# Bakara Sûresi, 229. Âyet (2:229)

> ٱلطَّلَـٰقُ مَرَّتَانِ ۖ فَإِمْسَاكٌۢ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌۢ بِإِحْسَـٰنٍ ۗ وَلَا يَحِلُّ لَكُمْ أَن تَأْخُذُوا۟ مِمَّآ ءَاتَيْتُمُوهُنَّ شَيْـًٔا إِلَّآ أَن يَخَافَآ أَلَّا يُقِيمَا حُدُودَ ٱللَّهِ ۖ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا يُقِيمَا حُدُودَ ٱللَّهِ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا فِيمَا ٱفْتَدَتْ بِهِۦ ۗ تِلْكَ حُدُودُ ٱللَّهِ فَلَا تَعْتَدُوهَا ۚ وَمَن يَتَعَدَّ حُدُودَ ٱللَّهِ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ

*Ettalâku merratân(i)(s) fe-imsâkun bima'rûfin ev tesrîhun bi-ihsân(in)(k) velâ yahillu lekum en te/ḣużû mimmâ âteytumûhunne şey-en illâ en yeḣâfâ ellâ yukîmâ hudûda(A)llâh(i)(s) fe-in ḣiftum ellâ yukîmâ hudûda(A)llâhi felâ cunâha ‘aleyhimâ fîmâ-ftedet bih(i)(k) tilke hudûdu(A)llâhi felâ ta'tedûhâ(c) vemen yete'adde hudûda(A)llâhi feulâ-ike humu-zzâlimûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (Dönüş yapılabilecek) boşama iki defadır. Sonrası, ya iyilikle geçinmek, ya da güzellikle bırakmaktır. (Evlilikte) tarafların Allah'ın belirlediği ölçüleri koruyamama endişeleri dışında kadınlara verdiklerinizden (boşanma esnasında) bir şeyi geri almanız, sizin için helal olmaz. Eğer onlar Allah'ın belirlediği ölçüleri gözetmeyecekler diye endişe ederseniz, o zaman kadının (boşanmak için) bedel vermesinde ikisine de günah yoktur. Bunlar Allah'ın koyduğu sınırlardır. Sakın bunları aşmayın. Allah'ın koyduğu sınırları kim aşarsa, onlar zalimlerin ta kendileridir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/229

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 229. ayet, boşanma hukukunun temel prensiplerini, özellikle 'talak'ın sayısını, eşlerin karşılıklı hak ve sorumluluklarını ve 'hududullah' kavramının önemini ele almaktadır. Ayet, evlilik birliğinin sona ermesi durumunda adaleti ve iyiliği esas alırken, Allah'ın koyduğu sınırların aşılmaması gerektiğini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱلطَّلَـٰقُ","root":"ط ل ق","rootLatin":"t-l-q","meaning":"Evlilik bağının çözülmesi, boşanma eylemi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Talak (طلاق) kelimesi, 'bağı çözmek, serbest bırakmak' anlamlarına gelir. Kur'an'da ise evlilik akdinin çözülmesi, yani boşanma manasında kullanılır. Ayetteki 'et-talâku merratân' ifadesi, boşanmanın belirli bir sayı ile sınırlandırıldığını ve bu sayının iki olduğunu belirtir, bu da ric'î talakın sınırını çizer."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Talak, mecazi olarak 'serbest bırakmak' anlamında kullanılır. Ayetteki kullanımı, kadının evlilik bağından serbest bırakılmasıdır. Bu, cahiliye dönemindeki sınırsız boşanma uygulamasının aksine, İslam'ın getirdiği bir sınırlamayı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'talak' kavramının Kur'an'da belirli bir hukuki çerçeveye oturtulduğunu belirtir. Cahiliye dönemindeki keyfi boşanma pratiklerinin aksine, Kur'an 'talak'ı belirli kurallara bağlayarak kadının haklarını korumayı amaçlar. Ayetteki 'merratân' (iki defa) ifadesi, bu hukuki sınırlamanın temelini oluşturur ve erkeğe düşünme ve geri dönme fırsatı tanır."}]},{"word":"بِمَعْرُوفٍ","root":"ع ر ف","rootLatin":"a-r-f","meaning":"İyilikle, örfe uygun, bilinen ve kabul gören güzel bir şekilde.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ma'rûf (معروف), 'bilinen, tanınan' anlamına gelir. Şeriat ve akıl tarafından güzel kabul edilen her şey için kullanılır. Ayetteki 'fe-imsâkun bi-ma'rûf' ifadesi, eşi tutmanın veya evliliği sürdürmenin, toplumun genel kabul görmüş ahlak ve adalet ilkelerine uygun, eşe eziyet etmeden ve haklarını gözeterek olması gerektiğini vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Ma'rûf, 'iyilik, güzellik' demektir. Ayetteki bağlamda, boşanma sonrası eşi geri tutma durumunda, ona karşı iyi muamele etmek, haklarını eksiksiz vermek ve eziyet etmemek anlamındadır. Bu, İslam'ın evlilik ve boşanma süreçlerinde adaleti ve ahlakı ön planda tuttuğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ma'rûf' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'şeriatın ve aklın güzel gördüğü, toplumun genel kabulüne uygun olan' anlamında kullanıldığını belirtir. Bakara 229'daki kullanımı, boşanma sonrası eşi tutma veya bırakma eylemlerinin keyfi değil, adalet, hakkaniyet ve iyi niyet çerçevesinde gerçekleşmesi gerektiğini ifade eder."