# Bakara Sûresi, 224. Âyet (2:224)

> وَلَا تَجْعَلُوا۟ ٱللَّهَ عُرْضَةً لِّأَيْمَـٰنِكُمْ أَن تَبَرُّوا۟ وَتَتَّقُوا۟ وَتُصْلِحُوا۟ بَيْنَ ٱلنَّاسِ ۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

*Velâ tec'alû(A)llâhe ‘urdaten li-eymânikum en teberrû vetettekû vetuslihû beyne-nnâs(i)(k) va(A)llâhu semî'un ‘alîm(un)*

**Meal (Diyanet):** İyilik etmemek, takvaya sarılmamak, insanlar arasını ıslah etmemek yolundaki yeminlerinize Allah'ı siper yapmayın. Allah, hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/224

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 224. ayet, yeminlerin toplumsal faydayı engellememesi gerektiğini vurgulayarak, Allah'ın her şeyi işiten ve bilen olduğunu belirtir. Ayet, yeminlerin amacının iyilik, takva ve insanlar arası barışı sağlamak olduğunu dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"عُرْضَةً","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","meaning":"Yeminlerin, iyilik yapmaya veya insanlar arasını düzeltmeye engel teşkil etmesi durumu.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'عرض' kelimesinin 'bir şeyi bir şeye göstermek, arz etmek' anlamından geldiğini belirtir. Ayetteki 'عرضة' ise, bir şeyin başka bir şeye mani olması, engel teşkil etmesi anlamında kullanılmıştır. Yani yeminlerin, iyilik yapma ve takva sahibi olma gibi hayırlı işlere engel olarak sunulmaması gerektiğini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'عرضة' kelimesini 'engel' veya 'perde' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Allah adına yapılan yeminlerin, insanların iyilik yapmasına, takva sahibi olmasına ve aralarını düzeltmesine mani olmaması gerektiğini vurgular. Yeminlerin, hayırlı işlerin önünde bir engel olarak kullanılmaması gerektiğini belirtir."}]},{"word":"تَبَرُّوا۟","root":"ب-ر-ر","rootLatin":"b-r-r","meaning":"İyilik yapmak, hayır işlemek, salih amellerde bulunmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'برّ' kelimesinin geniş kapsamlı bir iyilik ve itaat anlamı taşıdığını belirtir. Ayetteki 'تبرّوا' ifadesi, Allah'a karşı itaatkâr olmak, insanlara karşı iyilik yapmak ve genel olarak hayırlı işler yapmak anlamında kullanılmıştır. Yeminlerin, bu tür iyilikleri terk etmeye bir bahane olmaması gerektiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'birr' kavramının Kur'an'da sadece bireysel iyilikleri değil, aynı zamanda toplumsal sorumlulukları ve Allah'a karşı dürüstlüğü de kapsayan geniş bir ahlaki erdem olduğunu açıklar. Ayetteki 'تبرّوا', yeminlerin bu geniş kapsamlı iyilik ve dürüstlük anlayışını engellememesi gerektiğini ifade eder."}]},{"word":"تَتَّقُوا۟","root":"و-ق-ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'ın emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak günahtan sakınmak, korunmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'وقاية' kelimesinin 'bir şeyi zararlı şeylerden korumak' anlamına geldiğini belirtir. 'Takva' ise, nefsi günahlardan korumak, Allah'ın azabından sakınmak demektir. Ayetteki 'تتقوا' ifadesi, yeminlerin, Allah'ın emirlerine uyma ve günahlardan sakınma çabasını engellememesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, takva kavramının Kur'an'da Allah'a karşı duyulan derin saygı ve sorumluluk bilinciyle hareket etmeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'تتقوا', yeminlerin, bu sorumluluk bilincini ve Allah'ın rızasını kazanma gayretini sekteye uğratmaması gerektiğini anlatır."}]},{"word":"تُصْلِحُوا۟","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"İnsanlar arasındaki bozuklukları gidermek, barışı sağlamak, arayı düzeltmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'صلح' kelimesinin 'fesadın zıddı' olduğunu ve 'bir şeyin doğru ve düzgün hale gelmesi' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'تصلحوا بين الناس' ifadesi, insanlar arasındaki anlaşmazlıkları, düşmanlıkları giderip barışı ve uyumu sağlamak anlamında kullanılmıştır. Yeminlerin, bu toplumsal barışı sağlama görevine engel olmaması gerektiğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ıslah' kavramının, bir şeyin bozuk halden iyi hale dönüştürülmesi olduğunu ifade eder. Ayetteki 'تصلحوا بين الناس', özellikle insanlar arasındaki ilişkilerin düzeltilmesi, arabuluculuk yapılması ve toplumsal uyumun tesis edilmesi anlamında kullanılmıştır. Yeminlerin, bu önemli toplumsal görevi ihmal etmeye bir gerekçe olmaması gerektiğini belirtir."