# Bakara Sûresi, 228. Âyet (2:228)

> وَٱلْمُطَلَّقَـٰتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنفُسِهِنَّ ثَلَـٰثَةَ قُرُوٓءٍ ۚ وَلَا يَحِلُّ لَهُنَّ أَن يَكْتُمْنَ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ فِىٓ أَرْحَامِهِنَّ إِن كُنَّ يُؤْمِنَّ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ ۚ وَبُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِى ذَٰلِكَ إِنْ أَرَادُوٓا۟ إِصْلَـٰحًا ۚ وَلَهُنَّ مِثْلُ ٱلَّذِى عَلَيْهِنَّ بِٱلْمَعْرُوفِ ۚ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ ۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

*Velmutallekâtu yeterabbesne bi-enfusihinne śelâśete kurû(in)(c) velâ yehillu lehunne en yektumne mâ ḣaleka(A)llâhu fî erhâmihinne in kunne yu/minne bi(A)llâhi velyevmi-l-âḣir(i)(c) ve bu'ûletuhunne ehakku biraddihinne fî żâlike in erâdû islâhâ(an)(c) velehunne miślu-lleżî ‘aleyhinne bilma'rûf(i)(c) velirricâli ‘aleyhinne derace(tun)(k) va(A)llâhu ‘azîzun hakîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Boşanmış kadınlar kendi kendilerine üç ay hali (hayız veya temizlik müddeti) beklerler. Eğer Allah'a ve ahiret gününe inanıyorlarsa, Allah'ın kendi rahimlerinde yarattığını gizlemeleri onlara helal olmaz. Kocaları bu süre içinde barışmak isterlerse, onları geri almağa daha çok hak sahibidirler. Kadınların, yükümlülükleri kadar meşru hakları vardır. Yalnız erkeklerin kadınlar üzerinde bir derece farkı vardır. Allah, mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/228

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, boşanmış kadınların iddet süresini, rahimlerindeki sırrı gizlememe yükümlülüğünü, kocaların geri alma hakkını ve kadın-erkek arasındaki hak ve sorumluluk dengesini ele almaktadır. Dilbilimsel olarak, 'terabbus', 'kurû', 'yahluk' ve 'derace' gibi kavramlar, hukuki ve sosyal düzenlemelerin temelini oluşturur.","keyConcepts":[{"word":"يَتَرَبَّصْنَ","root":"ر ب ص","rootLatin":"r-b-s","meaning":"Boşanmış kadınların belirli bir süre beklemeleri, iddetlerini tamamlamaları anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Terabbus (تربّص), bir şeyi beklemek, gözetlemek demektir. Ayetteki 'yeterabbasn' ifadesi, boşanmış kadınların yeni bir evliliğe başlamadan önce belirli bir süre beklemeleri gerektiğini, bu sürenin hukuki bir zorunluluk olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Terabbus, bir şeyin vuku bulmasını beklemek, gözetlemek anlamındadır. Ayetteki kullanımı, kadınların iddet süresince evlenmekten veya başka bir erkekle ilişki kurmaktan imtina etmeleri gerektiğini, bu bekleme süresinin rahimlerinin temizliğini ve nesebin karışmamasını sağlamak amacıyla olduğunu ifade eder."}]},{"word":"قُرُوٓءٍ","root":"ق ر أ","rootLatin":"k-r-e","meaning":"Adet hali veya temizlik hali olmak üzere iki zıt anlama gelebilen, iddet süresini belirleyen bir kavramdır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kuru' (قروء) kelimesi, hem hayız (adet) hem de tuhr (temizlik) anlamına gelir. Ayetteki 'selâsete kurûin' ifadesi, bu iki anlamdan birini tercih etme konusunda fıkıhçılar arasında farklı görüşlerin olduğunu gösterir. İbn Kuteybe, bu kelimenin zıt anlamlılığına dikkat çekerek, ayetin lafzının her iki yoruma da açık olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kuru' (قرء), bir araya gelmek ve ayrılmak anlamlarını içerir. Bu nedenle hem adet kanının toplanması hem de rahimden ayrılması (temizlik) anlamında kullanılır. Ayetteki bağlamda, iddet süresinin bu döngülerle belirlendiğini, kadının rahim durumunun netleşmesi için bu sürenin gerekli olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki anahtar kavramların semantik alanlarını incelerken 'kuru'' kelimesinin çift anlamlılığına değinir. Bu durumun, İslam hukukunda iddet süresinin hesaplanmasında farklı yorumlara yol açtığını ve kavramın esnekliğini gösterdiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, kadının biyolojik döngüsünün hukuki bir meseleye nasıl temel oluşturduğunu ortaya koyar."}]},{"word":"خَلَقَ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Allah'ın rahimlerde yarattığı şey, yani gebelik veya cenin anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halk (خلق), bir şeyi takdir etmek, ölçüyle yaratmak ve yoktan var etmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'mâ halakallâhu fî erhâmihinne' ifadesi, Allah'ın rahimlerde yarattığı şeyi, yani cenini veya gebeliği ifade eder. Bu, kadının rahmindeki sırrın Allah'ın bir yaratımı olduğunu ve gizlenmemesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Halk (خلق), bir şeyi bir ölçüye göre icat etmek ve var etmek demektir. Ayetteki kullanımı, kadının rahmindeki gebeliğin Allah'ın kudretinin bir eseri olduğunu ve bu gerçeğin gizlenmesinin dinen caiz olmadığını belirtir. Bu, nesebin korunması ve hukuki hakların tespiti açısından önemlidir."