}]},{"word":"بِإِحْسَـٰنٍ","root":"ح س ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"Güzellikle, iyilik yaparak, en güzel şekilde.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İhsân (إحسان), 'bir şeyi güzel yapmak, iyilikte bulunmak' anlamına gelir. Ayetteki 'ev tesrîhun bi-ihsân' ifadesi, eşi bırakma (boşama) durumunda dahi, ona karşı en güzel şekilde davranmak, haklarını eksiksiz vermek, eziyet etmemek ve gönlünü kırmamak gerektiğini ifade eder. Bu, boşanma sürecinin dahi ahlaki bir çerçevede yürütülmesi gerektiğini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İhsân, 'bir şeyi en iyi şekilde yapmak, iyilikte bulunmak' demektir. Boşanma durumunda 'ihsân' ile bırakmak, kadının mehir ve nafaka gibi haklarını tam olarak ödemek, ona karşı kötü söz ve davranışlardan kaçınmak, ayrılığı barışçıl bir şekilde gerçekleştirmek anlamına gelir. Bu, İslam'ın boşanma sonrası dahi eşler arasındaki insani ilişkilere verdiği önemi gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ihsân' kavramının Kur'an'da sadece 'iyilik yapmak'tan öte, 'bir şeyi en mükemmel şekilde yapmak' anlamını taşıdığını belirtir. Boşanma bağlamında 'bi-ihsân' ifadesi, ayrılığın dahi en adil, en nazik ve en saygılı biçimde gerçekleşmesini emreder. Bu, İslam'ın boşanma gibi zorlu bir süreçte bile ahlaki yüceliği hedeflediğini gösterir."}]},{"word":"حُدُودَ ٱللَّهِ","root":"ح د د","rootLatin":"h-d-d","meaning":"Allah'ın koyduğu sınırlar, hükümler ve yasalar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hadd (حد), 'bir şeyi diğerinden ayıran sınır' anlamına gelir. Hudûdullah (حدود الله) ise Allah'ın kulları için koyduğu şer'î hükümler, emirler ve yasaklardır. Ayetteki 'yükîmâ hudûdallâh' ifadesi, eşlerin Allah'ın evlilik ve boşanma ile ilgili koyduğu kurallara riayet etmeleri, bu sınırları aşmamaları gerektiğini belirtir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hudûdullah, Allah'ın helal ve haram kıldığı şeylerdir. Ayetteki 'en lâ yukîmâ hudûdallâh' ifadesi, eşlerin evlilik birliği içinde Allah'ın haklarını ve sorumluluklarını yerine getirememelerinden, yani Allah'ın koyduğu sınırları koruyamamalarından korkulması durumunu ifade eder. Bu durumda boşanma veya fidyeli boşanma (hul') caiz hale gelir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hadd, 'bir şeyin sonu, sınırı' demektir. Hudûdullah, Allah'ın kullarına emrettiği ve yasakladığı şeylerdir ki, bunları aşmak caiz değildir. Ayetteki 'tilke hudûdullâhi felâ ta'tedûhâ' ifadesi, boşanma ve fidyeli boşanma ile ilgili hükümlerin Allah tarafından belirlenmiş sınırlar olduğunu ve bu sınırların çiğnenmemesi gerektiğini kesin bir dille vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hudûdullah' kavramının Kur'an'da genellikle 'Allah'ın koyduğu şer'î sınırlar, yasalar ve hükümler' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu sınırlar, bireylerin ve toplumun düzenini sağlamak, adaleti temin etmek ve aşırılıklardan kaçınmak içindir. Bakara 229'da, evlilik ve boşanma gibi hassas konularda bu sınırlara riayet etmenin önemi vurgulanır."}]},{"word":"ٱلظَّـٰلِمُونَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Haksızlık edenler, zulmedenler, Allah'ın sınırlarını aşanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulm (ظلم), 'bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haksızlık etmek' anlamına gelir. Zâlim (ظالم) ise bu fiili işleyendir. Ayetteki 've men yete'adde hudûdallâhi fe-ulâike humu'z-zâlimûn' ifadesi, Allah'ın koyduğu sınırları aşanların, yani O'nun hükümlerine uymayanların kendilerine ve başkalarına haksızlık etmiş olacaklarını ve bu nedenle zâlim olarak nitelendirildiklerini belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Zulm, mecazi olarak 'haktan sapmak, haddi aşmak' anlamında kullanılır. Ayetteki 'zâlimûn' ifadesi, Allah'ın boşanma ve evlilikle ilgili koyduğu sınırları çiğneyen, bu hükümlere riayet etmeyen kişileri tanımlar. Bu kişiler, Allah'ın adaletini ve hikmetini göz ardı ettikleri için haksızlık etmiş olurlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zulm' kavramının Kur'an'da sadece 'haksızlık' değil, aynı zamanda 'Allah'ın koyduğu ilahi düzene karşı gelmek, haddi