısından uygun olmadığını ifade eder. Aynı zamanda, bu durumun getirdiği ritüel kirlilik de bir tür 'eza' olarak algılanabilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Eza kelimesi, Kur'an'da genellikle bir zarar, sıkıntı veya rahatsızlık anlamında kullanılır. Bakara 222'deki 'hüve ezâ' ifadesi, hayız halinin hem fiziksel hem de manevi bir rahatsızlık olduğunu, dolayısıyla bu dönemde cinsel ilişkinin uygun olmadığını belirtir. Bu, hem kadının sağlığını korumaya yönelik bir tedbir hem de temizlik prensibinin bir gereğidir."}]},{"word":"فَٱعْتَزِلُوا۟","root":"ع ز ل","rootLatin":"a-z-l","meaning":"Uzak durmak, ayrılmak, ilişkiyi kesmek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"İ'tizâl (الاعتزال), bir şeyden uzak durmak, ayrılmaktır. Ayetteki 'fa'tezilû' (uzak durun) emri, hayız halindeki kadınlarla cinsel ilişkiden uzak durmayı ifade eder. Bu, tamamen bir ayrılık değil, belirli bir eylemden kaçınmadır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azl (العزل), bir şeyi yerinden ayırmak, uzaklaştırmaktır. 'İ'tizâl' (اعتزال) ise bir şeyden kendini ayırmak, uzak durmaktır. Ayetteki 'fa'tezilû' emri, hayız halindeki kadınlarla cinsel ilişkiden uzak durmayı emreder. Bu, kadını tamamen terk etmek değil, sadece belirli bir eylemden kaçınmaktır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İ'tizâl (الاعتزال), bir şeyden ayrılmak ve ondan uzaklaşmaktır. Ayetteki 'fa'tezilû' emri, hayız halindeki kadınlarla cinsel ilişkiden uzak durmayı ifade eder. Bu, İslam hukukunda hayız döneminde cinsel ilişkinin haram olduğuna dair temel bir hükümdür."}]},{"word":"يَطْهُرْنَ","root":"ط ه ر","rootLatin":"t-h-r","meaning":"Temizlenmek, arınmak, pak olmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tuhur (الطهر), kirden ve pislikten arınmaktır. Ayetteki 'hattâ yethurn' (temizleninceye kadar) ifadesi, hayız kanının kesilmesi ve gusül abdesti alarak ritüel temizliğin tamamlanmasını ifade eder. Bu temizlik, cinsel ilişkinin tekrar helal olması için bir ön koşuldur."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Tuhur (الطهر), necasetten arınmaktır. 'Yethurn' (يطهرن) fiili, kadınların hayız kanının kesilmesi ve gusül abdesti alarak şer'î temizliği tamamlamalarını ifade eder. Bu, sadece kanın kesilmesi değil, aynı zamanda bu durumun gerektirdiği ritüel temizliğin de yerine getirilmesidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Taharet kelimesi, Kur'an'da hem maddi hem de manevi temizliği ifade eder. 'Yethurn' fiili, hayız halindeki kadının kanının kesilmesi ve gusül abdesti alarak ritüel olarak temizlenmesini ifade eder. Bu, cinsel ilişkinin helal olması için gerekli olan fizyolojik ve şer'î temizliğin tamamlanması anlamına gelir."}]},{"word":"ٱلْمُتَطَهِّرِينَ","root":"ط ه ر","rootLatin":"t-h-r","meaning":"Kendini temizleyenler, arınanlar (hem maddi hem manevi).","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mütetahhirîn (المتطهرين), kendini temizlemeye çalışan, temizliği arayan kimselerdir. Bu, sadece bedensel temizliği değil, aynı zamanda günahlardan arınma ve manevi temizliği de kapsar. Ayetteki bağlamda, hayız hükümlerine uyarak bedensel temizliğe riayet edenler ve aynı zamanda günahlardan tevbe ederek manevi temizliği arayanlar kastedilir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Tatahhur (التطهر), temizlenmeyi talep etmek veya temizlenmek için çaba sarf etmektir. 'el-Mütetahhirîn' (المتطهرين) ifadesi, hem maddi kirlerden arınanları (gusül, abdest gibi) hem de günahlardan tevbe ederek manevi kirlerden arınanları kapsar. Allah'ın bu kişileri sevmesi, temizliğin İslam'daki önemini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Taharet (tahāra), Kur'an'da geniş bir anlama sahiptir ve sadece fiziksel temizliği değil, aynı zamanda ahlaki ve ruhsal saflığı da ifade eder. 