}]},{"word":"بِرَدِّهِنَّ","root":"ر د د","rootLatin":"r-d-d","meaning":"Kocaların boşadıkları eşlerini iddet süresi içinde geri almaları, evliliği devam ettirmeleri anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Redd (ردّ), bir şeyi geri çevirmek, iade etmek demektir. Ayetteki 'bi-reddihinne' ifadesi, kocaların boşadıkları eşlerini iddet süresi içinde tekrar nikahlarına alarak evliliği sürdürme haklarını ifade eder. Bu, ric'î talak durumunda kocaya tanınan bir haktır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Redd, bir şeyi eski haline döndürmek anlamındadır. Ayetteki bağlamda, kocaların eşlerini boşanma öncesi duruma, yani evlilik birliğine geri döndürme hakkını ifade eder. Bu, barışma ve evliliği devam ettirme niyetinin bir göstergesidir."}]},{"word":"إِصْلَـٰحًا","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"Kocaların eşlerini geri alırken niyetlerinin düzeltme, barışma ve evliliği iyileştirme olması gerektiğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Salah (صلاح), fesadın zıddı olup, bir şeyin doğru ve iyi olması demektir. Ayetteki 'in erâdû islâhan' ifadesi, kocaların eşlerini geri alma niyetlerinin samimi bir şekilde evliliği düzeltmek, aralarındaki sorunları gidermek ve barışmak olması gerektiğini vurgular. Bu, hakkın kötüye kullanılmasını engellemeyi amaçlar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Islah (إصلاح), bir şeyi düzeltmek, iyileştirmek ve fesadı gidermek anlamındadır. Ayetteki kullanımı, kocaların eşlerini geri alırken niyetlerinin sadece onlara zarar vermek veya iddet süresini uzatmak olmaması gerektiğini, aksine evlilik birliğini yeniden tesis etme ve iyileştirme amacı taşıması gerektiğini belirtir."}]},{"word":"دَرَجَةٌ","root":"د ر ج","rootLatin":"d-r-c","meaning":"Erkeklerin kadınlar üzerindeki hukuki ve sosyal bir üstünlüğünü veya sorumluluk farkını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Derece (درجة), mertebe, rütbe ve basamak anlamına gelir. Ayetteki 've li'r-ricâli aleyhinne derecetun' ifadesi, erkeklerin kadınlar üzerinde bir dereceye sahip olduğunu belirtir. Bu derece, genellikle erkeklerin aile reisliği, nafaka yükümlülüğü ve koruyuculuk gibi sorumluluklarından kaynaklanan hukuki ve sosyal bir üstünlük olarak yorumlanır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Derece, bir şeyin diğerinden üstün olması halidir. Ayetteki bu ifade, erkeklerin kadınlar üzerindeki bu derecesinin, onların aile içindeki sorumlulukları, maddi yükümlülükleri ve koruyuculuk görevleri ile ilişkili olduğunu gösterir. Bu, mutlak bir üstünlükten ziyade, belirli görev ve sorumluluklardan kaynaklanan bir farklılaşmadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'derece' kavramını incelerken, Kur'an'ın kadın ve erkek arasındaki farklılıkları kabul ettiğini ancak bunun mutlak bir eşitsizlik anlamına gelmediğini belirtir. Erkeklere verilen 'derece', onların ailedeki liderlik rolü ve maddi sorumlulukları ile bağlantılıdır. Bu, karşılıklı hak ve sorumluluklar çerçevesinde bir dengeyi ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["bosanma","aile-nikah","ahiret-mukafat","adalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلْمُطَلَّقَـٰتُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ط-ل-ق","rootLatin":"ṭ-l-q","lemma":"مُطَلَّقَة","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"boşanmış kadınlar"},{"position":2,"surface":"يَتَرَبَّصْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ب-ص","rootLatin":"r-b-ṣ","lemma":"تَرَبَّصَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nûn-i nisve ile biten muzâri fiil olduğu için mebnî","gloss":"beklerler"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"أَنفُسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kendileri"},{"position":3,"surface":"هِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":4,"surface":"ثَلَـٰثَةَ","pos":"isim","posDetail":"Sayı İsmi","root":"ث-ل-ث","rootLatin":"s̱-l-s̱","lemma":"ثَلَاثَة","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün fîh (zaman zarfı) olduğu için mansûb","gloss":"üç"},{"position":5,"surface":"قُرُوٓءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-أ","rootLatin":"q-r-ʾ","lemma":"قَرْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hayız"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":7,"surface":"يَحِلُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ل-ل","rootLatin":"ḥ-l-l","lemma":"حَلَّ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"helal olur"},{"position":8,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":8,"surface":"هُنَّ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onlara"},{"position":9,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki"},{"position":10,"surface":"يَكْتُمْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ت-م","rootLatin":"k-t-m","lemma":"كَتَمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nûn-i nisve ile biten muzâri fiil olduğu için