aşmak' anlamını taşıdığını vurgular. Bakara 229'daki 'zâlimûn' ifadesi, Allah'ın 'hudûd'unu çiğneyenlerin, yani ilahi yasalara uymayanların, nihayetinde kendilerine ve topluma zarar veren bir eylemde bulunduklarını ve bu nedenle 'zâlim' olarak nitelendirildiklerini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["bosanma","aile-nikah","hukuk-ceza","adalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلطَّلَـٰقُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"t-l-q","rootLatin":"t-l-q","lemma":"طَلَاق","form":"Fi'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"boşanma"},{"position":2,"surface":"مَرَّتَانِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"m-r-r","rootLatin":"m-r-r","lemma":"مَرَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Tesniye","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"iki defa"},{"position":3,"surface":"فَإِمْسَاكٌۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":3,"surface":"إِمْسَاكٌۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"m-s-k","rootLatin":"m-s-k","lemma":"إِمْسَاك","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i mahzufun haberi olduğu için merfû","gloss":"tutma"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"مَعْرُوفٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"'-r-f","rootLatin":"'-r-f","lemma":"مَعْرُوف","form":"Mef'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"iyilikle"},{"position":5,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"veya"},{"position":6,"surface":"تَسْرِيحٌۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"s-r-ḥ","rootLatin":"s-r-ḥ","lemma":"تَسْرِيح","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"bırakma"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"إِحْسَـٰنٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ḥ-s-n","rootLatin":"h-s-n","lemma":"إِحْسَان","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"iyilikle"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":9,"surface":"يَحِلُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ḥ-l-l","rootLatin":"h-l-l","lemma":"حَلَّ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"helal olur"},{"position":10,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"sizin için"},{"position":10,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"siz"},{"position":11,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-mesi, -ması"},{"position":12,"surface":"تَأْخُذُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"'-kh-dh","rootLatin":"'-kh-dh","lemma":"أَخَذَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَن) sonra geldiği için mansûb","gloss":"almanız"},{"position":13,"surface":"مِمَّآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":13,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":14,"surface":"ءَاتَيْتُمُوهُنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"'-t-y","rootLatin":"'-t-y","lemma":"آتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdiğiniz"},{"position":14,"surface":"هُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara"},{"position":15,"surface":"شَيْـًٔا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ş-y-ء","rootLatin":"sh-y-'","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir şey"},{"position":16,"surface":"إِلَّآ","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":17,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-mesi, -ması"},{"position":18,"surface":"يَخَافَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"kh-w-f","rootLatin":"kh-w-f","lemma":"خَافَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَن) sonra geldiği için mansûb","gloss":"korkmaları"},{"position":19,"surface":"أَلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki yapmasınlar"},{"position":20,"surface":"يُقِيمَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"k-w-m","rootLatin":"k-w-m","lemma":"أَقَامَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَلَّا) sonra geldiği için mansûb","gloss":"yerine