'el-Mütetahhirîn' (temizlenenler) kavramı, hem ritüel temizliğe riayet edenleri hem de içsel olarak günahlardan arınmaya çalışanları kapsar. Bu, İslam'ın hem dışsal hem de içsel temizliğe verdiği önemi gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["temizlik","aile-nikah","helal-haram","tovbe"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَيَسْـَٔلُونَكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-أ-ل","rootLatin":"s-a-l","lemma":"سَأَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"ve soruyorlar"},{"position":1,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"sana"},{"position":2,"surface":"عَنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"hakkında"},{"position":3,"surface":"ٱلْمَحِيضِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ي-ض","rootLatin":"h-y-d","lemma":"مَحِيض","form":"Mif'al","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"aybaşı hali"},{"position":4,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"de ki"},{"position":5,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"o"},{"position":6,"surface":"أَذًۭى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ذ-ي","rootLatin":"a-dh-y","lemma":"أَذًى","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"bir ezadır"},{"position":7,"surface":"فَٱعْتَزِلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ع-ز-ل","rootLatin":"'-z-l","lemma":"اِعْتَزَلَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"o halde uzak durun"},{"position":8,"surface":"ٱلنِّسَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-س-و","rootLatin":"n-s-w","lemma":"نِسَاء","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kadınlardan"},{"position":9,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":10,"surface":"ٱلْمَحِيضِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ي-ض","rootLatin":"h-y-d","lemma":"مَحِيض","form":"Mif'al","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"aybaşı halinde"},{"position":11,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve yaklaşmayın"},{"position":12,"surface":"تَقْرَبُوهُنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ر-ب","rootLatin":"q-r-b","lemma":"قَرَبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy edatı 'lâ'dan sonra geldiği için meczûm","gloss":"yaklaşmayın"},{"position":12,"surface":"هُنَّ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onlara"},{"position":13,"surface":"حَتَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"e kadar"},{"position":14,"surface":"يَطْهُرْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ط-ه-ر","rootLatin":"t-h-r","lemma":"طَهُرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nûn-i nisve ile biten muzâri fiil olduğu için mebnî","gloss":"temizlenmelerine"},{"position":15,"surface":"فَإِذَا","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":16,"surface":"تَطَهَّرْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ط-ه-ر","rootLatin":"t-h-r","lemma":"تَطَهَّرَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"temizlendikleri"},{"position":17,"surface":"فَأْتُوهُنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"أ-ت-ي","rootLatin":"a-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"o halde onlara yaklaşın"},{"position":17,"surface":"هُنَّ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onlara"},{"position":18,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":19,"surface":"حَيْثُ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَيْثُ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"nereden"},{"position":20,"surface":"أَمَرَكُمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"size emretti"},{"position":20,"surface":"كُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"size"},{"position":21,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":22,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":23,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":24,"surface":"يُحِبُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ب-ب","rootLatin":"h-b-b","lemma":"أَحَبَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"sever"},{"position":25,"surface":"ٱلتَّوَّٰبِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ت-و-ب","rootLatin":"t-w-b","lemma":"تَوَّاب","form":"Fa''âl","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"tevbe edenleri"},{"position":26,"surface":"وَيُحِبُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ب-ب","rootLatin":"h-b-b","lemma":"أَحَبَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"ve sever"},{"position":27,"surface":"ٱلْمُتَطَهِّرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ط-ه-ر","rootLatin":"t-h-r","lemma":"مُتَطَهِّر","form":"Mütefa''il","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"temizlenenleri"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/222*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/222*