mebnî","gloss":"gizlemeleri"},{"position":11,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"şeyi"},{"position":12,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı"},{"position":13,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":14,"surface":"فِىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":15,"surface":"أَرْحَامِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-ḥ-m","lemma":"رَحِم","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"rahimleri"},{"position":15,"surface":"هِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":16,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":17,"surface":"كُنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî (Nâkıs)","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olurlarsa"},{"position":18,"surface":"يُؤْمِنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-م-ن","rootLatin":"ʾ-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nûn-i nisve ile biten muzâri fiil olduğu için mebnî","gloss":"inanıyorlarsa"},{"position":19,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":19,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":20,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"ٱلْيَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"gün"},{"position":21,"surface":"ٱلْـَٔاخِرِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"ʾ-ḫ-r","lemma":"آخِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"son"},{"position":22,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":22,"surface":"بُعُولَتُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ع-ل","rootLatin":"b-ʿ-l","lemma":"بَعْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kocaları"},{"position":22,"surface":"هُنَّ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":23,"surface":"أَحَقُّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"ḥ-q-q","lemma":"أَحَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha haklıdır"},{"position":24,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":24,"surface":"رَدِّ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-د-د","rootLatin":"r-d-d","lemma":"رَدّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"geri almak"},{"position":24,"surface":"هِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onları"},{"position":25,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":26,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"bu"},{"position":27,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":28,"surface":"أَرَادُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"isterlerse"},{"position":29,"surface":"إِصْلَـٰحًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"ṣ-l-ḥ","lemma":"إِصْلَاح","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"barışmak"},{"position":30,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":30,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":30,"surface":"هُنَّ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onlara"},{"position":31,"surface":"مِثْلُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-s̱-l","lemma":"مِثْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"benzeri"},{"position":32,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"o şey ki"},{"position":33,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":33,"surface":"هِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onların"},{"position":34,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":34,"surface":"ٱلْمَعْرُوفِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ع-ر-ف","rootLatin":"ʿ-r-f","lemma":"مَعْرُوف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"örf, iyilik"},{"position":35,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":35,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":35,"surface":"ٱلرِّجَالِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ج-ل","rootLatin":"r-j-l","lemma":"رَجُل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"erkekler"},{"position":36,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":36,"surface":"هِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onların"},{"position":37,"surface":"دَرَجَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ر-ج","rootLatin":"d-r-j","lemma":"دَرَجَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"bir derece"},{"position":38,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"İstînâf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":38,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":39,"surface":"عَزِيزٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ز-ز","rootLatin":"ʿ-z-z","lemma":"عَزِيز","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"üstün, güçlü"},{"position":40,"surface":"حَكِيمٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ك-م","rootLatin":"ḥ-k-m","lemma":"حَكِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haberin ikinci sıfatı olduğu için merfû","gloss":"hikmet sahibi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*