getiremezler"},{"position":21,"surface":"حُدُودَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ḥ-d-d","rootLatin":"h-d-d","lemma":"حَدّ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sınırlarını"},{"position":22,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ʔ-l-h","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":23,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":23,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":24,"surface":"خِفْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"kh-w-f","rootLatin":"kh-w-f","lemma":"خَافَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"korktunuzsa"},{"position":25,"surface":"أَلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki yapmasınlar"},{"position":26,"surface":"يُقِيمَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"k-w-m","rootLatin":"k-w-m","lemma":"أَقَامَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَلَّا) sonra geldiği için mansûb","gloss":"yerine getiremezler"},{"position":27,"surface":"حُدُودَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ḥ-d-d","rootLatin":"h-d-d","lemma":"حَدّ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sınırlarını"},{"position":28,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ʔ-l-h","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":29,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":29,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yoktur"},{"position":30,"surface":"جُنَاحَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"j-n-ḥ","rootLatin":"j-n-h","lemma":"جُنَاح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Lâ-i nefy-i cinsin ismi olduğu için mansûb","gloss":"günah"},{"position":31,"surface":"عَلَيْهِمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":31,"surface":"هِمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr","state":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ikisinin"},{"position":32,"surface":"فِيمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"konusunda"},{"position":32,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":33,"surface":"ٱفْتَدَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"f-d-y","rootLatin":"f-d-y","lemma":"اِفْتَدَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"fidye verdi"},{"position":34,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":34,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":35,"surface":"تِلْكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"تِلْكَ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"işte bunlar"},{"position":36,"surface":"حُدُودُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ḥ-d-d","rootLatin":"h-d-d","lemma":"حَدّ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"sınırlarıdır"},{"position":37,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ʔ-l-h","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":38,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":38,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yapmayın"},{"position":39,"surface":"تَعْتَدُوهَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"'-d-w","rootLatin":"'-d-w","lemma":"اِعْتَدَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfinden (لَا) sonra geldiği için meczûm","gloss":"aşmayın"},{"position":39,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":40,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":40,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kim"},{"position":41,"surface":"يَتَعَدَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"'-d-w","rootLatin":"'-d-w","lemma":"تَعَدَّى","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart fiili olduğu için meczûm","gloss":"aşarsa"},{"position":42,"surface":"حُدُودَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ḥ-d-d","rootLatin":"h-d-d","lemma":"حَدّ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sınırlarını"},{"position":43,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ʔ-l-h","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":44,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":44,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُولَٰئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"işte onlar"},{"position":45,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Fasl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Mebnî"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":46,"surface":"ٱلظَّـٰلِمُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ẓ-l-m","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"zalimlerdir"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/229*