}]},{"word":"سَمِيعٌ","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-a","meaning":"Her şeyi işiten, hiçbir sesin kendisine gizli kalmadığı Allah'ın sıfatı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'سمع' kelimesinin 'işitmek' anlamına geldiğini ve Allah için kullanıldığında, O'nun her şeyi kuşatan ilmini ve her sesi idrak etme gücünü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'سميع', Allah'ın kullarının yeminlerini, niyetlerini ve tüm konuşmalarını işittiğini, dolayısıyla yeminlerin arkasındaki niyetin de O'ndan gizli kalmadığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'Semî'' isminin, Allah'ın tüm sesleri, fısıltıları ve duaları işittiğini, hiçbir şeyin O'nun işitmesinden gizli kalmadığını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'سميع', yeminlerin ve bu yeminlerle ilgili tüm niyet ve eylemlerin Allah tarafından bilindiğini ve işitildiğini hatırlatarak, müminleri sorumluluğa davet eder."}]},{"word":"عَلِيمٌ","root":"ع-ل-م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Her şeyi bilen, gizli ve açık hiçbir şeyin kendisine gizli kalmadığı Allah'ın sıfatı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'علم' kelimesinin 'bir şeyin hakikatini idrak etmek' anlamına geldiğini ve Allah için kullanıldığında, O'nun her şeyi kuşatan, geçmişi, şimdiyi ve geleceği bilen mutlak ilmini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'عليم', Allah'ın kullarının yeminlerinin ardındaki niyetleri, yeminlerin sonuçlarını ve tüm eylemlerini bildiğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'Alîm' isminin, Allah'ın her şeyi en ince ayrıntısına kadar bildiğini, hiçbir şeyin O'nun ilminden kaçamayacağını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'عليم', yeminlerin ve bu yeminlerle ilgili tüm durumların Allah'ın mutlak ilmi dahilinde olduğunu hatırlatarak, müminleri samimiyete ve sorumluluğa çağırır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["adalet","takva","soz-yalan","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nehiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve ...mayın"},{"position":2,"surface":"تَجْعَلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi olan 'lâ'dan sonra geldiği için meczûm","gloss":"kılmayın"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"تَجْعَلُوا۟ fiilinin birinci mef'ûlün bihi olduğu için mansûb","gloss":"Allah'ı"},{"position":4,"surface":"عُرْضَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"'-r-d","lemma":"عُرْضَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"تَجْعَلُوا۟ fiilinin ikinci mef'ûlün bihi olduğu için mansûb","gloss":"engel"},{"position":5,"surface":"لِّأَيْمَـٰنِكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"أَيْمَـٰنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-م-ن","rootLatin":"y-m-n","lemma":"يَمِين","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr","gender":"Müennes","number":"Cemi"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeminleriniz"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":6,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Masdariye Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Nasb edici harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":7,"surface":"تَبَرُّوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ر-ر","rootLatin":"b-r-r","lemma":"بَرَّ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edici 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"iyi olmanız"},{"position":8,"surface":"وَتَتَّقُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"تَتَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf harfi ile 'en'in mansûb yaptığı fiile atfedildiği için mansûb","gloss":"sakınmanız"},{"position":9,"surface":"وَتُصْلِحُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"تُصْلِحُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"أَصْلَحَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf harfi ile 'en'in mansûb yaptığı fiile atfedildiği için mansûb","gloss":"düzeltmeniz"},{"position":10,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arasını"},{"position":11,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ن-س","rootLatin":"a-n-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"insanların"},{"position":12,"surface":"وَٱللَّهُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":13,"surface":"سَمِيعٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-'","lemma":"سَمِيع","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"işitendir"},{"position":14,"surface":"عَلِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İkinci haber olduğu için merfû","gloss":"bilendir"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/224*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/224*